5 | Ademhaling

Ik kan me voorstellen dat mensen je vaak de vraag stellen nadat je besloten hebt om een einde te maken aan de relatie: waarom nu ? Waarom verdraag je 10 jaar al die vernederingen en mishandeling om dan plots de knoop door te hakken ?

Eerst en vooral: er is geen sprake van “plots”. Zoals ik aan mijn huisarts zei: het was de druppel die de gigantische emmer deed overlopen.

Ik denk dat het incident zelf eigenlijk niet zo belangrijk was. Want hij was over dat onderwerp (te maken met mijn kinderen) al vaak over de grens gegaan.

Wat maakte dit dan anders ?

Mijn vroegere therapeute is nu een coach. En een goeie ! Het toeval (nee toch, bestaat niet, het heeft zo moeten zijn !) wil dat ik net bij haar een minicursus volgde over omgaan met angst.

Basisaanpak was de ademhaling. Vier tellen in, 7 tellen vasthouden en 8 tellen uitademen. En ik was dat al enkele weken aan het oefenen. Bij elke uitbarsting van hem, dwong ik mezelf tot deze oefeningen om mijn paniekaanvallen onder controle te houden. En dat had toch een weldadige invloed op mijn gevoelsleven.

Tweede punt van aanpak was het realiseren dat je angst voor 80% bestaat uit angst voor de angst. En ik was klaar om dat te aanvaarden. Ik geloofde hem toen hij me beloofde dat het okee was om een namiddagje voor mezelf te nemen en de kinderen bij hem achter te laten. Er zouden geen conflicten zijn, ik moest echt niet bang zijn !

Mijn namiddagje bestond uit een uitstapje naar zee. Schitterend weer, niet teveel volk, genoten van een terrasje en een coctail en de zee. En op terugweg naar huis, met de trein, schreef ik opgelucht in mijn dagboek over het feit dat ik mijn angst voor de angst overwonnen had.

Tot ik mijn smartphone bekeek en een notificatie aangaf dat ik alweer een litanie aan sms-jes ontvangen had.

En wat bleek ? Die 80% angst voor de angst was geen inbeelding, maar realiteit. Ik heb tranen met tuiten gehuild, tijdens die treinrit naar huis. Omwille van de harde woorden en vernederingen, maar vooral ook omdat ik het eindelijk besefte: hier zou nooit een einde aan komen. En ik was het zat om verder in angst te leven.

Dus ik ben beginnen ademen. 4 tellen in, 7 tellen vasthouden en 8 tellen uitademen. En toen ik weer kalm was, nam ik mijn besluit. Hier en nu hield het op. Hier en nu nam ik mijn leven opnieuw in eigen handen.

4 | Enablers

Eigenlijk weet ik zo geen Nederlandstalig woord dat deze lading helemaal kan dekken. Een omschrijving kan wel helpen: iemand die iets mogelijk maakt. In deze context dus iemand die een narcist helpt in het handhaven van zijn narcistisch gedrag.

Tot nu toe was er nooit echt iemand die bij me opkwam als ik deze uitleg las. Tot vandaag, jammer genoeg. En uit een hoek die ik niet verwacht had.

Ik zat met mijn zoon bij de huisarts voor een allergische reactie. Na afloop vroeg hij hoe het met me was. Ik legde kort uit dat de rust thuis stilaan aan het nederdalen was, waarop hij me vroeg of ik nog altijd achter mijn beslissing stond. Op zich al een vreemde vraag, en een ongemakkelijk gevoel kwam naar boven. Ik vertelde hem dat mijn man nu eenmaal iets onvergeeflijks gedaan had, en dat het bovendien sowieso dé druppel was die een héle grote emmer had doen overlopen.

Daarop antwoordde hij dat hij (mijn man) het waarschijnlijk zo niet bedoeld had, dat hij vond dat hij het gedaan had “om goed te doen”. Mijn huisarts zelf werd trouwens door mijn man aangehaald als één van de mensen die hem aangeraden zouden hebben om dit te doen. Wat mijn huisarts natuurlijk ontkende, hij zei dat hij zich niet mengt tussen mensen of een oordeel erover uitspreekt. Ik geloof hem wel. Maar toch bleef ik met een heel wrang gevoel zitten.

Misschien ben ik overgevoelig, maar zulke gesprekken maken mij ongemakkelijk. Net zoals mijn vader “terloops” zei dat een bepaalde allergische reactie bij mijn moeder volgens de dokter veroorzaakt werd door stress (van mijn nakende tweede echtscheiding vanzelfsprekend). En nu zei mijn huisarts “terloops” dat mijn man het gedaan had om goed te doen.

Wat moet ik met zulke uitspraken ? Mensen die zich zogezegd niet mengen of geen oordeel vormen, doen het toch wel tussen de lijnen door.

Ik dacht de voorbije dagen dat ik toch wel goed op mijn pootjes terechtgekomen ben na ontsnapt te zijn uit een relatie met langdurig narcistisch misbruik. Maar op dagen zoals vandaag vrees ik ervoor dat het herstelproces toch wel langer zal duren dan gedacht of gehoopt.

Voetnoot: NSS= Narcistisch Slachtoffer Syndroom

3 | Respect(loos)

Omdat we een kleine keuken hebben, staan sommige van onze keuken-benodigdheden zoals ovenschotels in een kast in de veranda. Onlangs hadden we er een nieuwe bijgeplaatst en bij het openen van een lade ervan, bedacht ik me dat dit een mooie en handige plaats zou zijn voor mijn weegschaal en kookboek.

In de living heb ik een orchidee of zes staan. De enige plant die ik schijn in leven te kunnen houden, dus ik hecht er wel belang aan. Ik heb ook rozen buiten staan, dus ik ben in het bezit van een snoeischaar. Deze gebruik ik ook vaak voor snijbloemen of dus voor het bijwerken van mijn orchideeën. Dus ik bedacht me ook dat voorvermelde lade wel handig zou zijn om ook mijn snoeischaar in te bewaren. De veranda geeft toegang tot de tuin waar mijn rozen staan, perfect dus.

Bij het enthousiast uiten van dit idee, kreeg ik plots de wind van voren. Ik ging daar toch die tuinschaar niet in leggen ? Die kast was voor keukengerief !

De volgende dag een sms vanop zijn werk: leg die schaar daar maar in, hoor. Leuk, ik kreeg toestemming. Moet ik daar nu dankbaar om zijn ?

Tweede voorbeeld: we bewaren onze medicijnen in een keukenkast, op een hoge onhandige plaats voor mij, enkel toegankelijk als ik op een keukenstoel ga staan. Dus ik kreeg onlangs het lumineuze idee om me een medicijnkastje aan te schaffen. En dat wilde ik graag ophangen op een lege plaats aan de muur. Waar voordien een fotocollage hing van ons gezin, maar die hij heeft kapotgeslagen bij een ruzie enkele weken geleden.

Toen ik dit voornemen aankondigde bij een gezellig ontbijt, kreeg ik alweer een gelijkaardige reactie. Je gaat dat daar toch niet ophangen, daar moet terug een fotokader komen ! Hang het dan in de badkamer of zo!

Nu denk ik vooral praktisch bij zulke zaken. Een medicijnkastje is naar mijn mening het nuttigst in de ruimte waar de meeste huishoudongelukjes gebeuren. En niet in de badkamer, waar net iemand in bad of onder de douche of op het toilet zal zitten op het moment dat je onder het bloed zit en een pleister nodig hebt.

En alweer hetzelfde scenario. Ik klap dicht, ga me afzonderen want op zulke momenten bekruipt mij het verlangen om met een pan op zijn hoofd te slaan. En ik ben écht geen gewelddadig persoon. Nadien weer een sms met toelating. Jeej, het mag !

En zo kan ik tig van voorbeelden opsommen. Zo lang ik zijn lead volgde en zelf niet met ideeën of wensen naar voor kwam die niet strookten met de zijne, was alles rozengeur en maneschijn. Maar sinds ik sterker geworden ben en meer mijn mening durf geven, botst het meer en meer.

Het zijn niet die kleine akkefietjes die het probleem vormen, ik hoop dat dat duidelijk is. Het is wel het gebrek aan respect en de manier waarop hij mij behandelt, met een dominante agressie. Het voelt nooit aan als een gelijkwaardige relatie, snap je ?

En je kan zeggen dat hij nadien het wel inziet en toegeeft dat hij verkeerd was. Maar dat voelt dan heel beredeneerd aan. Want ik heb al gemerkt dat deze toegevingen nadien nog durven terugkomen in ruzies, waaruit blijkt dat hij eigenlijk toch helemaal niet akkoord was. Dat hij toegaf maar dat het tegelijk een doorn in zijn oog bleef. Een symbool dat ik niet gedaan had wat hij wilde.

Na een week of zo inwonen bij me, bleek deze klok al een doorn in zijn oog te zijn, kon hij de bing bong en dat tikken niet verdragen. Hij heeft toen niets geeist, maar liet op elk mogelijk moment zijn ongenoegen blijken, zodat ik de klok maar stilgelegd heb. Die klok is het enige dat ik uit mijn ouderlijk huis meegenomen heb en dat getik betekende veel voor me. Maar okee, zo erg vond ik het toen niet, als het hem stoorde, deed ik dat met plezier.

Wist ik veel dat dit het begin zou zijn van heel veel dingen hier in huis die hem stoorden en die ik zou moeten veranderen…

2 | Dag 1

Ik schrijf al jarenlang blogjes, dus ik ben hiermee niet aan mijn proefstuk toe.

Het is echter zo dat op het eerste zicht deze blog wat chaotisch kan lijken.

Vroeger schreef ik luchtige en soms grappige schrijfseltjes, soms al meer persoonlijke om wat verdriet of frustratie van me af te schrijven.

Dit blogje heeft een ander doel. Ik kom uit een 10-jarige relatie die van dag 1 vervuld was van narcistisch misbruik. Hoe het zo ver kunnen komen is ? Dat vraag ik me ook vaak af. Je ziet een heleboel rode vlaggen, maar hij overtuigt je keer op keer dat het beter zal worden, dat hij spijt heeft, zelfs dat je het niet persoonlijk mag nemen want dat het maar frustratie is over iets of iemand anders…

Vandaag zag ik deze post op facebook, en het illustreert goed hoe het er allemaal in sluipt.

In elk geval, ik schrijf hier dus om 2 redenen: om te verwerken, en om mensen die het niet zullen of willen geloven toch aan te tonen dat het niet verzonnen is, of allemaal in mijn hoofd…

Eén van de kenmerken van een narcist trouwens: je zover krijgen dat je gelooft dat je zelf gek bent, dat je twijfelt aan je realiteit. Gaslighting heet dat. Zoek maar eens op.

Of beter, volg mijn blog en je zal snel leren wat het betekent. Geschreven door een ervaringsdeskundige, zoals dat heet.

Een titel waar ik zeker niet achter gevraagd heb. En geloof me, ik zou ook willen dat ik na dag 1 de stekker er uit getrokken had.

1 | Eerst liefdevol, dan minachtend

Dit is wat de relatie zo onberekenbaar en angstaanjagend maakt. Eerst ben je zijn alles, zijn perfect match, ben je mooi (ondanks je overgewicht), slim, een goeie mama… Je krijgt kusjes en knuffels.

En dan, plots en zonder aanleiding, zie je soms de uitdrukking op zijn gezicht veranderen. Ken je van die saters, die stenen figuren die vaak bovenop kerken zitten, met een venijnige grimas op hun gezicht ? Wel, dat is het gezicht dat dan even verschijnt, een fractie van een seconde maar.

Maar op dat ogenblik gaan alle alarmbellen in je figth and flight-brein rinkelen. En je weet wat je te wachten staat.

Venijnige opmerkingen, plots is het eten dat je gemaakt hebt, niet goed genoeg, hebben je kinderen niet gedaan wat ze moesten doen (en dat is natuurlijk jouw schuld want je voedt ze niet op), ben je een vet kalf want je weegt wel meer dan hem, ben je dom want je volgt de actualiteit niet (omdat je graag naar sci-fi kijkt en de maan volgt)… en zoveel meer.

En als je dan wegvlucht en je hebt het geluk dat hij je deze keer niet achtervolgt en blijft beschimpen, en je bent tot rust gekomen… komt hij bij je zitten en begint een luchtig gesprek over zijn werk of koetjes en kalfjes… Alsof er niks is gebeurd. Alsof hij je net eerder niet tot kleine scherfjes heeft herleid, opgerold liggende in bed in foetushouding…

Vroeger, de eerste 7 jaren van onze relatie, gedrenkt in alcohol, was dit vaste kost elke dag. Hij kwam moe thuis van het werk, nam een aperitief, nog een fles wijn bij het eten en dan ging ie wat rusten. Zo zaten we naast elkaar in de zetel, romantisch in elkaars armen, te praten. En op een gegeven moment viel hij dan stil, keek een tijdje voor zich uit… en dan was de grimas daar. En de rest…

Van de zeven dagen in een week, kan ik verzekeren dat dit minstens op zes ervan zo ging.

Wat me tegenwoordig, als ik eraan terugdenk, zo opstandig maakt, is het feit dat deze scheldpartijen eigenlijk nooit over mij gingen. Maar hij begon dan te denken aan zijn vorige relaties, zijn faillissement, zijn schulden… en hij weet zijn ongeluk dan blijkbaar aan zijn exen. En ik was dan het symbool van de vrouwen die zijn leven verwoest hadden. Zo ging het schelden steevast over “jullie… dit” en “jullie… dat”, waarbij jullie gelijk was aan “jullie vrouwen”. En dat gaf hij de volgende ochtend dan ook aan als excuus. Want het was toch niet op mij gericht, en ik moest dat niet persoonlijk nemen…

Maar dat maakte de pijn niet minder erg.

Herken je dit?

Voel je de pijn ook naar boven borrelen?

Wil je erover praten met iemand die het dus letterlijk ook beleefd heeft en nooit zal zeggen “dat je het maar achter je moet laten”?

Wie schrijft, die … overleeft

Het is voorbij. De strijd, de pijn, het verdriet.

Het is voorbij. De hemelse liefde, de aanbidding, de vlinders in de buik, de liefdesbetuigingen, de boeketten, de romantiek.

Het is voorbij. De vernederingen, de scheldpartijen, de helse e-mails, sms’en in caps letters, het geroep, het getier, de bedreigingen, het liegen.


Net voor het einde van de relatie begon ik te schrijven vanuit herstel, vanuit hernieuwd vertrouwen, vanuit nieuwe hoop. Maar het heeft niet mogen zijn.

Toen ik deze blog startte, schreef ik vanuit pijn en verdriet, vanuit gemis en tranen. Van hoop die de grond ingeslagen werd na het ultieme verraad.


Na 10 jaar in een narcistische hel geleefd te hebben, heb ik een jaar aan mezelf gewerkt zodat ik nooit nog in die val zou trappen.

Ik volgde twee jaartrajecten, een therapeutisch en een spiritueel.
Beide hebben ervoor gezorgd dat ik mezelf teruggevonden heb.

Nu gebruik ik mijn levenservaring (zowel over het misbruik als therapeutisch) om andere slachtoffers en overlevers van narcistisch misbruik te helpen zodat ze op een dag ook weer van het leven kunnen genieten.

In plaats van gewoon elke dag in overlevingsmodus te staan.

Voel jij dat het moment gekomen is om voor jezelf te gaan kiezen en jezelf terug te vinden?

Schrijf je in voor de KINTSUGI Jaarreis, mijn jaartraject, via de knop rechts van deze blog.
Daar vind je ook alle info.

Wil je erover praten? Klik op de knop om een afspraak te maken 👇