Mijn verhaal begint al einde vorige eeuw.
Ja, dat klinkt lang geleden, maar in feite is het gewoon 25 jaar geleden.
Toen leerde ik de man kennen waarvan ik later zou denken dat hij mijn soulmate was.
Van in het begin was er een “klik”, een verbinding die me toen al wat angst aanjoeg. Toen dacht ik dat het “gevaar” er in bestond dat we meer dan vrienden zouden worden, vermits we allebei nog getrouwd waren. En toen was dat nog een grens waar ik niet over wilde gaan.
Maar de connectie was sterk. Zo sterk dat ik zoveel mogelijk in zijn buurt wilde zijn, maar tegelijk ook zo ver mogelijk weg. Er was een duidelijke chemie tussen ons die niet mocht geactiveerd worden.
15 jaar later connecteerden we opnieuw, deze keer op facebook. Ik zag dat hij getrouwd was en hield opnieuw mijn afstand. Enkele maanden later, toen ik bij mijn eerste man vertrokken was, begon hij te beseffen dat ik wel vrij was en begon het offensief.
Ik was in die periode heel kwetsbaar. Na me 25 jaar lang eenzaam gevoeld te hebben in een respectloze relatie, snakte ik zo naar liefde.
In mijn hoofd zat het naïeve droombeeld van de man die mij het mooiste en liefste meisje op de wereld zou vinden en alles zou doen om mij gelukkig te maken. Een man die me zou doen voelen als een koningin.
Mijn hart stond helemaal open, klaar voor mijn ridder op het witte paard. Puur, open en goedgelovig.
Het ideale slachtoffer voor een narcist.
Allereerst was er de aandacht. Er kwamen elke dag reacties op mijn statussen, met grapjes en complimenten. Na enkele dagen zei hij dat zijn zoon hem gezegd had dat hij op de chat moest gaan, want dat iedereen met onze conversaties mee kon lezen.
Gedurende enkele weken werd ik overladen met lieve berichten, waarbij hij zijn verleden heel eerlijk uitgebreid uit de doeken deed. Ik merkte al wel snel dat er een patroon in zat, namelijk dat hij altijd het slachtoffer was.
Maar iedereen kan pech hebben met verkeerde partners (ik ben zelf nu ook al 2 keer getrouwd geweest), dus ik geloofde hem. Want hij leek altijd wel verantwoordelijkheid op te nemen voor een deel van de situatie.
Dubbelzinnig weliswaar. Bijvoorbeeld hoe hij verliefd was geworden op een andere vrouw omdat die er voor hem was terwijl de moeder van zijn kinderen hem enkele maanden had achtergelaten met drie kleine kinderen, om in het buitenland te kunnen gaan werken.
Het leek een aannemelijke reden, maar eigenlijk was het maar een excuus. Maar mijn hart wilde hem geloven.
Plots werd het enkele weken stil op mijn chat. Ik herinner me dat ik zelf even de rem had gezet op de diepte van ons contact omdat hij nog getrouwd was. Intussen had hij me al wel overtuigd dat dat een huwelijk zonder inhoud en liefde was, en dat zijn vrouw hem al vaak zelf om een scheiding had gevraagd.
Maar toch hield ik de boot af. Ik wilde geen echtbreekster zijn. Ik weet niet of dat de reden was voor de plotse stilte, maar ik voelde al snel angst.
Angst voor afwijzing, angst om verlaten te worden. Ook al was er nog lang geen sprake van een relatie, of zelfs maar van uitgesproken gevoelens.
Ik ben toen in een oud mechanisme gevallen. Ik begon zelf berichtjes te sturen, wanhopig voor aandacht. Pas na enkele weken reageerde hij opnieuw. Hij had geen tijd gehad om te chatten, want hij was druk bezig met het inwerken in een nieuwe job, zei hij.
In het begin leek hij verveeld en afstandelijk. Dit activeerde mijn angsten nog meer en ik was toen bereid om eender welk excuus te aanvaarden, zolang hij maar opnieuw aandacht voor me had.
Van de zelfzekere vrouw die enkele maanden voordien al haar moed bij elkaar geraapt had om te vertrekken uit haar vorige relatie, was toen al lang geen sprake meer.
Zo snel kan het gaan. Zo snel zit je in het web. Het aantrekken en afstoten was al begonnen.
Daarna ging het plots in een stroomversnelling. Vermoedelijk door de euforie van opnieuw een goedbetaalde job te hebben nadat zijn zaak failliet gegaan was, vestigde hij zijn volle aandacht op mij.
Toen ik op een zaterdagavond van een fuif bij vriendinnen terugkwam, ontplofte mijn chatbox van zijn berichten. Hij bekende zijn liefde met grote woorden en hopen superlatieven. Ik was de beste, de liefste, de mooiste, de slimste, en hij kon zonder mij niet meer leven.
Tot op dat moment hadden we elkaar nog altijd niet terug in levende lijve gezien, en hij vond het dringend tijd om daar werk van te maken.
Om een lang verhaal kort te maken: enkele weken later trok hij bij me in. Eerst had er nog een ontmoeting met mijn kinderen plaatsgevonden, waarbij hij me prees om mijn goede aanpak van mijn kinderen met autisme. Hij beweerde dat hij zich niet zou bemoeien met mijn opvoeding en dat hij mijn leiding daarin zou volgen. Want ik was een geweldige moeder met zulke prachtige kinderen.
Nu had ik de voorgaande jaren alsmaar het gevoel van het tegendeel gehad. Het zoeken naar de juiste school en aanpak van de kinderen was al jaren een lijdensweg geweest, en het deed deugd dat iemand eindelijk erkende dat ik het toch goed gedaan had.
Mijn moederhart werd gepaaid en ik raakte alweer vaster verstrikt in zijn web.
In de volgende weken waren we in de weekends nooit thuis. Ik had toen de regeling dat mijn kinderen in de week bij mij waren en in het weekend bij hun vader.
Mijn nieuwe liefde vond het zo zielig voor me dat ik in mijn eerste huwelijk nooit verwend geweest was, en was vastbesloten dat goed te maken door elk weekend een uitstap te verzinnen.
(nota: ik vond het toen geweldig dat hij daar zoveel inspiratie in had. Maar als ik nu kijk naar hoe hij het met zijn nieuwe liefde doet, werkt hij blijkbaar altijd hetzelfde lijstje af. Zo vreemd om te zien.)
Op geld werd er niet gekeken en ik kreeg bijna wekelijks een boeket bloemen.
Het klinkt als een sprookje, nietwaar?
Jammer genoeg had het sprookje een schaduwkant.
Elke mooie dag werd bijna steevast afgesloten met veel alcohol.
En daarbij horend het venijn, het schelden en de vernederingen.
Ik vind het nog altijd vreemd als ik aan die periode terugdenk. Ik slaagde er in om mezelf een enorm rad voor ogen te draaien. Elke avond begon bijna op dezelfde manier en liep ook vaak op dezelfde manier af. En toch was er elke keer die onschuldige verwachting bij mij dat het deze keer goed zou aflopen. Af en toe gebeurde dat ook.
Wie wat kennis heeft van psychologie, weet dat partiële bekrachtiging de krachtigste methode is om iemand te conditioneren. Af en toe een goede afloop en je blijft hopen dat het elke keer zo is.
En zo ontstaat ook de verslaving in je hersenen. De afwisseling tussen hoogtes en laagtes zorgt er op den duur voor dat het ook je verwachting is, en je begint het normaal te vinden.
Elke keer dat het weer even goed gaat, laat je jezelf ook aan geheugenverlies lijden. Wellicht ook onder lichte dwang. Hoe vaak me gevraagd werd om het te vergeten, want het was voorbij, kan ik niet tellen. Een nieuwe dag, een nieuwe kans, leek hij altijd te verwachten.
Een slechte dag had volgens hem altijd een reden. En als die reden weg was, was ook hij weer okee en was er geen reden om hier op terug te komen. Als ik dat al eens durfde te doen, vragen om het te bespreken, werd er me verweten dat ik oude koeien uit de gracht haalde.
Dus ik leerde zwijgen en blij te zijn met de goeie momenten.
En die waren er ook, echt waar. Momenten waarop ik opnieuw de beste, de mooiste en de liefste was. En dan vergat ik de slechte momenten weer even. En maakte ik mezelf wijs dat hij inderdaad “even” een slechte dag had gehad.
Boven op het verwijt van de oude koeien werd me ook aangesmeerd dat ik me de dingen niet correct herinnerde. Hij had het nooit zo gezegd, of niet zo bedoeld, of ik had het verkeerd begrepen… In het begin dacht ik dat hij het zich niet herinnerde door blackouts van de alcohol, maar naarmate de jaren vorderden, ben ik me vaak gaan afvragen of het geen bewuste tactieken waren. Wat ik later las over narcisme, bevestigde die vermoedens.
En het had blijkbaar zelfs een naam: gaslighting.
Mijn realiteit begon zo ook steeds verwarder te worden. Mijn enige houvast waren mijn beste vriendin en vijf andere goeie vriendinnen. Maar ook hen durfde ik in het begin niet veel te vertellen. Ik schaamde me dat ik me zo liet behandelen en was bang voor hun reactie. Ik kon de confrontatie met de realiteit niet aan. Ik hield mezelf recht met een fantasiewereld en kon niet riskeren dat deze fantasie zou verbroken worden.
Een tijdje stond daardoor mijn sociale leven op een laag pitje, maar gelukkig hebben mijn vriendinnen me nooit laten vallen. (op één na) Zij zijn mijn redding uiteindelijk gebleken.
Als ik hen niet had gehad om gegrond te blijven in de realiteit, zou ik helemaal geïsoleerd geweest zijn van de buitenwereld. En daarin schuilt het grootste gevaar. Als dat gebeurt, heb je alleen nog maar één contact met de buitenwereld, en ben je volledig van hem afhankelijk.
Je kan alleen geloven wat hij je vertelt. Zo houdt hij controle over je. Want niemand kan hem tegenspreken.
Daarom is het essentieel, als je bevriend bent met iemand in een soortgelijke situatie, om contact met hem of haar te blijven houden.
Laat weten dat je er bent.
Wees de link met de buitenwereld.
Laat hem of haar voelen dat je zonder oordeel achter hen blijft staan.
Dat is niet simpel.
Maar iemand kan pas uit zo’n relatie losraken als die daar klaar voor is.
Ze moeten hun eigen pad volgen en hun eigen levenslessen leren.
Verder kan je niks doen, buiten naast hen lopen op dit levenspad.
Hun hand vasthouden en laten weten dat ze nooit alleen zijn.
Je kan hen ook voorzichtig vragen of ze wel gelukkig zijn zo.
Bewustwording is de eerste stap.
Dat kan lang duren. Bij mij duurde het 10 jaar.
Het bewustwordingsproces kwam bij mij op gang nadat dr. Ramani op mijn pad gekomen is, met haar youtube kanaal en boeken over narcisme.
Daarom is het mijn missie om mensen zoveel mogelijk over narcisme te leren.
Slachtoffers weten meestal wel dat er iets ernstig mis is in hun relatie, maar ze kunnen vaak de vinger er niet op leggen waar het probleem juist zit.
Als ze, net als ik, uiteindelijk de lijst met symptomen onder ogen krijgen en de puzzelstukjes op hun plaats beginnen te vallen, kan het proces beginnen.
Ik wou dat ik kon zeggen dat vanaf dan aan alles eindelijk een einde komt, maar dan begint het pas moeilijk te worden.
Besef.
Knoop doorhakken.
Vertrekken.
Genezen.
Een proces van lange adem.
Maar neem het aan van iemand die het beleefde en overleefde. En nu helemaal voluit lééft.
Het is de moeite waard.
Want jij bent de moeite waard.
Jij mag er zijn.
Jij mag spreken.
Jij mag voelen.
Jij mag zijn.
Helemaal en compleet zoals je bent. Zonder meer.
Je hoeft geen andere persoon te worden om graag gezien te zijn.
Leven na narcisme 