Een vraag die me vaak gesteld wordt, is of co-ouderschap mogelijk is met een narcist of narcistische persoon.
In het kort heb ik daar één antwoord op: nee.
In het lang is het natuurlijk veel genuanceerder.
De ene narcistische persoon is de andere niet. Je hebt ze in veel gradaties.
Sommigen zijn vrij onschuldig en vooral gefocust op uiterlijk vertoon zonder daarmee hun naasten schade te berokkenen.
Daarnaast heb je het gevaarlijke type. Degene die iedereen omver blaast met zijn charmes en achter de schermen zijn naasten vernedert, uitmaakt en psychisch kapotmaakt. Of degenen die het “onder de radar” doen door steken onder water, negeren, uitlachen…
Het resultaat is allemaal hetzelfde. De naasten blijven getraumatiseerd achter.
Hun kinderen ontsnappen ook niet aan dit lot. Alhoewel het bij hen vaak verdoken zal gebeuren, omdat de narcistische persoon toch de schijn wil ophouden dat hij van zijn kinderen houdt en het beste voor hen wil.
Een narcistische ouder kan betrokken lijken. Mee huiswerk maken, naar ouderavonden gaan, supporteren bij de naschoolse activiteiten, hen vragen hoe hun dag was… Intussen verzamelt hij ook van hen gegevens waarmee hij hen emotioneel kan chanteren als hij iets van hen gedaan wil krijgen.
Het supporteren ontaardt in pushen, de lat te hoog leggen, hun schaamtegevoelens bezorgen als ze een slechte dag hebben. Het “motiveren” uit zich altijd in negatieve bewoordingen, zeker als de narcistische persoon merkt dat zijn valse positieve aanmoedigingen niet werken.
Naarmate de kinderen ouder worden en hun eigen mening ontwikkelen, kan zijn aanpak escaleren naar de manier waarmee de narcistische persoon volwassenen aanpakt. Afgewisseld met de charmeperiodes waarbij het kind of de jongere ook, net als de partner, gelooft dat er toch beterschap kan komen, zolang het maar zijn best blijft doen.
Als kind is het nog een hardere noot om te kraken, dat besef dat hun narcistische ouder nooit zal veranderen. Zelfs al wordt het er zelf niet zo vaak mee geconfronteerd, zal het de conflichten van de ouder met de buitenwereld beginnen opvangen. Vooral als die uitgevochten worden op sociale media.
Het kind of de jongere zal al snel zich willen distanciëren van de ouder, tags van hun posts verwijderen, hun ouder blokkeren…. Waardoor het misbruik nog erger kan worden.
Dat wil niet zeggen dat het niet de juiste keuze is. De dag dat een kind beseft dat het beter zijn narcistische ouder op afstand houdt, is de dag dat het kind besluit om zichzelf te beschermen.
En het is best en gezond als de andere ouder daar het kind in steunt.
Voor de narcistische ouder is het heel moeilijk om dit te accepteren. Hij zal het zien als een samenzwering en samenspannen tegen hem, terwijl hij toch “zo z’n best doet”.
Hij zal hulp inroepen van zijn nieuwe supply (de nieuwe bron van energie, aka nieuwe partner) om aan te tonen hoe hij veranderd is en hoe oneerlijk het is dat hij uitgesloten wordt.
Ikzelf heb me er ook schuldig aan gemaakt.
Toen de tienerkinderen van mijn nex besloten om minder of niet meer te komen, heb ik ook voor hem gepleit. Terwijl ik goed genoeg wist dat het voor hen beter was dat ze wegbleven.
Ik denk dat ik toen uit angst en zelfbehoud gereageerd heb. Als zij er waren, was hij goed gezind en richtte hij al zijn aandacht op hen, en bleef ik gedurende enkele uren of het weekend gespaard van zijn uitbarstingen.
Toen hij in een depressie belandde, dacht ik dat zij er vooral de oorzaak van waren, en probeerde ik hen te overtuigen om toch meer contact met hem te hebben.
Nu besef ik natuurlijk dat hij het maar aanhaalde om in zijn slachtofferrol te kunnen blijven zitten en de aandacht van zijn toxisch gedrag af te weren.
Als partner van een narcistische persoon probeer je zoveel mogelijk mee te draaien in zijn wereld, je aan te passen, je klein te houden, je pleaser helemaal boven te halen… zodat je toch maar het misbruik zoveel mogelijk kan vermijden.
Als je dan eenmaal toch uit de relatie ontsnapt bent, blijf je vaak in dat patroon steken.
Je praat hem naar de mond, je bezorgt hem alle informatie waar hij om vraagt of zelfs niet vraagt, want als hij nadien iets ontdekt dat je hem niet had verteld, word je ook weer onderworpen aan dat misbruik.
Er is geen manier om hieraan te ontsnappen. Toch niet als je co-ouderschap wil hebben met hem.
Als ik hier spreek over co-ouderschap, bedoel ik niet de wettelijke regeling van week-om-week wonen van de kinderen.
Met co-ouderschap bedoel ik het samen het ouderschap uitoefenen over de kinderen. Samen beslissingen nemen, hetzelfde standpunt innemen, overleggen…
Voor koppels waar geen sprake is van narcistische eigenschappen, is dat al een hele uitdaging.
Met een narcistische persoon is dat onmogelijk.
Zolang hij de regels bepaalt en de afspraken opstelt, kan het een tijdje goed gaan.
Maar zodra de partner, of het kind, andere afspraken wil onderhandelen, loopt het mis.
Hij zal ogenschijnlijk wel ermee akkoord kunnen gaan, maar als puntje bij paaltje komt, zal hij gewoon doen wat hij wil.
Je kan uren zitten wachten op hem omdat je afgesproken had dat hij de kids op een bepaald uur zou komen ophalen. En als hij dan uiteindelijk opdaagt, krijg je niet eens een reden, laat staan een verontschuldiging. Want hey, hij had de afspraak niet gemaakt, jij had het uur bepaald. Niet zijn probleem.
Je kan afspreken dat elke ouder de kids naar de naschoolse activiteiten zou brengen in de periode dat ze bij hen zijn, en dan met lede ogen aanzien hoe ongelukkig je kind is omdat de narcistische ouder het vergeten was of gewoon andere plannen had.
Dat geeft je allemaal een heel machteloos gevoel. En de droevige waarheid is dat je daar weinig aan kan doen.
Daarom vind ik dat co-ouderschap met een narcistische ouder niet mogelijk is.
Het enige dat je kan doen, is wat we “parallel ouderschap” noemen.
Je maakt je afspraken alleen tussen jou en je kind, over opvoeding, over naschoolse activiteiten…
En je probeert het een vredige, leuke thuis te geven in de periode dat je kind bij jou is.
Want dat is het enige dat je wel onder controle hebt.
Je kan de wensen van je kind aan je nex te kennen geven, maar verder dan dat kan je niet gaan.
En je moet dat ook loslaten. Alle energie die naar je nex gaat, is verloren. Het is energie die je beter in je kind kan steken.
Want dat zal je kind later ook onthouden. Dat het bij jou een leuke, warme thuis had.
Dat het bij jou terecht kon als het hulp nodig had.
Dat het bij jou niet bang moest zijn.
Dat het jou alles kon vertellen zonder dat je boos werd. En ja, ook verhalen over het verblijf bij de nex.
Ik weet dat het verleidelijk is om dan uit te barsten. Maar vergeet niet dat hij dat op dat moment niet hoort. De enige persoon die je hoort razen op de nex, is je kind.
Dat kan bij je kind ook triggers opwekken.
Het is belangrijk dat je kind zich veilig voelt bij jou.
Want bij de narcistische ouder zal het dat gevoel nooit kennen.
Wat zijn jouw ervaringen hiermee? Laat het hieronder eens weten.
Wil je er graag over praten? Je kan altijd een afspraak maken of gratis met me chatten.
Leven na narcisme 