46 | Lichtjes van kerstmis

Volgende week is het kerstmis. Een periode in de sfeer van vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

Het is ook een periode dat er veel kerstlichtjes verschijnen die deze sfeer zouden moeten versterken.

Maar niet als je samenleeft met een narcist.

Mijn nex was een meester in de oppervlakkige schijn van kerstmis. Het huis stond dan vol kaarsjes, de living werd volgepropt met ornamenten en op een opvallende plaats moest een zo groot mogelijke kerstboom staan. Ook volgepropt met ornamenten.

In het begin was ik hierdoor in de wolken. Ik genoot van de kerstliedjes die dan door het huis klonken en hoopte dat die periode inderdaad gevuld zou zijn met vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

De hypocrisie hiervan werd al duidelijk van de eerste dag. We zouden “gezellig” de kerstboom samen met mijn kinderen zetten en optuigen. Met mijn 2 oudsten die autisme en ADHD hebben best een uitdaging. 

De eerste keer dat we dit zouden doen, probeerde ik het uit zijn hoofd te praten. Ik kende mijn kinderen, toen 11 jaar oud, goed genoeg om te weten dat dit geen rustige of rustgevende activiteit zou zijn. Maar niets was opgewassen tegen de narcistische dwanggedachte dat dit een ydillisch gebeuren moest zijn. In zijn hoofd was het perfect en hij zou geen andere werkelijjkheid aanvaarden dan deze.

Ik hoef je niet te vertellen dat het een ramp was. En het zou 10 jaar aan een stuk dezelfde ramp blijven, elke kerstperiode. Behalve de 2 jaren dat ze niet meer bij mij wilden komen omwille van hem – maar da’s voor een andere blog.

Om te beginnen moest het in zijn hoofd een rustige, serene gebeurtenis zijn.

Met 3 kinderen tussen 8 en 11, waarvan 2 met ASS en ADHD is dat een zinloze wens. 

Er was helemaal geen ruimte voor vrolijke uitbundigheid en typisch broederlijk gefikfak zoals ze dat bij ons zeggen.

Het eindigde elke keer in gescheld en vernederende opmerkingen aan het adres van mij en van mijn kinderen, waarbij het woord “mongolen” meermaals gebruikt werd, verwijzend naar hun autisme.

Dit even terzijde, maar hetzelfde scenario herhaalde zich elke keer als we op vakantie gingen kamperen. Dan waren mijn kinderen ook “mongolen” en ik was meestal een “stom vet kalf” omdat we er niet in slaagden om het scenario in zijn hoofd te volgen bij het opzetten van de tent.

Dus zo begon onze kerstperiode elke keer. 

En ook zoals elke keer draaide hij daarna 180° en begon hij alles “gezellig” te maken met de kaarsjes en maakte hij plannen voor het kerstdiner. Ook dat moest perfect zijn met hopen culinaire gerechten die mijn kinderen niet lusten, maar dat deerde hem niet. Kerst moest en zou perfect zijn (naar het beeld in zijn hoofd). Wat voor de ene perfect is, is voor de andere een hel. Want in zijn ogen moesten ze het maar allemaal leren eten, en als ze dat dan (zoals verwacht) niet deden, werden ze daarvoor uitgemaakt.

Nee, kerst was geen periode van vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

Het was een periode van hypocrysie.

Het liefst van al wilde hij eigenlijk dat mijn kinderen er niet bij waren. Ze zijn die 10 jaar lang een doorn in zijn oog geweest, want zij (en ik) deden nooit van van hen geëist werd en ze lieten ook blijken wat hij met zijn eisen kon doen in hun ogen. 

Ik heb altijd geprobeerd om de kerk in het midden te houden, bemiddelend tussen hen en hun stiefvader, zoveel mogelijk alle vijandelijk vuur op te vangen, maar met de regelmaat dat we dit moesten verduren, liet het altijd littekens na.

Als ouder in een nieuw samengesteld gezin met een narcistische persoon zit je altijd in een onmogelijke situatie. Hij vindt het sowieso nooit leuk om alle aandacht te moeten delen met kinderen die niet de zijne zijn. En als die dan nog een graad “moeilijker” of “complexer” zijn in plaats van brave kinderen die blind orders opvolgen, is het helemaal onleefbaar.

Ik besef nu dat dit eigenlijk geen leefbare situatie was van in het begin. Maar ik dacht dat ik hem beter kon maken. Ik dacht dat de schijnbare redenen voor zijn gedrag wel zouden uitdoven als die redenen opgelost werden, of als hij zou leren omgaan met kinderen met een beperking… of als ik meer mijn best zou doen… of als mijn kinderen beter zouden leren luisteren…

Wat dat laatste betreft: ik wilde eigenlijk niet dat ze naar hem leerden luisteren. Want ik vond zijn eisen altijd overdreven, onmenselijk, onrealistisch… Ik voelde toen al dat zijn eisen ontstonden uit zijn idee van hoe zijn partner en (stief)kinderen zich hoorden te gedragen, naar zijn beeld, naar zijn voorbeeld… Hij was de ideale mens met de ideale waarden in zijn eigen ogen.

Ik vraag me vaak af of hij besefte hoe ver zijn daden verschilden van zijn woorden. Mensen vragen me dikwijls of een narcist weet wat hij doet. En of hij daar dan spijt van heeft.

Naar mijn mening weet hij zeker wat hij doet. Want hij kan de perfecte man uithangen buiten de muren van zijn eigen huis, maar daarbinnen een tiran zijn. En of hij daar spijt van heeft? Ja, op momenten dat zijn gedrag zich tegen hem keert, hij negatieve gevolgen ervaart of hij er een prijs voor moet betalen.

Ik denk dat hij echt spijt had als ik een einde gemaakt heb aan onze relatie. Omdat hij me dan kwijt was, omdat zijn mooie woorden het gewenste effect niet meer hadden, omdat hij nu geen gezin meer had om te manipuleren.

En ik denk dat dat geduurd heeft tot het moment dat hij een nieuw slachtoffer gevonden had. 

En dan zal hij er weer van overtuigd geweest zijn dat hij de ideale man was. Want ja, er was weer een goeie vrouw in zijn val getrapt. Die hem ook weer graag bleek te zien. Dan zal het probleem wel opnieuw bij zijn vorige partner gelegen hebben. Bij mij dus.

Weet je, ik heb daar vrede mee. Ik vind het erg voor die vrouw, maar ook zij zal haar pijnlijke les moeten leren om te evolueren in haar leven. Net zoals ik dat gedaan heb.

Maar ook zij zal daar weer sterker uit komen. Zoals ik nu ben. 

En net zoals mij zal ze nadien in vrede haar kerstboom kunnen opzetten, zonder wrede commentaar en lelijke opmerkingen. 

Er staan nu veel minder lichtjes, kaarsjes en ornamenten in mijn huis.

Maar in mijn huis is er nu écht vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

En dat is alles wat wij, overlevers van een narcistische relatie, nodig hebben.


Wil je meer inzicht in je gedachten en gevoelens tijdens deze periode?

Mijn journal (dagboek) helpt je om bewust stil te staan bij wat je ervaart en om ruimte te maken voor heling.

Hier kan je mijn nieuwe Journal voor helen na narcisme kopen 😉


In mijn RESTART-traject dat opnieuw start op 27 januari krijg je niet alleen inzicht, maar ook concrete tools om jezelf sterker en veiliger te voelen. We gaan diep in op alles wat je moet weten, zodat jij eindelijk de vrijheid voelt om je leven weer op te bouwen, zonder schuldgevoel en zonder twijfel.

Je verdient het om verder te kunnen – voor jezelf.

Ontdek hier hoe het traject je kan helpen.


Wie ben ik?

Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.
Hier vind je er meer informatie over.

45 | Vertrouwenskwestie

Eén van de moeilijkste dingen na een narcistische relatie is opnieuw durven vertrouwen. 

Vertrouwen dat mensen niet de hele tijd tegen je liegen.
Vertrouwen op je eigen instincten.

De combinatie van beide is een heel leerproces. Je instincten zullen vaak zeggen dat iemand liegt. 

Ofwel geloof je iemand in de eerste plaats, maar dan komt dat stemmetje in je hoofd ertussen, dat zegt “Wacht, heb ik dit al niet eens eerder gehoord? En was het toen geen leugen? Wie zegt dat deze persoon nu niet hetzelfde met me doet?”

Je probeert naar je lichaam te luisteren, maar dat is intussen al in een kramp geslagen omdat het zich alle pijn herinnert die dat misplaatste vertrouwen vroeger gegeven heeft.

Het herinnert zich de teleurstellingen, het wantrouwen, het verdriet, de pijn, de wanhoop… 

Je hoofd weet dat die pijn niet veroorzaakt is door de persoon waar je nu mee te maken hebt. Die heeft jou nog geen pijn gedaan.

Maar je lichaam… dat gaat soms nog altijd in overlevingsmodus. Het zet alle alarmbellen aan omdat het jou wil beschermen tegen meer pijn.

Daarom is het belangrijk dat je eerst met je lichaam aan de slag gaat. En dat je het intussen ook tijd geeft.

Mij heeft het een jaar en 2 therapeutische trajecten gekost eer ik weer durfde vertrouwen.
Stapje voor stapje. Voorzichtig.

Mezelf er op voorbereidend dat er weer pijn kan komen en vastberaden om bij de eerste rode vlag direct te stoppen met contact.

En ja, zoals dat meestal gaat, heb ik ook, toen ik weer wilde gaan daten, eerst enkele contacten gehad waarbij de alarmbellen gingen rinkelen. Of waarbij ik bij wat broodkruimels dacht “nope, ik verdien meer en beter”.

Maar ik vond dat niet erg. Integendeel, het was het bewijs dat ik mezelf waardevol genoeg vond om geen minimum meer te aanvaarden, en dat ik rode vlaggen snel kon herkennen.

Maar er blijft vaak die twijfel knagen… Soms krijg je het gevoel dat je te hard geworden bent en begin je te twijfelen of je die persoon niet meer kansen had mogen geven. Maar ik was bang dat na 2e kansen weer 1000 kansen gingen volgen. En ik had mezelf beloofd dat ik mezelf nooit meer opnieuw in dat straatje zou laten terechtkomen.

Dus ja, jammer voor de mannen die niet eens van in het begin hun beste beentje konden voorzetten… Ik nam dan gewoon aan dat dat was hoe ze waren, en dat was niet wat ik wilde. Hadden ze een slechte dag op het moment dat ze mij tegenkwamen? Kan best zijn. Maar als je dat dan direct op een potentiële partner uitwerkt, is dat voor mij een indicatie van hoe de hele relatie zou kunnen zijn. Als je bij een eerste contact direct het gevoel krijgt dat het jouw job is om die andere beter te doen voelen, zit het al onmiddellijk mis.

Voor mij is dat een belangrijk gegeven. Want als ik terugdenk aan hoe het in het begin was met mijn nex, moet ik toegeven dat de signalen er al waren. Nog voor we elkaar voor de eerste keer ontmoet hadden. Maar ja, ik dacht dat hij een slechte dag had. Stress op het werk. En dat dat wel zou overgaan als ik extra lief was voor hem…

En daar klinkt dan die eerste luide alarmbel.

Nu, meer dan 3 jaar later zijn die alarmbellen soms nog altijd actief. Ik merk dat ik heel erg in opstand kom als ik voel dat mensen de schuld of oplossing van hun eigen gedrag bij mij willen leggen. 

Maar wat ik erger vind, is dat soms ook nog het wantrouwen actief is. Ik zie of hoor iets bepaalds en ik vraag bevestiging of ik het correct had. En als het antwoord dan negatief is, komt dat kleine stemmetje boven, dat zich afvraagt of ik hier weer gegaslight of belogen wordt. 

Als de persoon in kwestie nog nooit tegen me gelogen heeft, zal dat stemmetje weer snel verdwijnen. Maar ja… wie liegt nooit eens, voor bestwil of met minder goeie bedoelingen… 
En zelfs dan nog, dan zegt dat stemmetje “Je kan eigenlijk nooit met zekerheid weten of iemand echt oprecht is”…

Waarover al dan niet gelogen wordt, is zelfs niet van belang. Gewoon het feit dat er enkele seconden twijfel in je hoofd gezaaid wordt dat dan bepaalde stress in je lichaam activeert, is voldoende om je even van je stuk te brengen.
Het kan soms een hele fijne dag of activiteit verpesten. Gewoon omdat in je hoofd gedurende enkele seconden een potentiële rode vlag opgestoken werd of er heel even een alarmbel luidde…

Het is heel belangrijk dat je daar erg alert op bent, zeker in een nieuwe relatie. Je kan soms je nietsvermoedende oprechte partner van dingen gaan beschuldigen die geen steek houden. Je kan een goeie vriendin heel erg pijn doen door haar dingen te gaan verwijten.

Erger nog, je kan op die manier bepaald narcistisch gedrag gaan spiegelen omdat je in die relatie geleerd hebt dat je op die manier met die pijn moet omgaan.

Ik krijg van mensen vaak te horen dat ze zich afvragen of zij ook narcistisch kunnen zijn. 

Die vraagt komt uit dat spiegelend gedrag. Ook al kan ik hen bevestigen dat zij niet de narcistische persoon zijn, dan moeten ze nog wel alert blijven op dat gedrag.

Meer naar zichzelf keren, de confrontatie durven aangaan met hun gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen. Niet de schuld, de oorzaak of de oplossing bij een ander gaan zoeken.

Dat vraagt veel moed, veel lef, veel doorzettingsvermogen. Maar het is de enige manier om te genezen van een narcistische relatie.


Op 27 december om 20u30 hou ik hier een workshop over.

Je kan je hier inschrijven.


In mijn RESTART-traject dat opnieuw start op 27 januari krijg je niet alleen inzicht, maar ook concrete tools om jezelf sterker en veiliger te voelen. We gaan diep in op alles wat je moet weten, zodat jij eindelijk de vrijheid voelt om je leven weer op te bouwen, zonder schuldgevoel en zonder twijfel.

Je verdient het om verder te kunnen – voor jezelf.

Ontdek hier hoe het traject je kan helpen.


Wie ben ik?

Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.

Hier vind je er meer informatie over.