Shannon Astra

31 | Hoe narcisme ervoor zorgt dat je jezelf niet meer herkent

Onlangs woonde ik een webinar bij van Dr. Ramani, de Amerikaanse psychologe die mijn leven veranderd heeft. Dankzij haar boek “Should I Stay or Should I Go? Surviving a relationship with a narcissist” zijn mijn ogen open gegaan en heb ik uiteindelijk de beslissing kunnen nemen om uit mijn toxische relatie te stappen.

In dit webinar, dat ze deed om haar verjaardag te vieren, hoorde ik voor het eerst haar eigen persoonlijke verhaal. Ik zag hoe deze sterke vrouw, waarvan ik al talloze youtube filmpjes bekeek, tranen in de ogen kreeg bij sommige getuigenissen. En plots zag ik hoe ook haar kennis en motivatie kwam uit haar eigen ervaringen met narcistische personen.

Ik had het nog nooit eerder zo intens gevoeld. Ik wist wel dat ze zich baseerde op haar eigen verhalen, maar ik had het nog nooit GEVOELD.

Daarom heb ik besloten om iets gelijkaardigs te doen.

Volgende donderdag, 11 januari, doe ik een facebook live.
Met mijn eigen verhaal.

Het moeilijke gaat zijn om het te beperken. Ik wil mensen geen uren laten luisteren. Ik heb al sinds lang een tijdlijn gemaakt met het meeste wat ik me herinner dat me overkomen is, gebaseerd op chats met mijn nex en met vrienden.

Soms komen er na dromen nog dingen boven die ik vergeten was, en ik besef dat mijn tijdlijn waarschijnlijk maar een fractie bevat van wat me overkomen is.

Maar dat maakt niet uit. Het is meer dan voldoende om mijn verhaal te kunnen vertellen. Maar dan in een boek. Voor mijn facebook live zal ik het wat moeten beperken.

Deze live gaat natuurlijk ook een beetje een bijkomend doel hebben, zoals ook bij haar het bijkomend doel was om haar nieuwe boek te promoten.

Momenteel zit ik in de helft van mijn RESTART traject. Het is al een hele reis geworden voor de drie deelneemsteres, en het is echt een voorrecht om hen te kunnen zien evolueren.

Dat wil ik zo graag aan meer vrouwen aanbieden die ook slachtoffers of overlevers zijn van narcistisch misbruik.

Het is mijn droom om de invloed van narcistische personen uit de wereld te helpen.

Maar daar heb ik natuurlijk de hulp bij nodig van jou, lieve lezeres.
Zolang jij nog rond blijft lopen met al die open wonden, blijven de narcisten hun greep op de wereld houden.

Het is voor mij een uitdaging elke keer om een “marketingwaardige” manier te zoeken om mijn traject te promoten.

Ik vind het namelijk tijdverlies. Ik wil niet bezig zijn met promotie, ik wil bezig zijn met mijn traject en hoe ik daarmee deze dappere vrouwen het best kan helpen.

Maar ja, om hen te kunnen helpen, moeten ze zich inschrijven, natuurlijk. Een eeuwig dilemma 🙊

Onderaan deze blog vind je meer info over mijn traject.

Maar goed, ik weet dat velen ook deze blog lezen om herkenning en erkenning te vinden en dus kijk ik nu even op mijn tijdlijn om te zien wat ik vandaag kan vertellen 😊

Soms heb ik last om een incident te vertellen, omdat het kan lijken dat het vooral om alcoholisme gaat. Maar het feit is dat dit het narcisme versterkte. Zodra de alcohol (heel even) wegviel, kwam het narcisme hard naar boven.

Narcistische personen zijn namelijk ook heel erg gevoelig aan verslavingen. En daarmee waren ook de leugens en het bedriegen heel frappant.

Ook probeerde hij de gevolgen van het alcoholmisbruik te laten verdwijnen, tot liegen voor de rechtbank toe én mij aan te zetten om ook te liegen tegenover een rechter.

De meest beschamende ervaring ooit. Elke keer als ik hier aan denk, besef ik hoe diep een narcistische persoon je zelf kan laten zakken. Het ergste was dat ik er uit angst toen niks tegen durfde doen. Ik kan zelfs niet liegen. Ik probeerde uit alle macht mijn gelaatsuitdrukking zo afgestreken mogelijk te houden terwijl ik het ingestudeerde zinnetje uit mijn mond perste. Ik was zo bang dat ze recht door me zou kijken, die rechter en de openbare aanklager, allebei vrouwen.

Maar ik moest ook mezelf beschermen. Blijkbaar is het zo dat als je een dronken persoon niet durft tegenhouden om je auto of bromfiets te gebruiken, dat men dan ook jouw rijbewijs kan afpakken.

Alsof dat een optie was! Hoe hou je een tirannieke, gewelddadige dronken narcist tegen? Hij reed zelfs met de auto van zijn werk dronken rond en had er zo ook al een aanrijding mee.

Maar laat ik eerst proberen mijn verhaal chronologisch te vertellen.

Al van in het begin reed mijn nex regelmatig dronken met de auto. Na een bedrijfsfeestje heb ik ooit achter hem gereden, hem over en weer zien zwiepend, biddend dat hij nergens op zou rijden. Wat natuurlijk vroeg of laat zou gebeuren.

Toen ze zijn bedrijfsauto op een keer waren komen ophalen, was hij zo uitzinnig van woede dat hij na een fles wijn uit te hebben achter het stuur kroop om op reis te vertrekken en we onderweg bijna een ongeval hadden met verkeersagressie. De eerste keer dat ik echt voor mijn leven gevreesd heb.

Jaren later had hij opnieuw een job en een bedrijfsauto en begon hij na verloop van tijd na zijn werkuren hiermee ook dronken rond te rijden. En uiteindelijk reed hij mijn auto perte-totale na een cafébezoek. Hierdoor verloor hij het recht tot het besturen van een voertuig omwille van het hoge promille gehalte.

Om zich dan nog te kunnen verplaatsen, besloot hij een bromfietsje aan te schaffen. Wat ik toen niet besefte, betekende het feit dat je voor zoiets geen rijbewijs hoeft te hebben, niet dat je met zo’n vonnis daar wel mee mocht rijden. Hij beweerde dat hij het ook niet wist toen, waar ik nu wel mijn twijfels over heb.

Natuurlijk duurde het niet lang of hij had ook het ene na het andere ongeluk door hier ook alweer dronken mee rond te rijden. (Net zoals met zijn fiets, waardoor hij ook meermaals in het ziekenhuis belandde…)

Tot ik het zat was (niet letterlijk 😏) en de telefoon niet meer opnam toen hij belde om hem te komen ophalen omdat hij dronken met het bromfietsje in de gracht beland was. En toen belde een bezorgde burger, die het had zien gebeuren, de politie.

Toen is alles heel snel geëscaleerd. Een proces omdat hij zonder vergunning, verzekering en rijbewijs rondreed, en ik werd aangeklaagd omdat ik hem ermee “had” laten rijden.

De wereld op z’n kop. Rechters beseffen echt niet hoe een huishouden met een alcoholist werkt. Hoe je je daartegen niet zomaar verzet. Zeker niet als die daarbij dan alle narcistische tactieken uit de kast haalt om je onder controle te houden.

Het bleek al snel bij zijn advocaat dat zijn verweer uit leugens zou moeten bestaan. Leugens die ik moest ondersteunen.

Ik heb het echt geprobeerd, hem aan het verstand te brengen dat hij zijn verantwoordelijkheid gewoon moest opnemen en als een man zijn verdict aanvaarden. Maar dat ontaardde ook alweer in een woede aanval. Dus heb ik berust en met loden schoenen het spel meegespeeld in de rechtbank.

Het toppunt daarbij was dat hij, na een verdiende uitbrander maar verder een genadig vonnis van de rechter, nadien weggestormd is uit de rechtbank en mij bij zijn advocaat achtergelaten heeft.

Ik ben hem nog gaan zoeken en heb hem gevonden in een magazijn. Maar intussen was ik zelf zo boos, dat ik me zelf verstopt heb en al zijn oproepen verder genegeerd heb. Ik ben de bus naar huis op gestapt, moe en moedeloos.

En zelfs op dat moment overtuigde ik mezelf ervan dat zijn gedrag kwam omdat hij zich zo erg schaamde. Maar die schaamte duurde nooit lang. Het was nooit genoeg om te zorgen voor een blijvende gedragsverandering.

Daarmee vielen de puzzelstukjes ook op hun plaats toen het woord narcisme viel. Een narcistische persoon wil niet leren van zijn ervaringen, omdat hij altijd gelooft dat hij gelijk heeft en dat het systeem verkeerd is.

Hij was toen gewoon boos omdat hij betrapt geworden was, terwijl hij in zijn ogen weinig verkeerd gedaan had. Er was altijd een reden, een aanleiding die zijn acties rechtvaardigden. Hij nam nooit zelf verantwoordelijkheid.

Dit zijn zo van die gevolgen van narcistisch misbruik die niemand ziet of begrijpt. Je verlaagt je eigen grenzen, maar ook je eigen waarden en moraliteit.

Daarom is het zo dat je jezelf niet meer herkent na een narcistische relatie. Je hebt een vage herinnering aan je waarden en normen, maar je weet dat je huidige levensstijl daar niet meer aan beantwoordt. Daarover voel je je dan ook beschaamd.

Je bent beschaamd over wie en wat je geworden bent.
Je bent beschaamd over wat je allemaal toegelaten hebt.
Je bent beschaamd over waaraan je allemaal mee bijgedragen hebt.

Het heeft een jaar geduurd eer ik mezelf weer herkende. Ik had hierbij de hulp van een goeie therapeute.

Nu kan ik op mijn beurt mensen helpen en hen de weg tonen die ik gegaan heb om weer volop te kunnen leven.

Eigenlijk hoef ik daar niet veel woorden aan vuil te maken.

Als jij het beleefd hebt, weet je waarover ik het heb.

Ik hoef jou niet te overtuigen.

Jij hebt alleen te voelen bij jezelf of dit het moment is dat je voor jezelf gaat kiezen.

Of dit het moment is dat je de klik maakt en beslist dat het genoeg geweest is.

Je kan je hier op mijn wachtlijst zetten.

Dan krijg je op 13 januari een mail die je uitnodigt om in te schrijven voor het traject dat start op 11 maart. Als je dat doet binnen de 5 dagen, krijg je nog een mooie korting.

Hier kan je alles over het traject nalezen.

Bijna vergeten om ook mijn facebook live op donderdag 11 januari te promoten 😃 (promo is echt niet mijn ding)

Hier vind je meer info.

Zie ik je volgende donderdag om 20u daar?

30 | Systemen

Het gaat soms mijn verstand te boven hoe mensen erin slagen om anderen voor hun kar te spannen. Manipuleren.

Mijn eerste ex-man is advocaat. We hadden al verkering toen hij die studie aanvatte. Ikzelf zat twee jaar achter met die stap na twee jaar gepest geweest te zijn op school. Toen ik ook moest beslissen over een studierichting, heb ik heel even getwijfeld om dezelfde richting uit te gaan. Waarschijnlijk ook in een misleide overtuiging dat ik even goed moest zijn om zijn respect te verdienen.

In die tijd hadden we veel gesprekken over zijn studies en studiecases. En ik kreeg al snel een heel onbehaaglijk gevoel erbij. Het gevoel dat het “rechts”systeem helemaal niets te maken had met recht en onrecht, maar geleid werd door mensen die het best konden praten en pleiten. Het gevoel dat er zoveel maten en gewichten gehanteerd werden, ten voordele van degene die de wet en vooral de mazen in die wet het beste door hadden.

Dus ik ben de tegenovergestelde richting in gegaan. Van een systeem waarin er geen rekening werd gehouden met de mens als persoon, naar het helpen van mensen op persoonlijk vlak: de psychologie.

Toegegeven, ik ben uiteindelijk gestart met een andere insteek. Mede door die casestudies wilde ik me verdiepen in hoe de mens “werkt”. Waarom hij doet wat hij doet. Ik dacht van mezelf dat ik te gevoelig was om mensen te gaan helpen. Ik was bang dat ik alle problemen mee naar huis zou nemen. En eerlijk gezegd had ik op dat moment mijn handen meer dan vol met mijn eigen problemen.

Het is intussen inderdaad gebleken dat ik mijn grenzen hierin moet respecteren. Ik heb al gewenst dat ik de lotto eens zou winnen zodat ik een vluchthuis, nee, dorp zou kunnen oprichten voor alle vrouwen die met agressieve narcistische partners te maken hebben.

Ik moet me vaak tegenhouden om niet zelf de telefoon vast te pakken en een advocaat voor iemand te gaan zoeken.

Ik moet me focussen op mijn missie. Het redderscomplex in mij is nog altijd groot en ik moet opletten om me er niet in te verliezen.

Ik moet mijn blik gericht houden op mijn uiteindelijke doel: vrouwen weerbaarder maken tegen alle narcisten in hun leven. Want het is vaak niet beperkt tot een partner of een ouder.

Als we het bestaan van alle narcistische personen op de kaart zouden kunnen zetten, zou menig mens zijn mond open vallen.

(nvdr: als ik het heb over narcistische personen, heb ik het altijd over degene die toxisch zijn voor hun omgeving)

Maar goed, ik dwaal weer af.

Ik vind het schrijnend hoe moeilijk het is om een rechter te overtuigen hoe schadelijk zo’n narcistische persoon kan zijn voor zijn kinderen.

Dit houdt vrouwen zelfs vaak tegen om de scheiding in te zetten. Bang dat hun narcistische ex de kinderen tegen hen gaat opzetten. En erger, dat de narcistische ex dan de vrije hand heeft en de kinderen nog meer misbruik gaan ondervinden.

Maar het feit is dat je, als je in de relatie blijft, je daar ook geen controle over hebt. Je kan zoveel je best doen als je wil, je kan je kinderen er nooit aan onttrekken.

Bovendien worden ze constant geconfronteerd met het misbruik dat jij ondergaat, en wordt hen een verkeerd beeld aangeleerd van hoe een relatie er hoort uit te zien.

En dan kan het twee richtingen uit gaan: ofwel worden ze ook een people pleaser en worden zij op hun beurt slachtoffer van een narcistische persoon.

Ofwel volgen ze het voorbeeld van de dader en gaan ze zelf hun partners slecht behandelen.

Allemaal omdat ze denken dat het “zo hoort”.

Als je beslist om te vertrekken, kan je hen op z’n minst de helft van de tijd een veilige omgeving bieden. Terwijl je zelf ook hulp zoekt om jouw trauma te verwerken.

Volgens het rechtssysteem ben je onschuldig zolang het tegendeel niet is bewezen. Jammer genoeg zijn narcistische manipulaties moeilijk te bewijzen omdat ze vaak heel geniepig gebeuren. Hoe bewijs je de denigrerende opmerkingen die je de hele dag krijgt? Hoe bewijs je dat je genegeerd wordt? Hoe bewijs je dat je respectloos behandeld wordt?

Daar komt nog bij dat de narcistische persoon meestal zo welbespraakt is, dat die een rechter gemakkelijk kan beïnvloeden in zijn voordeel.

En zelfs als er bewijzen zijn, zijn rechters zich weinig bewust van de impact van narcistische mensen. Ik wil blijven geloven dat het niet is omdat ze zelf zo’n persoon zouden zijn. Want jammer genoeg zijn de machtsposities in onze maatschappij vaak bezet door zulke persoonlijkheden.

Als ze zelf zo’n instelling hebben, kan ik me voorstellen dat ze het “allemaal zo erg niet” vinden. Dat ze vinden dat het slachtoffer overdrijft. Dat een narcistische vader het toch nog verdient om zijn kinderen te zien.

Er zit zoveel scheef in onze maatschappij dat ik er soms triest van word. Als moeder van kinderen met een beperking kan ik je vertellen dat het gezondheidssysteem ook enorm faalt in de opvang van de personen zelf en vooral van hun omgeving. Je moet hoogbegaafd zijn om uit te vinden hoe alles werkt, wat voor hulp er bestaat (als ze al bestaat).

Idem voor de omgeving van mensen met een verslaving.

In onze maatschappij wordt het effect ervan zo hard onderschat. Als je je partner met een verslaving naar een psychiatrisch ziekenhuis brengt, en je vraagt om betrokken te worden in de behandeling, word je genegeerd en sturen ze die partner, die onder invloed overgaat tot fysieke agressie, zomaar naar huis als ze vinden dat hij er klaar voor is. Of jij er klaar voor bent om alweer aan die agressie onderworpen te worden, vraagt niemand.

Hetzelfde gebeurt als je kind een diagnose gekregen heeft. Je wordt ermee naar huis gestuurd en daar sta je dan. Het is maar mondjesmaat dat je de nodige informatie krijgt of vindt en vaak zijn er al jaren gepasseerd voor je iets of wat hulp gekregen hebt. Terwijl die in hun ontwikkelingsfase juist het meest nodig was.

Afgelopen dinsdag zat ik bij een vuurceremonie met mijn twee oudsten. We hadden het eerst over de film “Bruce Almighty” en toen kwam de vraag “wat zou jij doen als je de macht van god had?” (of gewoon almachtig was).

Dat was een moeilijkere vraag dan ik dacht. Ik zou wensen dat mensen elkaar geen kwaad meer zouden willen doen. Maar dan grijp je in op de vrijheid van de mens. Misschien wensen dat alle mensen een geweten hadden en ernaar zouden handelen? Maar mensen zijn ook egoïstisch en dat mag ook. Zolang je elkaar geen kwaad doet. Maar soms voelt voor jezelf kiezen voor een ander aan alsof er hem iets aangedaan wordt.

Peace on Earth is ingewikkelder dan je denkt.

Voor nu… hou ik het op voor mezelf en mijn naasten zorgen en anderen geen kwaad doen. In mijn eigen kleine cirkel.

En als iedereen daar al mee zou beginnen, zou de wereld er al veel mooier uitzien.

29 | Dieptepunt

Ik herinner me de dag dat mijn zelfliefde een dieptepunt bereikte nog levendig.
Natuurlijk werd die voorafgegaan door heel veel gelijkaardige dagen.
Maar deze was toch wel het meest heftig.

Het was de avond voor mijn huwelijk.

Mijn toenmalige verloofde had eerder datzelfde jaar al enkele keren de binnenkant van een politiecel gezien door openbaar dronkenschap en ik had hem toen de keuze gesteld: de alcohol aanpakken door zich te laten opnemen in een psychiatrische kliniek, of er zou geen trouw zijn.

Ik stelde hem die keuze net nadat de politie hem weer had thuisgebracht. Op dat moment zat hij zo vol schaamte, dat hij onmiddellijk toestemde.

Hij is uiteindelijk 3 maanden “in behandeling” geweest bij dat psychiatrisch ziekenhuis.
Ik zet het bewust tussen aanhalingstekens om mijn sarcasme bij te zetten.
3 weken gesloten opname, daarna direct naar huis gemogen zonder mijn inspraak te horen en alleen sprake van depressie, geen woord over aanpak van alcoholisme.
Ik had hier helemaal geen veilig gevoel bij.

De tijd van die opname is een lang verhaal, dat ik een andere keer zal vertellen.
Het verhaal waar het nu om gaat, speelt zich af op de vooravond van de trouw.

Tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis, werd het me al snel duidelijk dat hij met zijn zielig verhaal al de interesse van enkele kwetsbare vrouwen had getrokken.

Blijkbaar gaf de therapie die hij daar kreeg, hem een hernieuwd zelfvertrouwen en de kans om alweer de ene leugen na de andere aan me op te stapelen. Zo vond ik een pakje sigaretten in zijn rugzak, waarvan hij beweerde dat hij het bij hield voor een medepatiënt. De sigaretten vermeld ik omdat ze nog een rol gaan spelen in mijn verhaal.

Omdat hij aan mijn voorwaarde had voldaan en hij de maanden nadien zijn best leek te doen met het minderen van alcohol, liet ik de trouw doorgaan. Ik bleef leven op hoop.

De avond voor onze trouw zou hij de bloemen voor de kapel gaan ophalen. Het was 1 van de eerste keren dat hij opnieuw alleen op weg was en mijn waakzaamheid stond op de hoogste stand, en daamee ook mijn angst dat hij weer dronken zou thuiskomen.

Ik had de berekening gemaakt wanneer hij weer thuis zou zijn, en naarmate dat moment verstreek, steeg mijn angst.

Dan ging de telefoon. Opgelucht nam ik op, in de veronderstelling dat hij belde om me te verwittigen over zijn vertraging.

Eerst hoorde ik niks, dan eindelijk zijn stem. Blij vroeg ik of hij bijna thuis was. Toen hij niet reageerde op mijn vraag, besefte ik dat hij tegen iemand anders aan het praten was. Een vrouw.

Aan de achtergrondgeluiden en het feit dat ik hem een biertje hoorde bestellen, kon ik horen dat hij op café zat. En ik kon hun hele gesprek horen. Zijn geflirt, haar paaiend met de woorden “als wij mekaar eerder moesten gekend hebben…”. Haar ontwijkende reactie “ja, en morgen ga je trouwen”. Het feit dat hij daar niet eens op reageerde.

Verder maakte ik uit het gesprek op dat ze een medepatiënte was van het ziekenhuis.
En dan zijn woorden “ja, en als er morgen iemand iets zegt over dat ik rook, krijgt hij een schup, he”.

Huilend lag ik op bed, luisterend naar dit hallucinant gesprek. Intussen stuurde ik hem boze SMSen, die hij duidelijk niet zag.

Dan hoorde ik hem weer vertrekken en haar bij de kliniek afzetten met de auto. Na wat gerommel werd het plots stil en werd het gesprek verbroken. Ik probeerde hem opnieuw te bellen, maar het klonk bezet. Waarschijnlijk was hij in paniek de vrouw aan het vragen hoe hij het moest aanpakken.

Ik ben in een hoekje bij mijn trouwkleed gaan zitten huilen. Ik wist niet wat ik moest doen. Ik kon nog altijd niet geloven wat ik gehoord had.

Toen hij thuiskwam, is hij er nog in geslaagd om me te overtuigen dat het allemaal een misverstand was en dat ik al die dingen verkeerd gehoord had.

Het deed zo’n vreselijke pijn en ik kon niet overwegen dat het voorbij zou was. Ik bevroor.
Ik liet me weer eens overhalen, manipuleren en gaslighten.

Ik gaf zelfs de vrouw in kwestie nog een hand op de receptie.

Een normaal mens zou er toen finaal een einde aan gemaakt hebben. Maar iedereen die in een narcistische relatie heeft gezeten, weet dat het zo simpel niet is.

Je hele persoonlijkheid gaat eraan in een narcistische relatie.
Al je zelfrespect verdwijnt als sneeuw voor de zon.
Je zelfliefde is niet meer bestaande.

Ik ben nog 7 jaar met hem getrouwd gebleven.

7 jaar.

Het gaat nu soms mijn verstand te boven. Hoeveel vat hij op me had.

Ik heb lang het gevoel gehad dat het mijn eigen schuld was. Dat ik geen ruggengraat had.

Maar een narcistische relatie is complexer dan dat.

Als je jezelf al niet graag ziet, ben je een gemakkelijk slachtoffer.

Maar als je weer je zelfliefde en zelfrespect terugvindt, kan je hun tactieken doorzien en weerstaan. En zal je nooit meer het misbruik tolereren.

Daarom is het ook een belangrijk onderdeel van mijn traject.

Als jij hier aan wil werken zodat je je ook kan verweren tegen narcisten, stuur me dan een berichtje.

Je hoeft het niet alleen te doen.

28 | In de greep van de narcist

Het is vreemd hoe een narcist je al in zijn greep kan hebben nog voor je in feite een relatie hebt.

Ik had vroeger gezworen nooit iets met een getrouwde man te beginnen.
In het begin hield ik daarom ook de boot af en chatte ik vooral met hem vanuit de positie van een vriendin. Ook al wist ik dat ik eigenlijk al een grens voorbij gestoken was.

Maar het verhaal dat me verteld werd, en de houding die hij had, gaf alle schijn dat de relatie helemaal voorbij was en dat het maar kwestie was van een administratieve futiliteit.

Voor hem zal dat wel zo geweest zijn ook. Geen enkele emotionele band meer.
Volgens hem vroeg zij zelf ook al jaren om te scheiden, maar wilde hij niet. Omdat hij niet de zoveelste gefaalde relatie wilde hebben.

Je zou toch voor minder medelijden hebben, nee? En respect hebben voor zijn opoffering?
Het kwam niet bij me op dat er wel eens meer kon zitten achter haar vraag.
Ook kwam het niet bij me op dat zijn uitspraken zelfs niet eens waar zouden kunnen zijn.

Zijn verhaal was een mengeling van waarheden en leugens, zo blijkt nu. Maar het is die subtiele mengeling die ervoor zorgt dat het heel aannemelijk lijkt. Hij leek verantwoordelijkheid te nemen voor een deel van het falen van zijn relaties. En iemand die verantwoordelijkheid neemt is toch te waarderen.

Ik weet natuurlijk nu dat die verantwoordelijkheid eigenlijk gewoon excuses waren. Als je zegt dat je het jammer vond dat je iemand uitscheldt, maar dat die het zelf uitgelokt had, is dat geen verantwoordelijkheid nemen.

Ze doen je ook twijfelen aan je eigen realiteit. Ik heb me vaak schuldig gevoeld bijvoorbeeld over het feit dat ik in zijn val getrapt ben. Dat ik mijn eigen regels overtreden heb.

Het is een spel van misleiding. Je wordt echt aan een bepaalde werkwijze en behandeling onderworpen die maar één doel heeft: je over je eigen grenzen heen laten gaan, zodat je uiteindelijk geen verweer meer hebt.

Ik herinner me dat we soms aan het videobellen waren op skype, en we plots moesten overschakelen op geschreven tekst, omdat zijn vrouw daar toen rondliep.

Ik zat toen al zo diep in zijn web vast, dat ik daar eigenlijk weinig schroom over voelde. Iets vanbinnen zei me dat er iets niet okee was, maar ik had medelijden met hem. Zo’n b*tch van een vrouw waar hij niet van wegraakte. Volgens hem dan toch. En ik geloofde het allemaal.

Zelfs naar zijn kinderen toe had hij daar ook geen schaamte over. Hij liet aan zijn zoon, toen een jaar of 16 als ik me niet vergis, zien dat hij een nieuwe vriendin had. Het kind had toen al tweemaal meegemaakt dat zijn vader gescheiden was. En toch wilde hij dat zijn kind in zijn “geluk” deelde. Als ik er nu aan terugdenk, kan ik amper geloven hoe totaal ongepast dat was.

En ik kan ook niet geloven hoe ik daarin meeging. Grenzen, geweten en schaamte… alles vervaagt als je in relatie bent met een narcist.

In die verliefde fase, de eerste 2 maanden, probeerde hij me ook al te isoleren van mijn vriendinnen. Ik “mocht” zogezegd alles, zoals uitgaan, maar vond het dan toch nodig om vaak te zeggen hoe bezorgd hij was dat ik uitging met vrienden, want dat mannen niet te vertrouwen waren (hoe ironisch). Als ik even enkele uurtjes met vriendinnen aan het dansen was, ontplofte de inbox van mijn gsm met liefdesbetuigingen. Die ik dan snel moest beantwoorden, of de berichtjes werden minder lief en zelfs verwijtend.

Ik voelde me toen al onbehaaglijk hierover, maar ik zag het als verliefde aanhankelijkheid en dacht dat dat wel over zou gaan. Jammer genoeg was het maar het begin van mijn lijdensweg.

De verliefde aanhankelijkheid groeide al snel uit tot heel venijnige jaloezie. Op spoken dan nog, want ik had alleen maar oog voor hem. Ik durfde ook niet anders. Een blik opzij werd vaak al verkeerd geïnterpreteerd. Ik leerde al snel dat de enige juiste manier van met hem praten was: hem in de ogen kijkend.

Zo gebeurde het regelmatig dat ik in die zwarte doodse ogen keek als hij aan het praten was, terwijl de tranen over mijn wangen liepen. Maar wegkijken durfde ik niet.

Ooit heb ik geprobeerd om weg te stappen uit zo’n situatie. Ik had de klink van de deur van de keuken al in mijn hand. Mijn andere hand werd bij de pols gegrepen en ik werd terug aan tafel gedwongen. Mijn misdaad? Ik had de pizza laten aanbranden. Ik was de nieuwe oven nog niet gewoon en ik was op van de zenuwen door de lelijke sms-en die mijn telefoon overspoelden terwijl hij onderweg naar huis was. Gefrustreerd door de dagelijkse file. Dan was ik de gebruikelijke pispaal om alles op uit te storten. Voeg daar dan aangebrande pizza aan toe en je hebt een scenario voor een avondje “uitgescholden worden”.

Niet dat daar een reden voor nodig was, eigenlijk. Zo’n avondjes waren “normaal” geworden in mijn leven.

Er werd ook heel veel geprojecteerd op me.
Ik werd zo goed als schuldig bevonden voor alle zonden van de wereld.
Alles wat zijn vorige vrouwen hem hadden aangedaan.
Alles wat op zijn werk gebeurde.
Alles wat andere chauffeurs op de baan deden.
Hoe mensen op hem reageerden op Facebook. En o wee als iemand hem durfde tegenspreken.
Als hij pijn had. Of ziek was.
Of een brief met een boete (die kwamen vaak voor) in de brievenbus..
Zijn kinderen die hun tags van zijn berichten haalden omdat ze niet wilden dat hun vrienden zijn berichten zagen op hun profiel.
Zijn familie die hem negeerde.
Zijn broers die niets meer met hem wilden te maken hebben.
Zijn ouders die niet wilden aanvaarden dat hij voor de zoveelste keer ging scheiden.
De afwas die niet gedaan was (door mijn kinderen).
De was die ik op de verkeerde manier ophing (blijkbaar was de manier die ik al 25 jaar hanteerde, niet de juiste).
Het feit dat ik niet wist wat ik juist voor de barbecue op het juiste moment naar hem moest brengen.

Ik had 2 mannen als nieuwe buren. Ik durfde met hen geen contact hebben uit angst voor zijn reactie. Maar dat hield hem niet tegen om me elke keer van overspel te beschuldigen als het in zijn hoofd kwam. Ik had mijn nieuwe buurmannen zelfs nog nooit gesproken. Als ik er nu zo aan terugdenk, vermoed ik dat dit ook projectie was. Een narcist beschuldigt jou van dingen waar ze zelf schuldig aan zijn.

Op den duur had ik een hele handleiding van gewenste en ongewenste gedragingen. En toch beschermde die me niet, want er viel meestal niet te voorspellen hoe hij op dingen ging reageren. Meer nog, hij reageerde vaak op dingen en scenario’s die zich alleen in zijn hoofd afspeelden. Hoe kan je je daartegen beschermen?

Hij was ook een meester in manipuleren. Soms merkte hij mijn angstig gedrag op en begon hij op me in te praten. Dat ik zijn reactie verkeerd zag. Dat ik niet zo overgevoelig moest zijn. Dat ik het niet persoonlijk moest nemen. Want hij zag me zo graag. Hij wilde me helemaal geen pijn doen. Volgende keer mocht ik het hem gewoon zeggen als hij me pijn deed. Of moest ik het beter negeren. Dan ging het wel vanzelf over. En net als ik me weer een beetje gehoord en veilig voelde, herhaalde het scenario zich weer.

Ik ben lang beschaamd geweest dat ik er jaar na jaar bleef in trappen.
De leugens.
De excuses.
De manipulaties.
De beloftes.

Bijna elke avond huilde ik me in slaap. Meestal lag hij dan al naast me te slapen. Zich helemaal onbewust van mijn pijn. En als ik wakker werd en hij keek opnieuw naar me met een glimlach, was ik dankbaar. Het voorval werd weer onder de mat geveegd alsof er niks gebeurd was.

Het was voor hem gemakkelijk omdat er geen sporen waren. De keren dat ik een blauwe lip of blauwe plekken op mijn armen had, duurde het wat langer eer hij terug verviel in het misbruik. Meestal net zolang het zichtbaar was.

Emotioneel en psychisch misbruik is veel gemakkelijker te negeren door de dader.
Echt schuldig denk ik niet dat hij zich ooit gevoeld heeft. Schaamte misschien wel. Maar dan eerder omdat hij zich niet had kunnen beheersen. Niet omwille van wat ik voelde.

Als een dader van misbruik ooit besef zou hebben van hoe zijn slachtoffer zich voelt, zou hij het niet meer doen. Het feit dat ze het blijven doen, is voor mij een bewijs dat ze geen schuldbesef, geen schaamte en geen geweten hebben.

En dus stoppen ze nooit tot ze gestopt worden.

Ik denk dat narcisten geluk hebben dat ze mensen meestal in hun greep kunnen houden met angst.

Want ik geloof dat, als hun slachtoffers hun angsten moesten overwinnen, er veel meer vergeldingsacties tegen hen zouden gebeuren, met fatale gevolgen.

En een klein stemmetje in mij zegt dat de wereld dan misschien wel een mooiere plaats zou zijn.

27 | Helse pijn

Een vriendin gooide vorige week een interessante vraag in de groep:

Wat was jouw moeilijkste moment tot nu toe in de liefde? En wat heeft het jou gebracht?

Het eerste dat bij me op kwam, was mijn breuk met mijn narcistische ex.

Mensen blijken vaak te denken dat een toxische relatie verbreken gemakkelijk is. Dat je eindelijk inzag dat het niet goed voor je was en dat dit verbreken dus een bevrijding is.

Enerzijds klopt het wel, natuurlijk ben je achteraf opgelucht dat het eindelijk voorbij is.
Nu ja, voorbij is veel gezegd. Je bent erdoor getraumatiseerd en dat draag je nog lang mee.
Maar je bent dan uit de situatie en dan kan je beginnen aan je genezingsproces.

Maar wat mensen niet beseffen, is dat het verbreken van de relatie zelf ook traumatisch is.

Je bent op zoveel manieren verbonden met die man, fysiek en geestelijk, dat je ervan losmaken heel moeilijk is.

(ik spreek voor het gemak van het lezen altijd van “man” en “hem” maar even vaak is “zij” even erg)

De pijn die je voelt als je je verplicht voelt om een einde te maken aan een toxische relatie, snijdt door je lichaam en ziel.

Want eigenlijk is het vaak geen keuze. Of het voelt toch zo niet aan.
Je voelt dat, als je in leven wil blijven, je verplicht bent om die harde keuze te maken. Maar je wil dat niet.
Je wil gewoon dat het beter wordt. Dat hij het licht ziet en je plots wel fatsoenlijk gaat behandelen.

Want je hebt je hart en ziel in die relatie gestoken. Dat kan je toch niet allemaal gewoon weggooien? Uit die investering moet uiteindelijk toch iets goeds komen?

Een narcistische relatie stopzetten geeft je het gevoel dat je gefaald hebt.

Natuurlijk rekenen narcisten daar op. Dat je geeft en blijft geven omdat je niet wil opgeven, omdat je hem wil redden, dat je blijft hopen op verbetering.

Ik vergelijk wat je voelt in een narcistische relatie vaak met het Stockholmsyndroom. Daarin ontwikkelen mensen die gegijzeld worden ook loyaliteit naar hun gijzelnemer.

Omdat je een empathisch mens bent. Je gijzelnemer wekt je medelijden op met een zielig verhaal en je kan je inleven waarom hij doet wat hij doet. Dat maakt het natuurlijk nog niet okee. Maar je hebt het gevoel dat als je ergens een reden achter kan plaatsen, het aanvaardbaar is. Ook daar rekenen narcisten op.

Dat zijn dan psychologische redenen. Daarnaast zijn er een aantal puur lichamelijke dingen die gebeuren in een narcistische relatie, die ervoor zorgen dat je je er zo moeilijk van kan losmaken.

Ten eerste is het vaak zo dat je lichaam bepaalde mechanismen herkent uit je kindertijd. Onveiligheid, onberekenbaarheid, uitbarstingen, verwaarlozing, genegeerd worden, niet belangrijk gevonden worden, nooit het gevoel hebben op de eerste plaats te komen, ouders die emotioneel onbereikbaar zijn… Dit veroorzaakt allemaal een angstige hechting, waardoor je je eigenlijk vastklampt aan iemand die je nooit kan geven wat je nodig hebt.

Narcisten vinden dat heerlijk. Uiteindelijk geef jij alles voor een kruimeltje aandacht en je vindt dat normaal ook. Je verwacht niet anders. Althans, je onderbewustzijn verwacht niets anders. Het denkt dat “liefde” zo hoort te zijn.

Ook in je hersenen vindt er iets puur fysiologisch plaats dat ervoor zorgt dat je je moeilijk kunt losmaken. Bij heftige emoties maken je hersenen bepaalde neuropeptiden aan, waardoor je verslaafd raakt. Op den duur heb je echt die heftige emoties nodig. Daarom voelen veilige relaties ook saai aan. En daarom is het ook nodig dat je eerst van die verslaving afraakt voordat je je opnieuw aan daten gaat wagen.

Maar eerst.. eerst moet je die zware periode door. Voor je de beslissing neemt om te vertrekken, ga je een heel proces door.

Een proces van jezelf overtuigen dat je alles gedaan hebt dat je kon.
Een proces van jezelf overtuigen dat je het ook alleen kan.
Een proces van jezelf overtuigen dat je beter verdient.
Een proces van jezelf overtuigen dat hij nooit zal veranderen.

Een proces van aanvaarden dat het pijn gaat doen.
Maar ook weten dat het noodzakelijk is.

De dag dat ik besloot er een einde aan te maken, deed het “klik” van binnen.
Op dat moment was ik rustig en wist ik wat ik moest doen.

De maanden die volgden, waren een ander soort hel dan die waarin ik 10 jaar lang had gezeten.

De hel van het loslaten.
De hel van het voelen dat ik gefaald had.
De hel van de twijfel of ik de juiste beslissing genomen had. Of dat ik hem toch niet nog één kans had moeten geven. Buiten de 1.000 die ik al gegeven had.
De hel van het verdriet. Want ik hield van die man. Of was dat van het beeld dat ik had met mijn roze bril? Was hij echt ooit zo?
De hel van de lichamelijke ontwenningsverschijnselen.
De hel van het gemis. Want vreselijke aandacht was beter dan geen aandacht.

Ik moest een hoop opnieuw leren.

Leren mezelf graag zien. Opdat niemand me meer het gevoel zou geven dat ik niets waard was.
Leren mezelf vergeven. Opdat ik zou weten dat ik echt alles gedaan had wat ik kon.
Leren vergeven en loslaten van de narcist. Opdat ik helemaal vrij zou zijn om mijn leven in eigen handen te nemen zonder het oordeel of afhankelijk zijn van hem of anderen.

Wat voor mij essentieel is in het genezingsproces na (narcistisch) misbruik, is zelfliefde.

VERLIEFD WORDEN OP JEZELF IS DE EERSTE STAP NAAR GELUK

Dat is een quote die ik ergens las, die zo de essentie weergeeft voor mij.

Als je jezelf graag ziet, kijk je ook naar de wereld met andere ogen.
Dan kan je ook leven vanuit liefde.

Ik weet dat je nu totaal geen idee hebt waarover ik het heb.
En dat je nu eigenlijk bitter weinig voelt.
Of alleen negatieve dingen.

Het heeft mij ook een jaar gekost om op dit punt te komen.
Maar ik ben het levende voorbeeld dat het kàn.

En ik wil jou ook helpen om daar te komen.

Op het punt waarop je niet meer boos bent op jezelf, op de narcist, op de hele wereld.
Op het punt waarop je eindelijk terug weer het gevoel krijgt dat je lééft.

Op het punt dat je niet meer met pijn achterom kijkt naar je relatie met de narcist.

Op het punt dat je niet meer met angst door het leven gaat.

Op het punt dat je weer vol moed en zelfvertrouwen vooruit kijkt, naar je toekomst.

———

Ik kan jou daarbij helpen.

Ik heb een nieuw traject waarin je leert om narcisten geen invloed meer te laten hebben op je leven.

Het RESTART! traject duurt 3 maanden.

In dit traject ga je je leren wapenen tegen narcisten.
narcisme doorgronden: de kenmerken, manipulatietechnieken, hoe rode vlaggen herkennen…
je eigen trauma leren analyseren zodat je beseft wat dit misbruik met je doet en dat er voor je eigen gezondheid iets moet gaan veranderen
je zelfliefde verhogen zodat je eindelijk beseft dat het niet jouw schuld is en dat je mag kiezen voor jezelf, je gezondheid, je geluk

Wat houdt dit traject in?
gratis intakegesprek, online of bij een koffietje
per maand 2 online 1-1 coaching gesprekken van 1u
per maand 2 online trainingen van 30 min
tussendoor motiverende videotjes om je on track te houden

BUITENKANS!
Je kan je NU inschrijven voor de Pilot aan de mini mini-prijs van 50 € !!!

Het enige dat ik daarvoor vraag, is dat je me achteraf een eerlijke review bezorgt.

Je kan je inschrijven tot 31 oktober, dus wees er snel bij!
Vanaf 1 november zal de prijs stijgen naar 250 €.

Ben je klaar om je leven een nieuwe start te geven?

Je kan je inschrijven via deze link:
https://forms.gle/c78DFrn77k9WAELh7

26 | Geheugenverlies

Ik verbaas me er nog vaak over hoe het geheugen werkt. Vooral als het aankomt op traumatische gebeurtenissen.

Je geest duwt het soms weg zodat het lijkt alsof je het vergeten bent. En dan plots, bam, op een onbewaakt moment komt het weer naar boven. En je moet dan meestal zelfs nadenken, om te weten wat juist op dat moment die herinnering triggerde.

Om die reden loop ik meestal ook met boekjes binnen mijn handbereik rond. Om het op dat moment te pakken te kunnen krijgen. Want het dan altijd zoals met dromen. Als ik het op dat eigenste moment niet opschrijf, kan ik me later meestal wel herinneren dat ik dat moment had, maar de herinnering zelf niet meer te pakken krijgen.

Gisteren, je raadt het al, had ik zo’n moment. En ik heb toen de herinnering zelf opgeschreven, maar ik kan met de beste wil van de wereld op dit moment niet vastpinnen wat ze naar boven bracht.

Dat vind ik wel lastig. Want dat wil zeggen dat het verbonden is met iets in mijn huidig leven, dus het zal ergens een betekenis hebben.

Of misschien bood het universum me gewoon weer een onderwerp om over te bloggen.
Wel, hierbij dus, universum, en bedankt.

De herinnering ging over wildplassen en hoe dat een traumatische gebeurtenis kan worden.
En hoe je ook jezelf kan wegcijferen of de narcist probeert uit de schietzone te houden met gevaar voor je eigen leven. Dit is metaforisch bedoeld, he.

Mijn nex (nvdr: nex = narcistische ex) was (is?) een alcoholist. In het begin dacht ik dat dat de oorzaak was van al mijn problemen, maar het bleek gewoon een katalysator. Neem de alcohol weg en tadaa daar is de narcist. Waarmee ik niet wil zeggen dat alle alcoholisten narcisten zijn. Of andersom.

Het overmatig alcoholgebruik en de zwaar beschonken toestand als gevolg, hielden mijn nex niet tegen om achter het stuur te kruipen. Hoe erg ik hem ook smeekte om mij te laten rijden.

Veel drinken geeft ook veel plaspauzes. Onderweg is dat niet zo handig, maar daar liet mijn nex zich niet door tegenhouden.

Na een beangstigende dolle rit (hij had ook nog een zware voet, lees: had lak aan snelheidsbeperkingen) besloot hij dat hij de vijf minuten tot we thuis waren, niet ging afwachten en plaatste zich op een kleine open plaats langs de weg.

Hier stond een elektriciteitscabine. Hij hield geen rekening met mijn bezwaren (ik vond het geen goed idee om te plassen tegen iets elektrisch) en begon ongegeneerd ertegen te plassen.

Nu heeft het universum soms een vreemd gevoel voor humor, of eerder ironie, ofwel wilde het hem gewoon een lesje leren… maar dus net op dat moment passeerde er een politievoertuig. Met zwaailichten en al.

Ik had op dat moment al mijn moed bij elkaar geschraapt en was intussen toch zelf achter het stuur gekropen. Dus eigenlijk had ik hem al in bescherming genomen. Achteraf bekeken had het geen verschil gemaakt in zijn reactie.

De agenten spraken hem aan en berispten hem. Maar ze lieten hem ervan afkomen met een waarschuwing. Ik vond dat hij veel geluk had en was opgelucht.

Ik startte de auto en vervolgde de weg, in de hoop dat hij zich ook ervan bewust was hoeveel geluk hij had gehad.

Maar zo ziet een narcist het niet. Hij was betrapt en berispt en voelde zich vernederd.

Na een korte stilte begon hij te roepen en te tieren. Alles op mij gericht. Ik weet niet meer welke vreemde hersenkronkel hij aanhaalde om de schuld op mij te steken, maar hij was helser dan ooit. Ik heb alles aanhoord, maar voelde in mezelf de boosheid naar boven komen.

Ik had hem beschermd, de politie was mild geweest en toch stelde hij zich aan alsof de hele wereld het op hem gemunt had.

Op een gegeven moment, vlak voor we thuis waren, had ik er genoeg van. Ik heb de auto met gierende banden tot stilstand gebracht en ben ook op hem beginnen brullen.

Eerlijk gezegd, het liefst van al had ik op dat moment de auto tegen een boom geparkeerd.
Dat de ellende voorgoed afgelopen zou zijn.
Maar dat lef had ik niet. Ik was ironisch genoeg bang dat het niet zou gelukt zijn, en dacht aan alle ongemakken die een kapotte auto met zich mee zou brengen.

Vreemd, welke gedachten er door je hoofd kunnen gaan als je je zelfmoord aan het plannen bent.

Na een korte brulsessie van mijn kant, die overigens niet het minste effect had op hem, want hij bleef zelf ook gewoon verder roepen en tieren, was ik wat gekalmeerd en ben ik verder naar huis gereden.

Hij is dan daarna naar goede gewoonte in de zetel in slaap gevallen en ik kon weer even opgelucht naar bed gaan.

Nou ja, opgelucht is veel gezegd. De adrenaline raasde nog door mijn lichaam.
Zonder mijn medicatie had ik waarschijnlijk geen oog dicht gedaan.

‘s Anderendaags herhaalde het patroon zich van alle voorgaande maanden.
Hij werd wakker en deed alsof er niks gebeurd was. Ik sprak hem er niet over aan, omdat ik bang was dat hij het zich zou herinneren en opnieuw zou beginnen roepen en tieren, dus zoals altijd deed ik mee alsof er niks gebeurd was.

Ik besef nu wel dat dat ook een vorm van enabling was. Maar een mens doet wat nodig is om te overleven. Dingen dagelijks in de doofpot stoppen was daar een noodzakelijk onderdeel van.

Ik heb me vaak afgevraagd of hij zich door de alcohol inderdaad de gebeurtenissen niet meer herinnerde.

Ik dacht van wel, maar dat wilde dan zeggen dat hij er niet om gaf. Dat wat hij gedaan had en de manier waarop hij me behandeld had, niks met hem deed..

Dat hij dus geen geweten had.

En die mogelijkheid was veel moeilijker voor me om te dragen dan het vermoedelijk geheugenverlies.

25 | De stem van de narcist

Toen ik me zo’n drie jaar geleden begon te verdiepen in narcisme, zocht ik in eerste instantie lotgenotengroepen op.

Nou nee, ik moet een stap terugzetten. Eerst zocht ik groepen op van slachtoffers van alcoholisten.

Toen ik na een korte periode waarin hij minder dronk, besefte dat zijn gedrag niet zomaar kwam door het alcoholmisbruik, en zijn psychiater zelf het woord narcisme uitsprak, begonnen de puzzelstukjes op hun plaats te vallen.

En dus ging mijn zoektocht verder in de richting van narcisme.

Er waren niet veel Nederlandstalige lotgenotengroepen te vinden, en ik belandde vooral in Amerikaanse groepen.

Wat ik daar vond, vond ik niet leuk. In plaats van gevoelens en verhalen delen, bestond 90% van de posts uit heel vijandige uithalen naar hun partners.

Ik begrijp het best, als je in zo’n relatie zit, ben je vaak heel boos. Maar ik vind dat lotgenoten vooral elkaar een hart onder de riem moeten steken, en niet elkaars vijandigheid versterken.

Zolang je vastzit in die boosheid, kan je niet helen.

Dat wil niet zeggen dat je niet eens mag ventileren. Maar als lotgenoot moet je dan liefdevol kunnen luisteren en opvangen, en geen olie op het vuur gooien.

Ik ben dus nooit lang in zo’n groep gebleven.

En daarom heb ik mijn eigen groep opgericht. Momenteel zit die nog in de beginfase en durven mensen zich nog niet echt blootgeven.

Maar alles gebeurt op zijn eigen tijd, dus ik vertrouw erop dat ook mijn groep binnen niet al te lange tijd zal beginnen bloeien.

Zelf deel ik er nog niet veel verhalen. Want als ik begin te schrijven, worden het blogs.

Korte facebook posts zijn soms moeilijk voor mij 😀

Maar ik wijk weer af. ADHD-trekje van me.

Wat me vooral opviel in die groepen, en op andere kanalen, waren de verhalen.

Ik zat vaak met open mond verhalen te lezen die ik zelf zou kunnen geschreven hebben.

De aanpak waarmee een narcist zijn slachtoffer binnenhaalt.

De tactieken die hij gebruikt om zijn slachtoffer vast te houden.

De manier waarop hij alle energie uit zijn slachtoffer zuigt.

Het methodes die hij gebruikt om zijn slachtoffer klein en weerloos te houden.

De verschrikkelijke vormen van misbruik.

De taal die hij spreekt.

Onlangs deelde een lotgenote een geluidsfragment met me.

Ze deed dit met de vraag wat ze nog meer kon zeggen om de narcist te overtuigen dat het genoeg geweest was voor haar.

Het probleem is dat je niets kan zeggen.
Ze horen toch alleen zichzelf graag spreken.

Ze blijven proberen je te manipuleren zodat je zelf van gedachte zou veranderen.

Ze willen niet horen wat jij te zeggen hebt.
Ze willen alleen dat jij doet wat zij willen.

De opname zelf deed me verstomd staan.

Net zoals de verhalen eerder leken alsof ik ze zelf geschreven had, leek het nu alsof ik mijn eigen narcist hoorde.

De intonaties.
De woorden.
De tactieken.
Het gemanipuleer.

De manier waarop het gesprek verliep:
van “jij bent mijn alles”
over “wat doe je mij aan”
naar “je gaat het toch nooit kunnen zonder mij”.

Maar vooral: de stem.

Ik zweer je, ik hoorde mijn ex.

Letterlijk.
Dezelfde stem.

Op dat moment kwam er een bijzondere gedachte op.

Nu gaan mijn gedachten een vreemde toer op, volg even terwijl ik probeer om mijn hersenkronkels uit te leggen.

Kijk jij ook al eens naar films over seriemoordenaars, of documentaires over psychopaten?

Soms wordt daarin het geloof uitgesproken dat er een “kwaad” is in de wereld.

“Iets” dat zich manifesteert in mensen en hen vreselijke daden doet doen.

Als je gelooft in een god en de duivel, zou het best kunnen.

Ik geloof er zelf niet in.

Maar toen ik die opname hoorde, schoot het even door mijn hoofd: wat als er “iets” is zoals narcisme?

Een universeel narcistisch bewustzijn dat mensen gebruikt.

Ik weet het, het is vergezocht en ik geloof het ook niet.

Maar heel even voelde het zo aan.

Het zou natuurlijk ook weer een goed excuus zijn.
Mensen die kwaad doen, gebruiken de duivel als excuus.
“Hij liet het mij doen”.

Dan moeten ze geen verantwoordelijkheid opnemen, want ze kunnen er niks aan doen.

Het zou ook een handig excuus zijn voor narcisten.
Typisch ook. Want niks is ooit hun schuld.

Door deze vaststelling ben ik me ook een aantal dingen beginnen afvragen.

Waardoor ontstaat narcisme?

Als ze allemaal hetzelfde klinken, denk ik dat je zeker mag stellen dat het aangeleerd gedrag is.

Volgens mij is het wel een combinatie.

Gebrek aan empathie is aangeboren.
Kan het ook afgeleerd worden?
Of afsterven als het niet gevoed wordt?

Maar los daarvan, zijn de tactieken en het misbruik zeker iets dat ze in de loop der jaren geleerd hebben.

Kinderen leren veel van rolmodellen.

Maar hun eigen temperament en karakter maken het verschil uit hoe ze omgaan met wat ze leren.

Het ene kind neemt het als voorbeeld om er voordeel mee te halen, en gaat het gedrag herhalen.
Het andere kind voelt hoeveel pijn het doet, en zal het juist niet gaan herhalen.

Bedenkingen zoals deze hebben ervoor gezorgd dat ik psychologie ben gaan studeren.

Ik vind de menselijke geest fascinerend.

Natuurlijk had ik nooit kunnen denken dat ik ook ervaringsdeskundige in narcistisch misbruik zou worden.

Het leven heeft ervoor gezorgd dat ik beide dingen nu kan combineren om mensen te helpen.

Zodat ook zij kunnen ervaren dat er ook leven is na een toxische relatie.
Dat je kunt floreren ondanks het vreselijke leed dat je doorgemaakt hebt.

Want naar mijn mening is er veel te weinig aandacht voor.

Mensen die een trauma zoals oorlog of een terroristische aanslag hebben meegemaakt, kunnen beroep doen op slachtofferhulp.

Maar het trauma door narcistisch misbruik wordt te veel onderschat.

Daarom is het mijn missie geworden.

Ik maak van de gebroken kopjes die mensen zijn na narcistisch misbruik, weer nieuwe kopjes.
Ik lijm ze aan elkaar met gouden randjes, zodat ze prachtige kunstwerkjes worden.

Daarom noem ik mijn traject ook Kintsugi, naar de Japanse naam voor deze kunst.

Ik vind het vooral een belangrijke metafoor.

Mensen proberen ons vaak te overtuigen om “gewoon verder te gaan met ons leven”.

Onzichtbaar.

Alsof er niks is gebeurd.

Maar ik vind dat, als je het “werk” gedaan hebt en herboren bent als nieuwe mens, dat dit mag gezien worden.

Ik wil dat mijn gouden randjes schreeuwen naar de buitenwereld: NEVER AGAIN.

Ik wil dat lotgenoten het zien en het gebruiken als hoop voor een nieuw leven.

Ik wil dat het de narcisten verblindt zodat ze nooit meer een nieuw slachtoffer vinden.

KINTSUGI

Ben jij ook klaar voor een nieuw leven?

24 | Wensen en grenzen

Het is vreemd hoe je lichaam met je communiceert.

Hoe het je kan pushen om je grenzen te stellen. Of wensen uit te spreken, die je anders binnen houdt. Omdat je hoofd denkt dat het niet mag.

Dan kan je lichaam je weerstand breken zodat je je durft uit te spreken. Omdat het ook de weerstand van de gesprekspartner voelt, kan dit best heftig aanvoelen. Je hebt als het ware jezelf een sjot onder je gat te geven.

Een coach zei me ooit dat hij me wel eens echt kwaad zou willen zien. Omdat ik die boosheid nodig heb om mijn grenzen te durven stellen.

Ik heb toen geantwoord dat dat beter niet zou gebeuren. Dat je mij niet kwaad wil zien.
Ik heb best een furie in me die je beter niet wakker maakt.

Het probleem is dat die furie heel moeilijk te doseren is. Ofwel zit ze veilig achter slot en grendel, ofwel raast ze als een gek rond.
Een middenweg heb ik altijd moeilijk kunnen vinden.

Omdat ze teveel kan kapot maken, zit ze altijd veilig in haar kooi.
Maar ik verzorg haar best wel, ik zorg ervoor dat ze kalm blijft door meditaties, ademhalingsoefeningen…

Maar ook door overlevingsmechanismen. Mijn favoriete is rationaliseren.

Als ik een verklaring kan vinden voor iemands gedrag, kan ik het “plaatsen”.

Dat is al heel mijn leven een zegen geweest, maar het is eigenlijk niet gezond.

Want als je hoofd redenen verzint voor iemands gedrag, laat je mensen wegkomen met gedrag dat niet acceptabel is.
Maar je vindt dat veiliger dan de confrontatie aan te gaan en een grens te stellen.

Het is iets dat me nog altijd parten speelt. Zelfs in de veilige relatie waar ik nu in zit.

Wensen en grenzen uitdrukken blijft een dingetje. Maar in een veilige relatie kan je erover praten, kan de furie zich op een kalme(re) manier uitdrukken en komt het niet tot escalaties.

Een veilige partner zal zich openstellen, je horen en tegemoetkomen.
En zo ben je weer een stapje korter bij genezing en het gedoseerd naar buiten kunnen laten komen van je furie.

In een narcistische relatie is het een ramp.

Als er al niet gewelddadig gereageerd wordt op je wensen en grenzen, zal het vroeg of laat wel tegen je gebruikt worden.

Daarom ben ik geen voorstander van relatietherapie met een narcistische persoon.
Ik zal het natuurlijk nooit echt afraden, want misschien is je partner niet echt een narcistische persoon en is er kans op verbetering.

Hoe je dit kan weten?

Ik heb een vragenlijst met 30 kenmerken van narcistische personen. Zodra je daar minstens de helft van kan aankruisen, vrees ik dat je in mijn bootje zit.

Het bootje met slachtoffers van narcisten.

En dan is de kans op verbetering: nul komma nul.

Sorry dat ik het zo cru zeg. Maar het is beter dat je dat zo snel mogelijk beseft.

Want dan heb je een keuze te maken.
Blijven of vertrekken.
Een middenweg is er niet.

Als je ervoor kiest om te blijven, voor welke reden dan ook, zijn er een aantal technieken die je kan gebruiken om je recht te houden.
Maar je leven zal geen pretje zijn.

Als je ervoor kiest om te vertrekken, start er een pijnlijk proces.

Niet alleen alle praktische beslommeringen, maar ook het proces van afscheid nemen, je losmaken, op eigen benen leren staan (wat f*cking angstaanjagend kan zijn), en dan de periode van rouw en beginnen genezen.

Dat duurt minstens een jaar. En het spijt me te moeten zeggen, dat je de rest van je leven de gevolgen ervan zal meedragen.

Maar als je “het werk” doet, kan je dat onder controle krijgen en stapje voor stapje verwerken.

Ook ik heb dus nog regelmatig triggers en de overlevingsmechanismen die ik al 53 jaar meedraag, steken nog hardnekkig de kop op.

Maar dankzij allerlei technieken, zoals mediteren, ademhalen… krijg ik de triggers sneller onder controle en kan ik alle gevoelens doorvoelen zonder ervan in paniek te slaan.

Het probleem is dat deze dingen alleen echt werken als je in een veilige omgeving zit.

De technieken toepassen als je nog in een narcistische relatie zit, is als water naar de zee dragen.

Het levert weinig op.

Ik heb het geprobeerd.

Ik ben in relatietherapie geweest. Het leverde alleen meer munitie aan mijn narcistische man om tegen me te gebruiken.

Twee jaar voor mijn vertrek heb ik ook verschillende challenges gevolgd bij de therapeute waar ik al jaren in therapie was.

Ik kon kleine micro momentjes bereiken waarin ik even kalm was en geen angst ervaarde.
Maar dat smolt als sneeuw voor de zon zodra ik weer in contact kwam met mijn narcistische man.

Idem voor energieopwekkende afspraakjes met vriendinnen.
Idem voor hobby’s.

Alle energie die ik oplaadde bij externe bronnen, werd weer uit me gezogen zodra ik thuis kwam in mijn narcistische relatie.

Hij hoefde maar naar me te kijken met zijn zwarte ogen vol afkeer, haat of jaloezie, en ik voelde letterlijk alle energie uit me stromen.

Nochtans zijn het die dingen die me wel recht gehouden hebben. En waar ik op kon terugvallen zodra ik de beslissing nam om te vertrekken.

Dus laat ze zeker niet vallen als je noodgedwongen in de relatie moet blijven.
Kleine opstootjes van energie kunnen je recht houden.

Maar verwacht ook niet dat ze je gelukkig zullen maken.
Ze kunnen ervoor zorgen dat je kan overleven.
Maar een écht leven zal je nooit hebben.

Ik besef dat ik het hier zwart/wit uitdruk.
En dat het hard klinkt.

Maar niemand verdient in een narcistische relatie te moeten blijven.
Het is mensonterend.
Want wat er van jou overblijft, is amper mens te noemen.

Je kan jezelf wel wijsmaken dat je het niet slecht hebt, dat je niks tekort komt, dat je best van je durft afbijten…

Het drama is dat je waarschijnlijk ook denkt dat je niet beter verdient.
Dat je al blij mag zijn dat er iemand met je wil leven.

Maar, lief mens, je verdient echt beter.

Je verdient dat je met respect behandeld wordt.
Je verdient dat je graag gezien wordt.
Je verdient elke dag met een lach wakker te kunnen worden.

Ik weet, als je financieel vastzit, dat je geen uitweg ziet.
Of dat je het gevoel hebt dat je je kind(eren) in de steek gaat laten.
Maar ook voor hen is het beter om de helft van de tijd met een vrolijke, liefdevolle mama of papa te kunnen leven in plaats van de hele tijd in de angstige sfeer.

Want vergis je niet. Je kan zoveel als je wil een masker proberen op te houden, maar je kind is niet dom. Kinderen voelen heel veel aan. Ze geloven niet dat je gelukkig bent als je ogen niet lachen.

Ook al zie je geen uitweg, kijk toch maar eens rond.
Vraag hulp en advies aan vrienden.

Als je die niet durft aan te spreken, ga eens langs een advocaat voor advies.

Als die stap te groot is, stap eens binnen bij een CAW.

Of stuur mij een berichtje.

Er zijn meer mensen die om je geven dan je denkt. Ook al ken je ze niet.

Er lopen ook veel meer lotgenoten rond dan je denkt.

Op 10 juli start mijn Restart! Challenge.

Hierin leer ik hoe je narcisme kan herkennen, hoe je zelf kan vaststellen dat je wel degelijk trauma ervaart, en hoe je kleine stapjes naar genezing kan zetten.

Onder andere naar je lichaam leren luisteren. Wat de insteek was van deze blog.

Je zal ook toegang krijgen tot een besloten facebook groep met lotgenoten.
Mensen die allemaal hetzelfde meemaken of meemaakten.

Je kan ervaringen uitwisselen, je hart luchten en advies vragen.

Als je dat te spannend vindt, kan ik je ook leren hoe je een anoniem profiel kan aanmaken, dat ook niet terug te vinden is op je computer. Wel zelf je wachtwoord onthouden, he 😉

De challenge is helemaal gratis.

Ik neem je bij de hand. Je hoeft hier niet alleen door.
Inschrijven kan via de link op de homepagina van deze blog.

Komaan, wat heb je te verliezen?

23 | Rode draad

Vandaag wil ik het hebben over narcistisch misbruik.

Maar, eerlijk gezegd, toen ik net mijn laptop opende om deze blog te schrijven, wist ik niet waar te beginnen.

Het misbruik was zo een rode draad door mijn leven gedurende die 10 jaar, dat het soms moeilijk is om te bevatten wanneer het juist begon.

Onlangs vroeg iemand me hoe lang het duurde eer het startte.

En ik moest toegeven, dat het er eigenlijk was vanaf dag één.

Vreemd, juist? Hoe is het mogelijk dat je hele systeem niet schreeuwt om hem de deur uit te jagen als je vanaf de eerste dag angst voelt?

Ik zal je nog iets sterkers vertellen. Het was er voor onze eerste date. Toen we alleen nog maar met elkaar sms-ten, chatten en telefoneerden.

Plots een sneer in een sms, die dan enkele minuten later vergoelijkt werd door te verklaren dat het niet zo bedoeld was, dat hij even geërgerd was… maar alleen omdat ik even zo beduusd was dat ik niet reageerde en hij daardoor besefte dat zijn reactie niet okee was.

En ja, het leek aannemelijk. Iedereen haalt weleens uit op een onbewaakt moment, juist?
Althans, zo had ik het zelf ook geleerd. Erger nog, ik was ook ooit zo.

Het heeft me jaren in therapie gekost om van een kort lontje naar iemand met een meesterlijk geduld (of toch zelfbeheersing) te evolueren. Dus ja, iemand die al dat “werk” nog niet gedaan had, kon best nog eens ontploffen. Daar kon ik best inkomen.

Wat ik toen nog niet besefte, was dat er een wezenlijk verschil was in de manier van ontploffen tussen hem en de vroegere versie van mezelf.

Ik speelde namelijk altijd op de bal, niet op de man.
En bij hem was het andersom.

Erger nog, hij speelde mij op de man die ik zelf niet was. Of de vrouw in mijn geval.
Nee, ik werd gespeeld voor àlle vrouwen.
Vrouwen die hem onrecht hadden aangedaan.
En mannen eigenlijk ook.
Eigenlijk iedereen in zijn leven die hem ooit iets had aangedaan. In zijn ogen dan toch.

Ik denk niet dat de mens van de klantendienst van Telenet bijvoorbeeld het met opzet deed, hem niet kunnen helpen met het feit dat hun diensten plat lagen gedurende enkele uren.

Of dat de buschauffeur met opzet in de file stond aan te schuiven zodat zijn bus te laat kwam.

Maar ik kreeg het allemaal over mij uitgestort. Alle onrecht, tegenslagen, frustraties, ergernissen… ze werden allemaal in een emmer gedaan en over mijn hoofd uit gegoten.

Ik noemde mezelf al snel zijn “pispaal”. Excuseer mijn taal. Maar ik heb geen andere manier om het uit te drukken.

In het begin probeerde ik het te rationaliseren.
Er was altijd wel een reden, of eerder excuus, waarom hij zo reageerde.
Soms zag ik de reden. En kon ik het “plaatsen” zoals we dat zo mooi noemen.
Een ander woord voor het “slikken” van dat onrecht.

Maar vaker zag ik het ook niet. Soms sloeg een ogenschijnlijk romantisch moment gewoon om naar zo’n stortbui van hatelijkheden.
Zonder aanleiding.
Dan zag ik zijn ogen bijna zwart worden van de haat die erin kroop.
En wist ik dat het weer tijd was om me schrap te zetten.

In het begin was ik gewoon verdrietig. Dan stroomden de tranen over mijn wangen terwijl ik met de ogen dicht de tirade aanhoorde.
Vluchten was geen optie. Dan achtervolgde hij me gewoon.
Of hij hield mijn hand vast in een stalen greep zodat ik niet weg kon.

Maar al snel werd ik er ook heel bang van.
Je kan je niet voorstellen hoe pijnlijk en angstaanjagend woorden kunnen zijn, tot je zo’n ervaringen gehad hebt met een narcist.
De haat in hem jegens de mensen en gebeurtenissen sneden door mijn lichaam.

Misschien is het omdat ik zelf heel sensitief ben.
Ik voel heel snel mensen aan. De atmosfeer in een groep slaat direct op mij als ik een kamer in loop.

Als je als kind snel mensen en situaties leert scannen, om te voelen of het veilig is, voel je zulke dingen altijd heel intens aan.
Maar je leert ook om redenen er achter te zoeken, omdat je je veilig wil voelen.
En als je kan begrijpen waarom iemand soms boos is, kan je het plaatsen.
En wordt het voorspelbaar.
En voorspelbaar voelt veilig.
Ook al is het dat niet.

Dus leer je zulke situaties ook als “normaal” te beschouwen.
Zoals je ook deze situaties met de narcist leert als “normaal” te beschouwen.

Je gaat ook denken en hopen dat je het zelf kan veranderen.
Als je maar braaf genoeg bent.
Als je maar goed genoeg luistert.
Als je je maar gedraagt zoals het hoort.

En ja, ik heb het nog steeds over het leven met een narcist.
Maar je begrijpt wel waar het vandaan komt.

Je hebt geleerd of leren geloven dat het aan jou ligt.
Dat, als je maar genoeg je best doet, je ervoor kan zorgen dat mensen niet boos op je worden.
Dat mensen van je gaan houden. Of meer van je gaan houden.

Bij een narcist leer je ook geloven dat jouw liefde hem ook zal kunnen veranderen.

Het mechanisme, dat velen onder ons hebben ontwikkeld, dat people pleasing heet, gaat een level hoger in een narcistische relatie.
Je gaat van people pleasing over naar people saving.

Je gelooft dat je hen kan genezen.
Dat moet ook.

Hoe kan je anders voor jezelf verantwoorden dat je in zulke omstandigheden blijft?

Intussen besef ik, hier in mijn schrijven, dat je waarschijnlijk geen idee hebt waarover ik het heb.
Tenzij je het zelf meegemaakt hebt. Of nog meemaakt.
Dan zijn woorden overbodig.

Hoe kan ik dit uitleggen aan iemand die het niet kent?

Het is een combinatie van manipulatie, ondermijnen, vernederen, uitbarsten, stiltebehandeling… alles tegelijk of opeenvolgend.

Met de enige bedoeling om jou in hun greep te houden.
Zodat je verward, angstig en onzeker bent. Liefst nog verlamd ook.
Zodat er geen haar op je hoofd eraan denkt om je te verweren.
Omdat je weet dat het dan NOG erger wordt.

Het put je ook uit.
Als je je ooit afvraagt, waarom je de godganse tijd zo moe bent.
Zoek dan niet verder.
Zoek dan naar de narcist in je leven.
Geloof me, ver moet je niet zoeken. Diep vanbinnen weet je perfect wie het is.

Narcisten zijn ook energievreters.
Ik kreeg al eens de vraag hoe ze dat juist doen.
Dat is moeilijk om onder woorden te brengen.

Het is vooral de verlammende angst die in je sluipt, die de energie uit je weghaalt.

Ik herinner me meermaals dat ik thuis kwam na een afspraakje met vriendinnen, waardoor mijn batterijen enigszins weer uit het rood kwamen. En één blik op mijn toenmalige man, en de energie liep zo weer uit mijn lichaam.

Een narcist kan niet verdragen dat je je blij voelt. Dat je goeie relaties met je vrienden of vriendinnen hebt. Omdat hij dat niet kent. Hij is dan jaloers en zal er alles voor doen om ervoor te zorgen dat jij het ook niet hebt.

Hij zal je proberen te isoleren, je vriendschap te ondermijnen of gewoon zijn gedrag op jou projecteren.
Let op voor de narcist die jou verwijt dat je vreemd gaat. Want meestal wil dat zeggen dat het zijn eigen gedrag is dat op jou geprojecteerd wordt.

Het is ook de constante twijfel, de verwarring, die de energie uit je weghaalt.

Na de zoveelste scheldpartij kan het gebeuren dat je plots weer overladen wordt door lieve woorden, romantische etentjes, wandelingen bij zonsondergang.
En dan voelt het weer even aan alsof je opnieuw verliefd bent.

Of, wat meestal het geval is, voel je je weer even opgelucht.
Het voelt aan als een staakt-het-vuren.
Je kan weer even ademhalen.
Je laat je verdediging weer even zakken.
Je maakt jezelf wijs dat het voorbij is en dat het vanaf nu allemaal beter wordt.

En als je dan zo open staat voor de liefde waar je zo naar snakt, komt de hamer met veel geweld weer op je hoofd terecht.

Deze “goeie” periodes zijn ook manipulaties.
Aan de ene kant zijn ze bedoeld om je weer te laten opladen zodat ze jouw energie weer kunnen weghalen.
Aan de andere kant zijn ze bedoeld om je in de war te brengen. Als hij niet de héle tijd slecht gedrag vertoont, is er altijd toch kans op goed gedrag. Juist?

Deze afwisseling tussen goeie en slechte momenten zorgt ook voor een onbalans in je hoofd. De hoeveelheden dopamine en adrenaline wisselen elkaar vaak zo snel af, dat je een verslaving ontwikkelt. Dat het niet meer normaal aanvoelt als die zich zo niet afwisselen.

Dat zorgt ervoor dat je na een narcistische relatie vaak ook opnieuw op zoek gaat naar een gelijkaardige relatie.
Want zonder die afwisseling zal een relatie als “saai” aanvoelen.
Veilig voelt niet aantrekkelijk aan.

Het is heel belangrijk om deze onbalans eerst terug in evenwicht te brengen, voordat je beslist om je opnieuw open te stellen voor een relatie.

Want als je dat niet doet, zal een relatie in angst telkens jouw “normaal” zijn.

Buiten het feit dat het niet aangenaam is om te blijven leven in zulke omstandigheden, is het ook slopend voor je lichaam. Je lichaam staat onder constante stress.

Wat het met mijn lichaam deed, vertel ik een volgende keer.

Ik wil hier nog één ding bij zeggen.

Misbruik bestaat in vele vormen.

En je wordt vaak niet serieus genomen als je niet vol blauwe plekken staat.

Psychisch misbruik berokkent minstens evenveel schade.
Laat niemand ooit jouw ervaring minimaliseren.

Volgende week woensdag, 21 juni, wil ik graag van jou horen.

Wat doet het met je om dit allemaal te lezen?
Is het pijnlijk herkenbaar?
Doet het je beseffen dat je dit niet meer wil?
Voel je je opgelucht, te weten dat je niet alleen bent?

Ik hou opnieuw een Narc Talk bij Blended Minds in Kessel-Lo en op Instagram Live.
Daar kan je me al je vragen stellen.
Live bij een kopje koffie of thee, of via chat op mijn Instagram kanaal @leven.na.narcisme

Zie ik je daar?

22 | Vluchten of vechten… of verdwijnen

Men zegt dat je pas weet of je van nature moeder- (of vader-) instincten hebt als je echt kinderen hebt. Of deze nu je biologische zijn of niet.

En je beseft meestal pas dat je die hebt in een bedreigende situatie. Als je kind in gevaar is bijvoorbeeld.

In fysieke situaties is dat gemakkelijk aan te voelen en in te schatten.

Dan schiet het in gang vanuit een primordiale drijfveer. Voor je het beseft heb je de arm van iemand heel hard vast, klaar om iemand pijn te doen.

De eerste keer dat dat bij mij gebeurde, schrok ik van mezelf. De dame wiens arm ik vast had, schrok ook. Misschien had ze geen reactie verwacht of was ze zich er niet van bewust dat ze de grenzen van mijn kind overschreed.

Het gebeurde in het zwembad. Mijn twee oudsten waren een jaar of acht, denk ik. Er waren kinderen met een bal aan het spelen en die belandde in het water voor de neus van één van mijn kids. Die vond het heel leuk en wilde met de bal spelen. Door zijn autisme had hij er toen weinig besef van dat hij verondersteld werd de bal onmiddellijk terug te spelen naar de andere kinderen.

De moeder begon op hem te schreeuwen en stormde door het water op hem af om hem bij zijn arm vast te grijpen en de bal uit zijn handen te trekken. Ik zag de angst en verwarring op het gezicht van mijn kind en kwam ook heel instinctief in beweging, en voor ik het wist had ik haar arm in een stevige greep vast.

Ik fluisterde heel kalm “laat mijn kind los” en met een verschrikte blik deed ze dat ook direct. Ik heb nog gezegd dat hij autisme had, heb de bal zachtjes uit zijn handen genomen en terug aan haar gegeven. Dan heb ik hem uitgelegd waarom de dame zo boos leek. Hij kon dat wel begrijpen, maar ik zag in zijn ogen dat hij de agressieve reactie niet begreep. Want hij had toch niks misdaan?

Diezelfde blik heb ik nadien nog heel vaak gezien. In de spiegel.

Fysiek gevaar is heel tastbaar en vaak heel duidelijk.

Psychisch gevaar ligt heel wat moeilijker en is heel wat subtieler.

Bij fysiek gevaar slaat het instinct direct aan. Fight, flight or freeze.
Vluchten, vechten of bevriezen.

Bij psychisch gevaar sluipt het in je systeem. Het is heel subtiel en geniepig, en je instincten worden in de war gebracht.

Je beseft niet dat er met kleine stapjes over je grenzen gegaan wordt en daarom slaat de fight or flight response niet aan. Niet als het over jezelf gaat, maar ook niet over je kinderen.

De redenen die er achter lijken te liggen, die de narcist je geeft, lijken aannemelijk. Je voelt wel dat het niet okee is, en daarom plaats je jezelf vaak tussen hem en je kind. Waardoor de manipulaties en het psychisch geweld vaak nog erger worden. Want het is voor hem een vorm van verzet en je niet onderwerpen aan zijn gezag.

Omdat er daardoor nog meer conflicten ontstaan, krijg je wel het gevoel dat je toch voor je kind opkomt. Dat je het beschermt. Het is ook de enige manier om jezelf nog in de spiegel in de ogen te kunnen kijken. Want vanbinnen roeren je moeder instincten en die zeggen je dat het niet okee is. Net zoals je eigen instincten zeggen dat hoe jij zelf behandeld wordt, ook niet okee is.

Maar je wil dit gezin doen werken. Je wil dat iedereen in vrede kan samen leven. Je denkt dat de narcist het ook niet gemakkelijk heeft, zeker niet in het geval van een nieuw samengesteld gezin, met kinderen met een beperking.

Je wil iedereen redden. Je wil dat mooie gezin waarvan je altijd al droomde. En je denkt dat de macht in jouw handen ligt om dat te kunnen doen slagen.

Ook al weet je heel diep vanbinnen dat het nooit zal gebeuren. De enige manier voor de narcist is dat iedereen zich aan hem onderwerpt en alleen in zijn noden voorziet.

Maar je redderscomplex is groter dan al die instincten, stemmetjes en rode vlaggen in je hoofd. Je bent iemand die niet snel opgeeft.

Voor mij was dat eigenlijk een ironische contradictie. Hij verweet me altijd dat ik nooit iets afmaakte, dat ik vele projecten begon maar altijd opgaf. Het feit dat dat kwam omdat ik er geen energie voor had omdat ik die allemaal in hem stopte, kwam niet bij hem op.

Zo modder je maar wat aan, zwalpend tussen je instincten, je schuldgevoelens en de overtuiging dat je toch doet wat je kan om je kinderen te beschermen.

En dan komt de dag dat je het breekpunt bereikt. Dat je beseft dat je hen niet langer kan beschermen zoals het eigenlijk zou moeten.

Als je op dat moment genoeg kracht hebt, kan je eindelijk de knoop doorhakken en beslissen om te vertrekken.

Maar als je die kracht niet hebt, kan je alleen besluiten dat er maar één manier is om deze situatie te doen ophouden. En dat is er een einde aan maken.

Niet aan de situatie.

Aan jezelf.

Die dag viel bij mij een zestal jaren geleden.

Na talloze beloftes om in de week niet meer te drinken en dan na twee dagen toch te herbeginnen, werd ik stilaan wanhopig. We kochten niet veel drank meer in de winkel, maar in onze straat is een nachtwinkel. Toen was ik zo naïef dat ik het niet doorhad, maar mijn toenmalige man werd daar toen vaste klant.

De momenten van enkele dagen nuchter en dan weer zwaar dronkenschap met veel venijnig gescheld, wisselden elkaar steeds heftiger af.

Op een gegeven moment was het moment daar dat ik mijn kinderen bij mijn ex zou gaan ophalen voor hun weekje co-ouderschap bij ons.

Er waren toen net enkele dagen nuchterheid voorbij en ik voelde me weer hoopvol.

Mijn toenmalige man kwam net voordat ik vertrok, thuis van zijn werk. Ik ging nog even iets uit de frigo in de kelder halen. Toen ik de deur van de frigo opende, bleef ik als aan de grond genageld staan. Ik staarde even naar de drie vaatjes wijn van drie liter.

En toen besefte ik: ik wil mijn kinderen hier niet meer aan blootstellen.

Ik kon niet meer. Ik zag geen uitweg meer. De enige manier om hen aan hem te laten ontsnappen, was mij uit de weg halen.

Geen mama met alcoholistische narcist meer, geen gevaar meer.

Ik ben de fiets op gestapt en ben beginnen rijden. Ik wist niet waar ik naartoe kon, dus ik ben gewoon blijven verder rijden tot ik niet meer kon. Gezien mijn energieloze toestand was dat niet ver.

Ik ben in een weide aan de kant van de weg gaan liggen en ben beginnen huilen. Ik wilde daar alleen maar blijven liggen tot de dood mij zou komen halen.

Af en toe kwamen er auto’s voorbij, en ik besefte dat ik daar niet kon blijven liggen. Na enkele uren ben ik moedeloos weer naar huis gereden. Moe gestreden. Gefrustreerd en immens teleurgesteld in mezelf dat ik er weer eens niet in geslaagd was om iets te doen om mijn kinderen veiliger te stellen.

Intussen had de vader van mijn kinderen alarm geslagen bij de politie omdat ik niet komen opdagen was op het afgesproken uur.

Bij de huiszoeking trof de politie alleen mijn ladderzatte tweede man aan, die natuurlijk nog kwader dan anders was door deze vermeende inbreuk op zijn privacy.

Ook mijn broer en schoonzus stonden bij mijn huis toen ik eindelijk weer arriveerde met mijn fiets. Ik zag iedereen van ver staan en schaamde mij dood.

Als ik me ooit in mijn leven verslagen gevoeld heb op alle fronten, is het die dag wel.

Een waardeloze moeder omdat ik mijn kinderen niet kon beschermen.

Een waardeloos mens omdat ik de knoop niet kon doorhakken, op eender welke manier.

Een waardeloze vrouw omdat ik iedereen in rep en roer had gezet door even te verdwijnen.

Verslagen heb ik dan mijn ex-man gecontacteerd om alsnog de kids op te halen. Wat hij geweigerd heeft. En hoe kwaad ik daar op dat moment ook om was, ik moest toegeven dat dat de juiste keuze was.

Geen van beide thuissituaties op dat moment waren ideaal, maar bij hem waren ze op dat moment het veiligst.

Het is vreselijk om te moeten beseffen dat daardoor gewoon alles uit je handen gehaald wordt. Je kan niets zelf meer beslissen, zelf geen keuzes meer maken. Je wordt compleet geleefd door de mensen rondom je. Mensen die niet het beste met jou voorhebben.

En het is nog vreselijker om te beseffen dat dat maar goed is, omdat je zelf geen greintje lef meer in je lijf hebt om zelf keuzes te maken.

De zes voorgaande jaren was het niet veel beter. Het enige dat ik deed, was vechten tegen alles. In het midden staan van een strijd die ik nooit gevraagd had.

Terwijl het enige dat ik wilde, was dat ik een liefdevol gezin zou hebben. Het gezin dat me voor ogen gehouden werd toen ik een relatie begon met de narcist. De beloftes dat hij mijn leiding zou volgen wat mijn kinderen betrof. De ogenschijnlijk luchtige manier waarmee hij met hen omging in de eerste dagen.

Die dag, zes jaar later, bleef er van mijn droom niks meer over. Er bleef ook van mij niks meer over. Het enige dat ik wou, was in vrede inslapen en nooit meer wakker worden, in de wetenschap dat mijn kinderen veilig waren.

Ik weet dat het moeilijk te vatten is allemaal. Bij huiselijk geweld denken mensen allemaal aan blauwe ogen en gebroken botten.

Psychisch geweld is niet zo zichtbaar. En mensen denken dat, zolang je niet elke dag slaag krijgt, het allemaal zo erg niet kan zijn.

Uitzichtloosheid is iets moeilijks om mee om te gaan. Ik denk dat ik zelf ook van oordeel was dat het “allemaal zo erg niet was omdat ik niet elke dag slaag kreeg”. En dat ik het daardoor langer moest blijven volhouden. Om het voor iedereen beter te maken.

Maar het lag gewoon niet in mijn handen.

Ik had nergens controle over.

Maar ook had ik nergens schuld aan.

Schaamte. Schuldgevoelens. Uitzichtloosheid. Wanhoop. Verslagenheid.

Allemaal emoties die je verlammen.

Tel daarbij op dat je energiepeil onder nul staat

En dan komt de dag dat je beseft dat je kinderen in gevaar zijn, en je kan niks doen.

Helemaal niks.

Ik ben nu blij dat ik toen geen manier gevonden heb, of het lef, om er daadwerkelijk een einde aan te maken.

Want vier jaar later vond ik die manier wel. Deze keer een manier die goed was, zowel voor de kids als voor mij zelf.

Sindsdien is het voor ons alle vier alleen maar beter geworden.

Ik heb er een jaar therapie voor nodig gehad, en ook mijn twee oudsten zijn er momenteel voor in therapie.

Narcisme maakt veel kapot.

Ook al dacht ik toen dat het puur aan het alcoholisme lag, maar de basis van zijn gedrag lag daar niet in. Het was alleen een katalysator.

Maar het heeft ook een positieve kant gehad. Ik vind de persoon die ik nu ben veel leuker en sterker. En ook mijn kinderen zullen er uiteindelijk sterker uit komen.

Ik ga zeker niet zeggen dat het een “geluk” geweest is, maar misschien wel een nuttige leerschool.

Op dit moment is mijn belangrijkste les dat, hoe erg het momenteel ook is, en hoe diep je nu ook zit, hoe uitzichtloos je situatie nu aanvoelt… het zal ooit beter gaan.

Neem het aan van iemand die daar ook gezeten heeft.

De duisternis heeft ook voor mij geen geheimen meer.

En ook voor jou zal er ooit opnieuw licht zijn. En je zal stralen als nooit tevoren.

En dat… zal je ultieme overwinning zijn.