11 | Laagjes

In het begin bestond mijn dagelijkse braindump meer uit een opsomming van to-do lijstjes en noteren van trivia, een soort dagboek. Maar eigenlijk ging het nog niet over de essentie.

Mijn therapeute zei dat je moet dieper gaan, laagjes afpellen zoals een ajuin. Dat dat na verloop van tijd wel vanzelf zou gebeuren. Ik zag het toen nog niet. Dat doorvoelen. Sit with it, zegt ze altijd.

En jawel, de laatste weken lukt dat best. En ik begrijp wel waarom mijn onderbewustzijn, of mijn onbewuste, zich daartegen verzette. Er komen veel tranen naar boven namelijk.

De eerste dagen ging dat vooral om gemis. Eerst hem zelf missen. Dan eerder verbinding missen, gezelschap, knuffels, samen lachen. Maar dan ben ik beginnen beseffen dat ik dat niet echt kon missen, vermits het er sowieso de laatste jaren zelfs niet meer was.

Dus wat miste ik ? Hem ? Of een beeld van hem ? Hoe hij in het begin was ? En was dat wel echt ? Was hij er echt ? Of was ik verliefd op een fata morgana ?

Vandaag ben ik een laagje dieper gegaan. Eerst de fase van hem missen. Dan het beeld missen. En dan… kwamen er andere dingen naar boven. Hoe hij meer niet dan wel heel lief was. Hoe hij me zonder aanleiding begon uit te maken. Hoe een intens gesprek met liefdesbetuigingen naadloos kon overgaan naar een venijnig gesprek, waarbij ik aangevallen en vernederd werd over dingen die niet eens iets met mij te maken hadden.

En ik ben opnieuw beginnen huilen. Net als ik dat elke keer deed bij die gesprekken. Hij had vaak mijn hand nog vast, lelijke dingen zeggend, terwijl de tranen over mijn wangen stroomden. In het midden van een romantisch dineetje in ons favoriete restaurant.

En ik begrijp het niet. Echt niet. Ik deed niets mis, ik zei niks mis. Waarom viel hij me elke keer aan met de pijn van wat iemand anders hem aangedaan had ?

En hoe kon hij daarmee doorgaan, mij in de ogen kijkend en mijn tranen ziende? Mijn pijn ziende ?

Maar het leek daarbij alsof hij mij niet zag, hij zag op dat moment recht door mij, hij keek naar de persoon achter mij, de schim van degene die hem pijn gedaan had.

Ik denk dat mijn tranen nu daar om gaan. Ik werd zelf niet gezien. Ik was maar een middel tot. Een medium. En ik vraag me stilaan af of ik dat die hele 10 jaar niet geweest ben. Ik heb hem geholpen te genezen op vele vlakken.

Ik troostte mezelf op het einde met het beeld van mezelf als een engel. Met mijn vleugels om hem heen geslagen, hem koesterend, beschermend, helend. En de overtuiging dat hij mijn levensdoel was. Dat ik geboren was om hem te helen.

En ik dacht dat ik het wel kon blijven verdragen. Omdat hij op een dag mij zou zien. En dat hij van me zou houden om wie ik ben, niet omwille van wat ik deed voor hem.

Jammer genoeg is het zo niet gegaan. Waar in het begin het gebrek aan respect nog gericht was aan anderen, is hij op een gegeven moment mij zelf beginnen disrespecteren. En werden zijn aanvallen echt op mij zelf gericht.

Alsof hij inderdaad nu zag wie ik was, en hem dat helemaal niet aan stond.

10 | Afscheidsbrief aan mijn narcist

Afgelopen nacht kreeg ik weer een emotionele email, of hij nog hoop mag hebben … Ik antwoord er anders nooit op, maar nu heb ik een eenmalig antwoord klaar staan. Ik denk dat ik het toch moet doen voor mezelf, als afsluiting. Eigenlijk hebben wij het niet echt afgesloten. Hij is over mijn grens gegaan, ik heb hem de papieren voorgelegd, hij heeft getekend (want hij wist goed genoeg wat hij gedaan had) en daarmee was de kous af. Ik had het zo ermee gehad, dat ik het gewoon niet kon bespreken, uit angst hysterisch te worden, omdat ik zo teleurgesteld, boos en verdrietig was.

Dit is wat ik schreef.

Goed, ik ga hier ÉÉN keer op reageren, als afsluiting.
Over de voorbije 10 jaar heb je minstens 1 keer per week mijn hart gebroken door me uit te schelden en te vernederen. Dat is 10 × 52 weken = 520 keer. Meestal was dat 3, 5 keren of zelfs elke dag. Dus laat ons gemiddeld 3 × 520 nemen = 1560 keer.

1560 keer dat mijn hart gebroken is. 1560 keer heb ik je opnieuw een kans gegeven. Ongeacht wat je mij en mijn kinderen aangedaan hebt.
Ook al waren er veel goeie momenten, waar je heel lief kon zijn, maar die deed je telkens teniet, want op een gegeven moment hing je daar weer een scheldpartij of vernederende en vernietigende monoloog aan. 

Ik heb jou doodgraag gezien. Ik zou de wereld bevochten hebben voor jou. Ik zou je overal gevolgd hebben. Ik heb eindeloos en onvoorwaardelijk vertrouwen gehad in jou. Ondanks alle leugens waar ik je op betrapte. Ondanks alle achterbaks gedrag en talloze loze beloftes. Elke keer opnieuw hernieuwde ik mijn vertrouwen in je, dat je toch zou proberen om het anders te doen. Elke keer opnieuw geloofde ik je ook als je dat beloofde.

Elke keer opnieuw hoopte ik dat het de laatste keer was dat je mijn hart gebroken had. Elke keer hoopte ik dat het de laatste dag was dat ik in constante angst moest leven. Voor je gescheld, je vernederingen, je onvoorspelbare uitbarstingen, je minachting, je onverdraagzaamheid.

En het rare is, die bewuste maandag, had ik genoten van de zee, veel nagedacht en had ik eigenlijk besloten om me over mijn angsten te zetten. Om mijn leven niet meer in angst te leven.
En toen dropte jij jouw atoombom. Hét punt waarvoor ik je al die tijd gewaarschuwd had. De grens waar je niet over mocht.

Ik heb de hele treinrit hartverscheurend zitten huilen. Mijn hart brak. En waar het vroeger telkens brak in grote stukken die met plakband nog aan elkaar konden gehouden worden, brak het nu in miljoenen kleine stukjes. En tegelijkertijd brak mijn angst. En ik wist dat ik nooit meer bang voor je wilde hoeven te zijn.

Nee, ik ben na dit alles zelfs niet boos op je. Ik ben boos op mezelf dat ik mij en de kinderen dit 10 jaar lang heb laten ondergaan.Ik ben ook verdrietig omdat ik zoveel in onze relatie gestopt heb, het onvoorwaardelijk graag zien, het eindeloze vertrouwen, het oneindige geloof in jou en onze liefde… 

Maar laat het heel duidelijk zijn. Ik zal nooit nog 1 dag in een relatie gaan die me angst geeft. Ik moet nu verder, genezen en proberen die miljoenen stukjes weer bij elkaar te puzzelen. En om te genezen is het nodig dat ik jou loslaat.
Ik wens je echt nog een goed leven toe. Maar vooral wens ik ook dat je zelf kan genezen en op zoek gaat naar jouw eigen trauma’s en die geneest. Of je gaat nooit een gezonde relatie hebben. Ik wens dat je vrede vindt met jezelf

Ik laat jou los en jij moet mij ook loslaten.

9 | Operatie

Het is even stil gebleven hier, op mijn blog en op facebook. Ik merk de laatste tijd dat mijn blogjes aan kwaliteit inboeten. Ik wil al een tijd gewoon mijn ervaringen koppelen aan lectuur, om mensen uit te kunnen leggen wat narcisme is en hoe mijn man ook écht een narcist is. Ex-man intussen, excuseer.

Maar het feit is dat ik een emotionele schrijfster ben. Ik schrijf al iets me hoog zit, als ik diepe inspiratie heb, als ik me diep ongelukkig voel of als iets me enorm gelukkig maakt. Allemaal ingrijpende emoties. En zo lijkt mijn geheugen ook te werken. Zakelijk schrijven valt me toch wat moeilijk. En het feit dat ik er niet meer midden in zit, lijkt mijn gevoelens af te vlakken.

En dan ga ik eigenlijk het doel voorbij met deze blog. Het is nodig dat ik verwerk. Maar al wat mijn rationele brein doet, is het wegduwen, want ik heb er nu toch geen last meer van. Of dat wil het mij toch wijsmaken.

Ik wil het ook niet meer voelen. Ik wil het mij niet meer herinneren. Ik wil het niet herbeleven. Wie zou dat wel willen ?

Ik begrijp nu waarom mijn therapeute zei dat het wel anderhalf tot twee jaar kon duren, dat rouwproces. Eerst en vooral omdat ik niet wil rouwen. Waarom zou ik het jammer vinden dat ik er een einde aan gemaakt heb ? Maar blijkbaar gaat het daar niet over.

Ik moet rouwen over de gevoelens die ik wegstop.

Ik moet rouwen over de pijn die ik heb geleden en die ik ook elke keer onder de mat moest vegen, die ik niet mocht uiten.

Ik moet rouwen over het feit dat ik mezelf helemaal weggecijferd heb.

Ik moet rouwen om het verlies van de onvoorwaardelijke liefde die ik had voor deze relatie en deze man.

Ik moet rouwen om het verlies van het onvoorwaardelijke vertrouwen dat ik in hem had en dat zoveel keren beschaamd geweest is.

Ik moet rouwen om het verlies van het diepe geloof dat ik in hem had, in zijn beloftes, in zijn zogenaamde liefde.

En ik moet ook rouwen het verlies van de toch ook wel vele mooie momenten die we hadden, vooral in het begin.

Maar tegelijk moet ik rouwen om het verlies van het geloof dat die mooie momenten echt waren.

Het blijkt vooral moeilijk om mijn geheugen te reconstrueren. Tijdens de periodes van pijn en verdriet, kon ik me alles zo goed voor de geest halen. En nu is het net alsof alles vervaagd is. Vermoedelijk een overlevingsmechanisme ? Gelukkig heb ik tonnen mooie en lelijke sms’jes, mails en chats om op terug te vallen. Maar ik merk dat het me zwaar valt om die weer boven te halen, en daar grijpt het overlevingsmechanisme “uitstelgedrag” weer in.

Ik moet vooral aanvaarden dat het echt tijd is om de beerput open te trekken, want dat ik anders niet verder zal kunnen. Hoe pijnlijk en rot het ook is wat ik daarin ga aantreffen.

De diepe wonde kan niet genezen met de kleine pleister er op die het verstopt. Tijd om echt te gaan opereren. En dat wil zeggen: opnieuw openen, opensnijden en kijken wat er zich vanbinnen bevindt.

Om het dan te kunnen schoonmaken, dichtnaaien en laten genezen.

Excuses voor de plastische omschrijving. 🙂

8 | Verandering

De vraag die iemand die nog in een relatie met een narcist zit, zich vaak stelt, is: is er hoop ? Kan deze man of vrouw veranderen ?

De hamvraag daarbij is natuurlijk zoals bij alles: WILLEN ze veranderen ?

In de literatuur* over narcisme lees ik dat mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis wel gedragingen kunnen veranderen, maar dat dit niet blijft hangen op lange termijn.

Empathie kan namelijk niet aangeleerd worden. En dat is een heel belangrijke eigenschap om te willen veranderen.

En de persoonlijkheidsstoornissen zijn een ingewortelde manier van omgaan met de wereld rondom en in hen, deze verstoren hun omgang met de medemens. Onder stress worden deze patronen sterker.

Mijn eigen ervaringen staven dit. In het begin was het probleem “een kort lontje”. Hiervoor ging hij enkele keren naar de therapeute. Hij kreeg een boekje mee over agressieregulatie. Dat heeft een week geholpen. Meestal de week dat er toen geen kinderen in huis waren. Dan was er volgens hem ook geen probleem, want zij waren de oorzaak.

Maar er waren natuurlijk altijd andere oorzaken die hem agressief maakten. Waren het de kinderen niet, dan was het iets op het werk, iemand op facebook die een verkeerde commentaar geplaatst had, iemand in het verkeer die te snel of te traag reed, als hij in de file gestaan had…

En natuurlijk was er de alcohol die alles nog 10 keer erger maakte. Elke vorm van stress deed hem naar de fles grijpen. Toen was er volgens hem ook daar nog geen probleem, want hij stond niet op met een drang naar alcohol. Hij begon gewoon te drinken zodra hij thuis was en stopte pas als hij knock-out in de zetel lag.

Natuurlijk na eerst mij een hele tijd uitgemaakt en vernederd te hebben, zodat ik als een klein hoopje ellende zat te huilen terwijl hij zijn roes uitsliep.

Naast het gebrek aan empathie is er ook de achteloosheid die het moeilijk maakt voor een narcist om te veranderen. Ze geven er gewoon niet om. Ze nemen zelden verantwoordelijkheid voor hun daden en zoeken altijd andere oorzaken of schuldigen.

Zo verloor mijn man na enkele incidenten en accidenten door dronken rijden zijn rijbewijs. Hij werkte indertijd voor een organisatie in thuisverpleging. De rechter liet zijn rijbewijs voor 2 weken inhouden, maar dat weerhield hem niet om toch met zijn autootje rond te blijven rijden. Zijn werkgever wist van niks.

Zijn motto was: wat niet weet, niet deert. En dat gold voor alles in zijn leven. Inclusief voor zijn omgang met mij. Het drinken, het roken, zijn geflirt met andere vrouwen…

Na enkele incidenten waaronder het rijden met een bromfiets terwijl hij gewoon met niets meer mocht rijden, ben ik zelfs zelf een keer gedagvaard geworden. Want de bromfiets had hij natuurlijk op mijn naam laten zetten en dus had ik volgens de rechtbank hem “laten rijden” ermee. Alsof ik hem zou kunnen tegenhouden hebben…

Op dat vlak verwijt ik het “systeem” in België toch veel. Blijkbaar is ook daar het inlevingsvermogen heel klein, en schatten ze de impact van alcoholisme op gezinnen helemaal niet realistisch in. Zo moet je als je de scheiding inzet en beroep doet op “dringende en voorlopige maatregelen”, meestal omdat je elke dag in angst leeft voor emotionele en fysieke mishandeling, toch nog een maand of 3 wachten eer er actie ondernomen wordt. Hoe is dat in hemelsnaam “dringend” ?

Nog zo’n staaltje van achteloosheid waren de verkeersboetes. Altijd zocht hij eerst een manier om er onderuit te komen. In plaats van gewoon te erkennen dat hij fout was en de boete te betalen. Idem voor mijn ex trouwens, voor beide mannen ben ik het al eens op een politiebureau mogen gaan uitleggen, met een smoes moeten komen onder hun druk. En dat terwijl ik al helemaal rood oploop als ik moet liegen. Gênant en vernederend. Maar dat hun niks schelen dus… Zolang zij er maar aan ontsnappen.

Ook mijn kinderen ondervonden er invloed van. Hoe vaak hij hen probeerde aan te raden om een leugentje om bestwil te verzinnen om ergens aan onderuit te komen, kan ik niet meer tellen. Ik maakte me er dan druk in. Ja, ik heb altijd mijn kinderen opgevoed om eerlijk te zijn en verantwoordelijkheid te nemen.

Zeker als het gaat om dingen waar ze eigenlijk niet eens schuld aan hebben, maar die een geval van overmacht waren. Geef dat dan gewoon toe, en ga geen uitvluchten verzinnen. Als je te laat komt omdat je je overslapen hebt, omdat je wekker niet afliep omdat er een electriciteitspanne was, zeg dat dan zo.

Ga geen fabeltjes verzinnen van de bus die niet kwam opdagen of een ongeval onderweg… Ik snap zelfs het nut van zulke leugens niet. Een geval van overmacht gaan verbloemen door een ander geval van overmacht. Met dat verschil natuurlijk dat het andere de “schuld” was van iemand anders. Zorgwekkend, zulke houding…

En zo kan ik talloze voorbeelden geven. Dus nee, ik geloof niet dat ze hun gedrag op lange termijn kunnen veranderen. Alles is altijd gericht op het ontwijken van verantwoordelijkheid, omdat ze die niet aankunnen. En dat is zo’n ingebakken overlevingsmechanisme dat daar weinig aan te doen is.


*Dr. Ramani Durvasula: Should I stay or should I go ? Surviving a relationship with a narcissist


7 | Schijn bedriegt

Ik denk dat veel mensen heel raar opkeken toen ze op mijn toekomstige ex-man’s facebook pagina lazen dat het voorbij was tussen ons. Ik las reacties als “amai da’s snel gegaan” en “néé, en onlangs zagen jullie er nog zo gelukkig uit” …

Ten eerste, “snel” is het zeker niet gegaan. Ik heb 10 jaar lang diepe psychologische pijn en mishandeling gekend. Ik heb 100-en nieuwe kansen gegeven, 1000 keer vergiffenis geschonken. 1000 keer de spons erover gedaan en opnieuw begonnen.

Maar zo werkt het niet. Elke vernedering en scheldpartij sneed een beetje dieper in mijn hart. Tot het een wonde creëerde die niet meer te genezen was. Elke “sorry” legde een pleister op de wonde, nadat hij eerst de vorige er met bruut geweld had afgetrokken en de wonde weer volop deed bloeden. En dan sneed hij de wonde nog wat dieper, en probeerde dan met een miniscuul verbandje dat weer dicht te maken, alsof er niks gebeurd was.

Ten tweede: facebook is een droomwereld. Voor sommigen mooie dromen, voor sommigen nachtmerries en oorlog. Maar het is vooral schijn.

De laatste foto’s die in overvloed getoond werden, waren van onze idyllische reis naar het prachtige Griekenland. En op de helft van die mooie foto’s stond ik, met volle open glimlach. Zogezegd stralend aan het genieten. Maar de goeie observeerder zal gezien hebben dat mijn ogen niet mee lachten.

Waarom deed ik dan mee met die hypocrisie ? Laat me dat even schetsen.

Het begon al op onze heenreis in het vliegtuig. Manlief stond klaar met zijn smartphone om opnames te maken van onze vlucht, om mee te kunnen uitpakken op zijn facebook pagina. Vroeger was hij de galanterie zelve, liet mijn genieten voorop gaan. Omdat, zoals hij dat altijd zei, ik dat verdiende. Mijn vorige man zou nooit mijn geluk voor laten gaan hebben. En romantische reizen waren er al zeker niet bij. Maar mijn nieuwe man, die bewoog hemel en aarde om mij blij en gelukkig te maken.

Ik besef nu dat dit echter een secundaire bedoeling had. Toen ik pas moeder werd, zei mijn gynaecoloog dat ik eerst mezelf goed moest verzorgen. Want: blije mama = blije baby. Ik denk dat dit ook opgaat voor een narcist. Blije partner = blije narcist. Want dan blijft die partner de narcist ook voeden.

In elk geval, de man die in het begin me op handen droeg, vroeg nu met tegenzin waar ik wilde zitten. Ik wist dat hij bij het raam wilde zitten, maar ik wilde ook naar buiten kunnen kijken en wist dat hij dan het zicht helemaal zou blokkeren met constant zijn smartphone ervoor. Plus dat het naar buiten kijken mij toch wat rust gaf. De laatste tijd had ik dat veel nodig doch kreeg ik het heel weinig gevonden.

Dus met veel tegenzin liet hij me aan het raam zitten. Waarna ik de hele tijd een smartphone naast mijn gezicht gehad heb, tegen het raam en zijn groeiende ergernis voelde.

Tegen dat we goed en wel geland waren, was die in zulke mate gegroeid, dat al wat ik deed, zoals te traag mijn spullen pakken, te traag wandelen naar de plaats om onze bagage op te halen, mijn jasje laten vallen, … had een sneer als resultaat, en liefst luid genoeg zodat de omstaanders het konden horen. Waarbij ik in de grond zakte van schaamte. Meestal bleven die vernederingen privaat en waren alleen mijn kinderen er getuige van. Maar blijkbaar waren we een level omhoog gegaan: vernederd worden in het openbaar. En als ik eerlijk ben, waren we dat level eigenlijk al een tijdje gepasseerd.

Na zo’n vernederingssessie, die meestal een kwartier of zo duurt, veranderde hij dan weer van persoonlijkheid en was hij tijdelijk weer normaal. Of toch ongeveer. Tot ik hem weer ergens mee ergerde.

Intussen was ik het natuurlijk ook beu en toen hij doodleuk de mooie zee aanschouwde als we de luchthaven buitenkwamen en onze eerste mooie selfie (voor facebook vanzelfsprekend) wilde nemen, kon ik het écht niet opbrengen om “mooi te lachen”. Hij bekeek de mooie foto met zijn zuur kijkende vrouw en werd woedend.

Dit resulteerde in een busrit naar het hotel, vol met medelandgenoten, waarin ik constant luid vernederd werd. Over mijn gewicht, en nog vele dingen die ik me niet meer herinner. Want ik had geleerd om te overleven door op dat moment “uit te tunen”, mezelf proberen af te sluiten en te hopen dat het snel voorbij was en hij weer zou switchen naar een enigszins normale man.

En het resultaat ? Alle 100-en mooie foto’s die nadien getrokken werden op de reis hadden een mooi lachende vrouw er op.

Wat hem niet tegenhield om mij op die reis nog vaak te vernederen en negeren. Maar da’s voor een later blogje. Ik wilde nu maar uitleggen hoe je soms mooie lachende mensen op foto’s kan zien die vanbinnen toch een stille dood aan het sterven zijn …

6 | Leugens

Tijdens de 7 jaren van alcoholisch misbruik heb ik veel leugens moeten slikken. Ik vond dat toen al bijzonder zwaar, wat ik tijdens en achteraf allemaal ontdekte. Zwaarder bleek het nog toen hij, tijdens een periode van nuchter zijn, toegaf wat ik allemaal nooit geweten heb. Ik vond dat toen sterk, dat hij dat kon toegeven. Nu besef ik dat het ook alweer een taktiek was om mijn vertrouwen opnieuw te winnen.

Want blijkbaar had hij intussen achter mijn rug het alcoholisme vervangen door een andere verslaving, twee eigenlijk: nicotine en cafeïne. Ja, ik weet het, het zijn meer algemeen aanvaarde verslavingen en worden aanzien als minder schadelijk dan alcohol, toch in termen van impact op relaties.

Met cafeïne heb ik helemaal geen probleem, ware het niet dat ik het toch zorgelijk beschouwde dat hij minstens 2 liter cola dronk op een dag, en waarschijnlijk toch wel ook een liter of meer koffie. En intussen maar klagen over zijn maagpijn. Maar kom, het had ogenschijnlijk geen invloed op zijn gedrag, dus ik heb er nooit iets van gemaakt. Ik geef het gewoon even mee dat het heel erg kenmerkend was dat het cafeïneverbruik enorm steeg nadat hij gestopt was met alcohol.

Wat me wél mateloos stoorde, was het roken. Ik ben iemand die heel gevoelig is aan de geur van sigaretten, zodra iemand rookt in mijn buurt als ik aan het eten ben, moet ik gewoon stoppen met eten, ik word er gewoon misselijk van.

En dat wist hij van in het begin van onze relatie. Dat was voor mij ook een deal breaker, ook dat wist hij.

Dus toen hij opnieuw begon met roken (had hij volgens hem 10 jaar niet meer gedaan), verstopte hij het op alle mogelijke manieren. Dat zou je kunnen begrijpen, als hij bang was voor mijn reactie. Maar ik merkte vaak de geur op en als ik dit uitsprak, was het altijd “omdat hij bij een aantal rokers gestaan had”. En het is nu net dat wat me het ergste stoorde: het liegen, recht in mijn gezicht. Die ogen, die ik altijd onvoorwaardelijk vertrouwd had, die me beloofd hadden altijd eerlijk tegen me te zijn, die ogen keken me recht in de mijne en zworen dat hij zelf niet rookte.

De periode waar ik nu over spreek, dateert van 5 jaar na ons huwelijk. En ook al beweert hij nog altijd dat hij pas toen opnieuw is beginnen roken (volgens hem omwille van stress door zijn opleiding en het overlijden van zijn vader), herinner ik me al iets gelijkaardigs rond ons huwelijk zelf.

Enkele maanden voor ons huwelijk is hij namelijk in psychiatrische opname geweest, en ook daar merkte ik die geur toen al op. Opnieuw was het “omdat hij altijd bij een groepje rokers buiten stond”.

Maar op de vooravond van ons huwelijk was er ook al een incident (dat ik later meer uitgebreid zal vertellen) waarbij ik een gesprek hoorde tussen hem en een medebewoonster van de instelling, waarbij hij haar bezwoer dat niemand van hen mij mocht vertellen dat hij rookte.

Ik heb hem er toen mee geconfronteerd, en zijn reactie was dat het maar een occasionele sigaret was, om mee te doen, sociaal roken dus, en dat hij niet “terug aan het roken was”. Zelfs nadat ik ook eens een pakje sigaretten vond in zijn rugzak, hij “hield die toen alleen maar bij” voor een medebewoonster omdat die geen handtas bij zich had op dat moment.

En ik geloofde hem. Alweer vertrouwend op die ogen die me gezworen hadden dat ze nooit tegen me zouden liegen.

Als ik hem hier achteraf, nu jaren later, nog eens over aansprak, kreeg ik altijd de reactie dat het leugentjes om bestwil waren, om mij niet boos te maken. Maar het probleem is dat ze niet alleenstaand waren. Intussen had hij me al zeker 3 keer gezworen ermee te stoppen, mij demonstratief elke keer zijn “laatste pakje” gegeven. Om hem na enkele dagen alweer te betrappen met een sigaret en zijn ochtend kopje koffie.

En ja, je kan me bekrompen noemen omdat ik echt een probleem heb met dat roken. Maar het zijn vooral de leugens en het verraad dat ik elke keer voelde bij de gebroken beloftes, die me pijn deden.

Vooral omdat ik niet meer in blind vertrouwen in die ogen van hem kon kijken, zonder me af te vragen of hij het deze keer meende.

En vooral het feit dat hij zo kon liegen, zonder scrupules of schuldgevoel. Omdat hij het gerechtvaardigd vond om te liegen. Dat is iets dat me later heel erg is beginnen opvallen. Hoe gemakkelijk hij kon liegen tegen mensen om zich uit situaties te redden. En hoe heel normaal dat hij dat vond.

5 | Ademhaling

Ik kan me voorstellen dat mensen je vaak de vraag stellen nadat je besloten hebt om een einde te maken aan de relatie: waarom nu ? Waarom verdraag je 10 jaar al die vernederingen en mishandeling om dan plots de knoop door te hakken ?

Eerst en vooral: er is geen sprake van “plots”. Zoals ik aan mijn huisarts zei: het was de druppel die de gigantische emmer deed overlopen.

Ik denk dat het incident zelf eigenlijk niet zo belangrijk was. Want hij was over dat onderwerp (te maken met mijn kinderen) al vaak over de grens gegaan.

Wat maakte dit dan anders ?

Mijn vroegere therapeute is nu een coach. En een goeie ! Het toeval (nee toch, bestaat niet, het heeft zo moeten zijn !) wil dat ik net bij haar een minicursus volgde over omgaan met angst.

Basisaanpak was de ademhaling. Vier tellen in, 7 tellen vasthouden en 8 tellen uitademen. En ik was dat al enkele weken aan het oefenen. Bij elke uitbarsting van hem, dwong ik mezelf tot deze oefeningen om mijn paniekaanvallen onder controle te houden. En dat had toch een weldadige invloed op mijn gevoelsleven.

Tweede punt van aanpak was het realiseren dat je angst voor 80% bestaat uit angst voor de angst. En ik was klaar om dat te aanvaarden. Ik geloofde hem toen hij me beloofde dat het okee was om een namiddagje voor mezelf te nemen en de kinderen bij hem achter te laten. Er zouden geen conflicten zijn, ik moest echt niet bang zijn !

Mijn namiddagje bestond uit een uitstapje naar zee. Schitterend weer, niet teveel volk, genoten van een terrasje en een coctail en de zee. En op terugweg naar huis, met de trein, schreef ik opgelucht in mijn dagboek over het feit dat ik mijn angst voor de angst overwonnen had.

Tot ik mijn smartphone bekeek en een notificatie aangaf dat ik alweer een litanie aan sms-jes ontvangen had.

En wat bleek ? Die 80% angst voor de angst was geen inbeelding, maar realiteit. Ik heb tranen met tuiten gehuild, tijdens die treinrit naar huis. Omwille van de harde woorden en vernederingen, maar vooral ook omdat ik het eindelijk besefte: hier zou nooit een einde aan komen. En ik was het zat om verder in angst te leven.

Dus ik ben beginnen ademen. 4 tellen in, 7 tellen vasthouden en 8 tellen uitademen. En toen ik weer kalm was, nam ik mijn besluit. Hier en nu hield het op. Hier en nu nam ik mijn leven opnieuw in eigen handen.

4 | Enablers

Eigenlijk weet ik zo geen Nederlandstalig woord dat deze lading helemaal kan dekken. Een omschrijving kan wel helpen: iemand die iets mogelijk maakt. In deze context dus iemand die een narcist helpt in het handhaven van zijn narcistisch gedrag.

Tot nu toe was er nooit echt iemand die bij me opkwam als ik deze uitleg las. Tot vandaag, jammer genoeg. En uit een hoek die ik niet verwacht had.

Ik zat met mijn zoon bij de huisarts voor een allergische reactie. Na afloop vroeg hij hoe het met me was. Ik legde kort uit dat de rust thuis stilaan aan het nederdalen was, waarop hij me vroeg of ik nog altijd achter mijn beslissing stond. Op zich al een vreemde vraag, en een ongemakkelijk gevoel kwam naar boven. Ik vertelde hem dat mijn man nu eenmaal iets onvergeeflijks gedaan had, en dat het bovendien sowieso dé druppel was die een héle grote emmer had doen overlopen.

Daarop antwoordde hij dat hij (mijn man) het waarschijnlijk zo niet bedoeld had, dat hij vond dat hij het gedaan had “om goed te doen”. Mijn huisarts zelf werd trouwens door mijn man aangehaald als één van de mensen die hem aangeraden zouden hebben om dit te doen. Wat mijn huisarts natuurlijk ontkende, hij zei dat hij zich niet mengt tussen mensen of een oordeel erover uitspreekt. Ik geloof hem wel. Maar toch bleef ik met een heel wrang gevoel zitten.

Misschien ben ik overgevoelig, maar zulke gesprekken maken mij ongemakkelijk. Net zoals mijn vader “terloops” zei dat een bepaalde allergische reactie bij mijn moeder volgens de dokter veroorzaakt werd door stress (van mijn nakende tweede echtscheiding vanzelfsprekend). En nu zei mijn huisarts “terloops” dat mijn man het gedaan had om goed te doen.

Wat moet ik met zulke uitspraken ? Mensen die zich zogezegd niet mengen of geen oordeel vormen, doen het toch wel tussen de lijnen door.

Ik dacht de voorbije dagen dat ik toch wel goed op mijn pootjes terechtgekomen ben na ontsnapt te zijn uit een relatie met langdurig narcistisch misbruik. Maar op dagen zoals vandaag vrees ik ervoor dat het herstelproces toch wel langer zal duren dan gedacht of gehoopt.

Voetnoot: NSS= Narcistisch Slachtoffer Syndroom

3 | Respect(loos)

Omdat we een kleine keuken hebben, staan sommige van onze keuken-benodigdheden zoals ovenschotels in een kast in de veranda. Onlangs hadden we er een nieuwe bijgeplaatst en bij het openen van een lade ervan, bedacht ik me dat dit een mooie en handige plaats zou zijn voor mijn weegschaal en kookboek.

In de living heb ik een orchidee of zes staan. De enige plant die ik schijn in leven te kunnen houden, dus ik hecht er wel belang aan. Ik heb ook rozen buiten staan, dus ik ben in het bezit van een snoeischaar. Deze gebruik ik ook vaak voor snijbloemen of dus voor het bijwerken van mijn orchideeën. Dus ik bedacht me ook dat voorvermelde lade wel handig zou zijn om ook mijn snoeischaar in te bewaren. De veranda geeft toegang tot de tuin waar mijn rozen staan, perfect dus.

Bij het enthousiast uiten van dit idee, kreeg ik plots de wind van voren. Ik ging daar toch die tuinschaar niet in leggen ? Die kast was voor keukengerief !

De volgende dag een sms vanop zijn werk: leg die schaar daar maar in, hoor. Leuk, ik kreeg toestemming. Moet ik daar nu dankbaar om zijn ?

Tweede voorbeeld: we bewaren onze medicijnen in een keukenkast, op een hoge onhandige plaats voor mij, enkel toegankelijk als ik op een keukenstoel ga staan. Dus ik kreeg onlangs het lumineuze idee om me een medicijnkastje aan te schaffen. En dat wilde ik graag ophangen op een lege plaats aan de muur. Waar voordien een fotocollage hing van ons gezin, maar die hij heeft kapotgeslagen bij een ruzie enkele weken geleden.

Toen ik dit voornemen aankondigde bij een gezellig ontbijt, kreeg ik alweer een gelijkaardige reactie. Je gaat dat daar toch niet ophangen, daar moet terug een fotokader komen ! Hang het dan in de badkamer of zo!

Nu denk ik vooral praktisch bij zulke zaken. Een medicijnkastje is naar mijn mening het nuttigst in de ruimte waar de meeste huishoudongelukjes gebeuren. En niet in de badkamer, waar net iemand in bad of onder de douche of op het toilet zal zitten op het moment dat je onder het bloed zit en een pleister nodig hebt.

En alweer hetzelfde scenario. Ik klap dicht, ga me afzonderen want op zulke momenten bekruipt mij het verlangen om met een pan op zijn hoofd te slaan. En ik ben écht geen gewelddadig persoon. Nadien weer een sms met toelating. Jeej, het mag !

En zo kan ik tig van voorbeelden opsommen. Zo lang ik zijn lead volgde en zelf niet met ideeën of wensen naar voor kwam die niet strookten met de zijne, was alles rozengeur en maneschijn. Maar sinds ik sterker geworden ben en meer mijn mening durf geven, botst het meer en meer.

Het zijn niet die kleine akkefietjes die het probleem vormen, ik hoop dat dat duidelijk is. Het is wel het gebrek aan respect en de manier waarop hij mij behandelt, met een dominante agressie. Het voelt nooit aan als een gelijkwaardige relatie, snap je ?

En je kan zeggen dat hij nadien het wel inziet en toegeeft dat hij verkeerd was. Maar dat voelt dan heel beredeneerd aan. Want ik heb al gemerkt dat deze toegevingen nadien nog durven terugkomen in ruzies, waaruit blijkt dat hij eigenlijk toch helemaal niet akkoord was. Dat hij toegaf maar dat het tegelijk een doorn in zijn oog bleef. Een symbool dat ik niet gedaan had wat hij wilde.

Na een week of zo inwonen bij me, bleek deze klok al een doorn in zijn oog te zijn, kon hij de bing bong en dat tikken niet verdragen. Hij heeft toen niets geeist, maar liet op elk mogelijk moment zijn ongenoegen blijken, zodat ik de klok maar stilgelegd heb. Die klok is het enige dat ik uit mijn ouderlijk huis meegenomen heb en dat getik betekende veel voor me. Maar okee, zo erg vond ik het toen niet, als het hem stoorde, deed ik dat met plezier.

Wist ik veel dat dit het begin zou zijn van heel veel dingen hier in huis die hem stoorden en die ik zou moeten veranderen…

2 | Dag 1

Ik schrijf al jarenlang blogjes, dus ik ben hiermee niet aan mijn proefstuk toe.

Het is echter zo dat op het eerste zicht deze blog wat chaotisch kan lijken.

Vroeger schreef ik luchtige en soms grappige schrijfseltjes, soms al meer persoonlijke om wat verdriet of frustratie van me af te schrijven.

Dit blogje heeft een ander doel. Ik kom uit een 10-jarige relatie die van dag 1 vervuld was van narcistisch misbruik. Hoe het zo ver kunnen komen is ? Dat vraag ik me ook vaak af. Je ziet een heleboel rode vlaggen, maar hij overtuigt je keer op keer dat het beter zal worden, dat hij spijt heeft, zelfs dat je het niet persoonlijk mag nemen want dat het maar frustratie is over iets of iemand anders…

Vandaag zag ik deze post op facebook, en het illustreert goed hoe het er allemaal in sluipt.

In elk geval, ik schrijf hier dus om 2 redenen: om te verwerken, en om mensen die het niet zullen of willen geloven toch aan te tonen dat het niet verzonnen is, of allemaal in mijn hoofd…

Eén van de kenmerken van een narcist trouwens: je zover krijgen dat je gelooft dat je zelf gek bent, dat je twijfelt aan je realiteit. Gaslighting heet dat. Zoek maar eens op.

Of beter, volg mijn blog en je zal snel leren wat het betekent. Geschreven door een ervaringsdeskundige, zoals dat heet.

Een titel waar ik zeker niet achter gevraagd heb. En geloof me, ik zou ook willen dat ik na dag 1 de stekker er uit getrokken had.