45 | Vertrouwenskwestie

Eén van de moeilijkste dingen na een narcistische relatie is opnieuw durven vertrouwen. 

Vertrouwen dat mensen niet de hele tijd tegen je liegen.
Vertrouwen op je eigen instincten.

De combinatie van beide is een heel leerproces. Je instincten zullen vaak zeggen dat iemand liegt. 

Ofwel geloof je iemand in de eerste plaats, maar dan komt dat stemmetje in je hoofd ertussen, dat zegt “Wacht, heb ik dit al niet eens eerder gehoord? En was het toen geen leugen? Wie zegt dat deze persoon nu niet hetzelfde met me doet?”

Je probeert naar je lichaam te luisteren, maar dat is intussen al in een kramp geslagen omdat het zich alle pijn herinnert die dat misplaatste vertrouwen vroeger gegeven heeft.

Het herinnert zich de teleurstellingen, het wantrouwen, het verdriet, de pijn, de wanhoop… 

Je hoofd weet dat die pijn niet veroorzaakt is door de persoon waar je nu mee te maken hebt. Die heeft jou nog geen pijn gedaan.

Maar je lichaam… dat gaat soms nog altijd in overlevingsmodus. Het zet alle alarmbellen aan omdat het jou wil beschermen tegen meer pijn.

Daarom is het belangrijk dat je eerst met je lichaam aan de slag gaat. En dat je het intussen ook tijd geeft.

Mij heeft het een jaar en 2 therapeutische trajecten gekost eer ik weer durfde vertrouwen.
Stapje voor stapje. Voorzichtig.

Mezelf er op voorbereidend dat er weer pijn kan komen en vastberaden om bij de eerste rode vlag direct te stoppen met contact.

En ja, zoals dat meestal gaat, heb ik ook, toen ik weer wilde gaan daten, eerst enkele contacten gehad waarbij de alarmbellen gingen rinkelen. Of waarbij ik bij wat broodkruimels dacht “nope, ik verdien meer en beter”.

Maar ik vond dat niet erg. Integendeel, het was het bewijs dat ik mezelf waardevol genoeg vond om geen minimum meer te aanvaarden, en dat ik rode vlaggen snel kon herkennen.

Maar er blijft vaak die twijfel knagen… Soms krijg je het gevoel dat je te hard geworden bent en begin je te twijfelen of je die persoon niet meer kansen had mogen geven. Maar ik was bang dat na 2e kansen weer 1000 kansen gingen volgen. En ik had mezelf beloofd dat ik mezelf nooit meer opnieuw in dat straatje zou laten terechtkomen.

Dus ja, jammer voor de mannen die niet eens van in het begin hun beste beentje konden voorzetten… Ik nam dan gewoon aan dat dat was hoe ze waren, en dat was niet wat ik wilde. Hadden ze een slechte dag op het moment dat ze mij tegenkwamen? Kan best zijn. Maar als je dat dan direct op een potentiële partner uitwerkt, is dat voor mij een indicatie van hoe de hele relatie zou kunnen zijn. Als je bij een eerste contact direct het gevoel krijgt dat het jouw job is om die andere beter te doen voelen, zit het al onmiddellijk mis.

Voor mij is dat een belangrijk gegeven. Want als ik terugdenk aan hoe het in het begin was met mijn nex, moet ik toegeven dat de signalen er al waren. Nog voor we elkaar voor de eerste keer ontmoet hadden. Maar ja, ik dacht dat hij een slechte dag had. Stress op het werk. En dat dat wel zou overgaan als ik extra lief was voor hem…

En daar klinkt dan die eerste luide alarmbel.

Nu, meer dan 3 jaar later zijn die alarmbellen soms nog altijd actief. Ik merk dat ik heel erg in opstand kom als ik voel dat mensen de schuld of oplossing van hun eigen gedrag bij mij willen leggen. 

Maar wat ik erger vind, is dat soms ook nog het wantrouwen actief is. Ik zie of hoor iets bepaalds en ik vraag bevestiging of ik het correct had. En als het antwoord dan negatief is, komt dat kleine stemmetje boven, dat zich afvraagt of ik hier weer gegaslight of belogen wordt. 

Als de persoon in kwestie nog nooit tegen me gelogen heeft, zal dat stemmetje weer snel verdwijnen. Maar ja… wie liegt nooit eens, voor bestwil of met minder goeie bedoelingen… 
En zelfs dan nog, dan zegt dat stemmetje “Je kan eigenlijk nooit met zekerheid weten of iemand echt oprecht is”…

Waarover al dan niet gelogen wordt, is zelfs niet van belang. Gewoon het feit dat er enkele seconden twijfel in je hoofd gezaaid wordt dat dan bepaalde stress in je lichaam activeert, is voldoende om je even van je stuk te brengen.
Het kan soms een hele fijne dag of activiteit verpesten. Gewoon omdat in je hoofd gedurende enkele seconden een potentiële rode vlag opgestoken werd of er heel even een alarmbel luidde…

Het is heel belangrijk dat je daar erg alert op bent, zeker in een nieuwe relatie. Je kan soms je nietsvermoedende oprechte partner van dingen gaan beschuldigen die geen steek houden. Je kan een goeie vriendin heel erg pijn doen door haar dingen te gaan verwijten.

Erger nog, je kan op die manier bepaald narcistisch gedrag gaan spiegelen omdat je in die relatie geleerd hebt dat je op die manier met die pijn moet omgaan.

Ik krijg van mensen vaak te horen dat ze zich afvragen of zij ook narcistisch kunnen zijn. 

Die vraagt komt uit dat spiegelend gedrag. Ook al kan ik hen bevestigen dat zij niet de narcistische persoon zijn, dan moeten ze nog wel alert blijven op dat gedrag.

Meer naar zichzelf keren, de confrontatie durven aangaan met hun gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen. Niet de schuld, de oorzaak of de oplossing bij een ander gaan zoeken.

Dat vraagt veel moed, veel lef, veel doorzettingsvermogen. Maar het is de enige manier om te genezen van een narcistische relatie.


Op 27 december om 20u30 hou ik hier een workshop over.

Je kan je hier inschrijven.


In mijn RESTART-traject dat opnieuw start op 27 januari krijg je niet alleen inzicht, maar ook concrete tools om jezelf sterker en veiliger te voelen. We gaan diep in op alles wat je moet weten, zodat jij eindelijk de vrijheid voelt om je leven weer op te bouwen, zonder schuldgevoel en zonder twijfel.

Je verdient het om verder te kunnen – voor jezelf.

Ontdek hier hoe het traject je kan helpen.


Wie ben ik?

Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.

Hier vind je er meer informatie over.

43 | Hoe herken je een narcist?

Hoe herken je narcisme? Dat is de vraag waar velen onder ons mee worstelen. Want soms lijken verhalen en kenmerken overeen te komen, maar dan is er dat ene kenmerk waarvan je denkt “nee, dat klopt toch niet”. En je gebruikt dat weer om je opnieuw te verschuilen in ontkenning.

We hebben het allemaal meegemaakt. De verschillende fases. De ontkenning. De excuses. De hoop waar we ons aan vast hielden.

Soms kan één ding dat niet klopt met het plaatje je hele beeld onderuit halen.

Hoe herken je dus narcisme?

Als iemand me die vraag stelt, stuur ik hen mijn 30-kenmerkenlijst door. Die kan je simpel afvinken en daarbij geldt de regel: hoe meer kenmerken je kan afvinken, hoe zekerder je kan zijn dat je met een narcistische persoon te maken hebt.

(hier kan je die lijst aanvragen)

In het algemeen kan je stellen dat narcistische personen minstens deze 5 kenmerken vertonen:
1) Ze hebben geen empathie.
2) Ze vinden dat ze boven de regels staan (zoals verkeersregels), of dat ze een speciale behandeling verdienen (als klant).
3) Ze vinden zichzelf groots en verkondigen dat ze het voorbeeld volgen van grootse persoonlijkheden (religieuze figuren, humanitaire helden zoals Ghandi, Nelson Mandela…). Maar achter gesloten deuren doen ze zelf het tegenovergestelde.
4) Ze zijn heel oppervlakkig. Ze pronken graag (op sociale media…) met hun leven, hun partner, hun verwezenlijkingen…
5) Ze reguleren heel slecht hun emoties. Stemmingswisselingen, uitbarsten zonder aanleiding, overdreven reacties…


Daarnaast gebruiken ze bijna allemaal dezelfde taktieken om hun slachtoffers binnen te halen, aan zich te binden, hun leven miserabel te maken en hen trauma te bezorgen:

1) Gaslighting: ze verdraaien de realiteit van hun slachtoffers, zodat deze gaan geloven dat ze gek zijn, dat ze dingen verkeerd zien of interpreteren…
2) Narcistisch misbruik: dagelijkse vernederingen, uitschelden, negeren, uitlachen…
3) Traumabond: eerst zorgen ze ervoor dat ze hun slachtoffer zo charmeren dat deze het gevoel krijgt dat ze soulmates zijn, om dan plots hen slecht te behandelen. Het afwisselen van deze periodes brengt het slachtoffer in de war en op den duur gelooft het dat dit zo hoort te zijn.

Wat maakt het moeilijk om “op het eerste zicht” te stellen dat iemand narcistisch is?

Wel, dat komt omdat narcisme eigenlijk een spectrum is. Ze vertonen allemaal bovenvermelde gedragingen, maar daarnaast kan je ze ook onderverdelen in een aantal soorten die in meer of mindere mate beantwoorden aan bepaalde voorwaarden.

Ik heb de proef op de som genomen met mijn nex. En ik ben tot de conclusie gekomen dat hij een combinatie is van:

  • een somatische narcist: veel bezig met zijn uiterlijk, houdt van de jacht op potentiële bedpartners (hij sprak er altijd van dat hij vroeger op de feromonen van vrouwen af ging), gevoelig voor verslavingen, zoekt de randjes op (flirt graag)
  • een grandioze narcist: arrogant, zonder empathie, overdrijft graag zijn prestaties, praat veel en vooral over zichzelf, gebruikt verbaal en fysiek misbruik
  • een verborgen narcist: kan verlegen zijn, bescheiden en charmant overkomen, kan slecht met stress omgaan, wordt woedend als iets niet lukt, hunkert naar bewondering
  • een antagonistische narcist: lokt graag ruzie uit, snel ontvlambaar, manipuleert voor eigen gewin, heel wantrouwig
  • een filantropische narcist: doet zichzelf voor als empathisch en genereus, ziet zichzelf als altruïstisch, wil gezien worden als betrouwbaar en ondersteunend, extreem toegewijd aan goede doelen, vrijwilligerswerk, heeft het vaak over een missie of een roeping,komt graag over als een martelaar, reageert sterk op onrecht, is hierdoor hypocriet omdat hij zelf alleen gericht is op zijn eigen behoeften
  • een kwaadaardige narcist: geen schuldgevoelens over zijn destructief gedrag, paranoïde, voelt zich superieur, geen empathie, buit mensen uit, impulsief, prikkelbaar, roekeloos en wraakzuchtig,verbaal en fysiek geweld, haalt plezier uit het pijnigen van anderen, wantrouwt zijn eigen partner, zoekt overal iets achter, is constant uit op wraak

Ik moet eerlijk bekennen, de lijst met 30 kenmerken was voor mij al een openbaring toen ik die voor het eerst afvinkte. Maar de verschillende soorten zo bij elkaar gebundeld zien deed me toch even naar adem snakken.

Een ziekte komt altijd met een lijst symptomen. Naarmate je meer symptomen vertoont, hoe meer je lijdt onder deze ziekte.

Hetzelfde is waar voor narcisme.

Onlangs zag ik een post van een psychologe die zei dat ze soms aangesproken wordt omdat ze niet genoeg “compassie” vertoonde voor mensen met narcisme.

Ze antwoordde, en ik volg haar helemaal hierin, dat in haar behandeling van cliënten die trauma hebben, veroorzaakt door deze narcistische personen, het niet uitmaakt of die het met opzet deed, of dat zijn gedrag kwam door een slechte jeugd: het maakt het effect en het trauma niet minder.

Als iemand je per ongeluk neerschiet met een pistool, ben je nog altijd gewond. Ook al bedoelde die het niet zo, hij had toch een wapen gekocht en beslist om het te gebruiken.

Narcistische personen zijn verantwoordelijk voor hun eigen gedrag.

Als ze drinken en hierdoor hun partner misbruiken, kunnen ze daarmee stoppen. Als ze gewelddadig zijn en hun partner pijn doen, kunnen ze daarmee stoppen.
Ik zeg niet dat het gemakkelijk zou zijn, maar ze kunnen beslissen om de cyclus te doorbreken.

Weet je wie er niet kon beslissen om geen trauma op te lopen door hun gedrag?
Hun slachtoffers.

Die hadden geen keuze.

En ja, ik hoor sommigen dan al zeggen: “jawel, ze kunnen uit de relatie stappen”.

Maar eer ze beseffen dat ze dat kunnen, is de schade al gebeurd. Want in hun genereuze persoonlijkheid die mensen 1000 kansen geeft, kunnen ze lange tijd niet geloven dat hun “geliefde” zou blijven kiezen om hen te misbruiken.

Want ja, ik geloof dat het een keuze is. Als je een vriend of kennis op een normale menselijke manier kan behandelen, en achter gesloten deuren je eigen partner en kinderen mishandelt, is dat een keuze.

Een andere uitspraak die wij, hulpverleners, coaches, therapeuten vaak horen is: zeg niet te snel dat je ex een narcist is.

Zucht… hier kan ik een heel boek over schrijven.

Ja, ik weet dat je een onderscheid moet maken tussen “narcist” en “narcistische persoon”.
Narcist mag je alleen iemand noemen die een diagnose kreeg.


Ten eerste: die zal zelden naar een psychiater gaan voor een diagnose, behalve voor depressie zodat hij nog sympathie kan krijgen ook.
Ten tweede: waarom niet? Iemand die liegt, noem je een leugenaar.
Dus iemand die narcistisch gedrag vertoont, mag je voor mijn part een narcist noemen.

Ten derde: ken je die uitdrukking “als het loopt als een eend en kwaakt als een eend, dan is het een eend”?
Als je ex je mishandelde en heel veel narcistisch gedrag vertoonde, mag je zeggen dat je ex een narcist is. Echt waar.

Ik begrijp wel dat het ook een soort van scheldwoord geworden is. Net als de jeugd tegenwoordig ook iemand die gedrag vertoont “buiten de norm” een autist noemt.

Als moeder van 2 jongeren met autisme begrijp ik dat je niet zomaar met die term mag gooien. Net als je niet zomaar met de term narcist mag gooien.

Maar dat wil niet zeggen dat je het zomaar mag verwerpen.

Als je echt naar het verhaal van een slachtoffer van een narcistische persoon luistert, zal je snel het verschil zien.

Maar dan moet je dat echt willen.

Echt luisteren.

En hoeveel mensen doen dat tegenwoordig?


Wil je écht begrijpen wat narcisme is, hoe je het herkent en – nog belangrijker – hoe je jezelf ertegen kan beschermen?


Volgende week hou ik hier een lezing over bij de organisatie Similes.

Wanneer: dinsdag 5 november om 19u45
Waar: Grimbergen

Je kan je hier inschrijven.


Wie ben ik?

Ik ben Noëlla, een overlever van 10 jaar narcistisch misbruik. Jaren waarin ik langzaam brak en mezelf volledig kwijtraakte. Maar stap voor stap heb ik mijn kracht hervonden. Vandaag sta ik sterker dan ooit, en dat gun ik jou ook.

Ik wil je helpen om weer heel te worden, om de pijn en manipulatie los te laten en écht opnieuw te beginnen.

In mijn RESTART traject leer ik je hoe je je ex emotioneel kan loslaten, hoe je weer grip krijgt op je leven, en hoe je hem laat zien dat de beste wraak geen haat is – maar gelukkig worden zonder hem.

Sta sterker op dan ooit en begin jouw herstel met RESTART.

Hier vind je meer info.

41 | Wat mij energie geeft

Het is eind september. Man, wat ben ik blij.

Excuseer, vrouw. Waarom zijn zoveel uitdrukkingen mannelijk? 🤔

Och, het doet er niet toe. Je snapt me wel.

De voorbije 5 maanden hebben mijn energie erg op de proef gesteld.

De aandachtige volger op mijn sociale media weet dat ik naast mijn coaching ook in loondienst werk.

Ik werk 60% als secretaresse aan de universiteit van Leuven.

Die 60% is historisch gegroeid toen ik in 2010 weer aan het werk gegaan ben na een jaar of 5 full-time voor mijn kinderen gezorgd te hebben.

Die stap zette ik uit financiële noodzaak omdat ik wilde scheiden van mijn eerste man toen.

Omdat de twee oudsten naar het Bijzonder Onderwijs gingen en er daar weinig mogelijkheid was tot naschoolse opvang, moest ik mijn werkuren organiseren naar de schooluren.

Enkele jaren later, toen ik me niet meer moest schikken naar die schooluren, maar midden in een narcistische relatie zat, bleek ik mentaal ook niet meer aan te kunnen dan die 60%.

Na de narcistische relatie had ik de vrije tijd nodig om te herstellen hiervan. 

Een heel jaar lang gebruikte ik deze tijd om te mediteren, rust te nemen, tijd voor mezelf te nemen… en om me helemaal te focussen op de 2 therapeutische jaartrajecten waarvoor ik me ingeschreven had.

En dan bracht het universum mijn missie onder mijn aandacht. Ik ging specifiek over mijn ervaringen met narcisme bloggen, richtte mijn Instagram en Facebook kanalen op en begon achter de schermen (via chat meestal) vrouwen te helpen om zich los te maken van hun narcistische partner of gewoon een luisterend oor te zijn in hun tijd van nood.

Want dat mis je toch vooral als je in een narcistische relatie zit, of er net uit bent.

Een luisterend oor dat je niet veroordeelt omdat je zo lang gewacht hebt om eruit te stappen, of je niet gelooft omdat je partner toch “zo’n goeie lijkt”…

En dan voelde ik de nood om deze dappere vrouwen hun pijn te kunnen verzachten door hen de dingen aan te leren die mij ook geholpen hebben.  En zo ontstonden mijn trajecten.

Dat in een notedop, ik ga hier nu niet dieper op in. Hier kan je er meer over lezen. Maar voordat je doorklikt, lees even verder.

Na mijn herstelperiode bleek die 60% in loondienst ook wel handig omdat ik zo de rest van de tijd kon spenderen aan mijn missie.

Mijn missie geeft me namelijk heel veel energie. Elk gesprek met een lotgenote geeft me zo’n dankbaar gevoel. Als ik even na de tranen een lach op hun gezicht zie verschijnen na ons gesprek, voel ik me gezegend.

Ja, ik ben door de hel gegaan. 

Maar als ik daardoor nu die andere mooie vrouwen kan helpen, is het dat waard geweest.

Wat is dan het probleem geweest de voorbije 5 maanden?

Wel, door een reorganisatie op mijn werk in loondienst ben ik tijdelijk overgegaan naar 80%. Deels mijn eigen keuze omdat ik anders de extra werkdruk niet kon opvangen, maar eigenlijk was het niet echt van harte. Het was noodzakelijk maar ik werd er niet happy van.

En daar wringt al het eerste schoentje. Als je iets weet van Human Design, vertel ik je even dat ik een generator ben.

Een generator haalt energie uit dingen doen die zij/hij leuk vindt.

Dingen tegen je zin doen is moordend voor de energie van een generator.

En laat ik nou een rebels kantje hebben dat zich verzet tegen dingen “moeten doen”.

Zoals dingen die noodzakelijk zijn, maar waar ik niet op zit te wachten omdat ik er niet blij van word.

Ik dacht dat ik dat nieuwe tempo van 80% wel vlot aan zou kunnen, maar ik merkte al snel dat ik weerstand voelde omdat ik nu niet genoeg tijd meer over had voor mijn coaching.

Dingen “moeten” doen zijn ook moordend voor inspiratie en flow. 

Op den duur “moet” je leuke dingen waar je anders tijd genoeg voor hebt, proppen in minder tijd en worden het dus ook “moetjes”.

De kwaliteit van mijn teksten begon minder te worden.

Mijn blogs vloeiden veel minder vlot uit mijn vingers.

Meer nog, ik vond nog weinig inspiratie ervoor.

Ik probeerde naar anderen te kijken voor inspiratie.

Ik probeerde strategische teksten te schrijven.

Marketing, sales…  blegh 🥱

Echt mijn ding niet.

Daarnaast volg ik ook een nieuwe opleiding op mijn werk, waar ik in wezen wel blij van word want ik leer altijd graag bij, zeker over software.

Maar deze maand vielen 3 van deze lessen op mijn vrije dag. Waardoor ik plots van een 4-dagen werkweek over ging naar een 5-dagen werkweek.

Nu zit die vrije dag natuurlijk ook altijd vol met geplande dingen, maar ik kies die altijd zelf. 

Opnieuw, een extra dag met “moeten” deed me geen deugd.

Dus het resultaat was dat ik me de afgelopen maand heel erg uitgeput gevoeld heb.

Maar vanaf volgende week wordt alles weer “normaal”. 

Ik krijg mijn 60% terug. Ik krijg mijn vrije dag terug.

En ik voel me al helemaal opnieuw herleven.

Ik kan er terug helemaal voor jou zijn, lieve vrouw.

Want dat deed me nog het meeste pijn.

Van mijn deelneemsters horen dat ze het aan me kunnen zien dat ik moe ben.

Nu weet ik ook wel dat ik superwoman niet ben en dat niemand dat van me verwacht. 😏

Maar ik wil de rots in de branding kunnen zijn die jij nodig hebt.

De vuurtoren die je de weg wijst naar de uitgang uit deze vreselijke situatie.

Of dat nu is dat je nog in de narcistische relatie zit, of het gaat om het genezen erna…

Ik ben hier helemaal voor jou.

Het punt dat ik vooral met deze blog wil maken, is dit:

We hebben allemaal dingen die ons energie geven maar ook veel dingen die onze energie wegnemen.

(zoals een relatie met een narcistische persoon 😳)

Het is belangrijk dat je leert wat die dingen zijn.

Deze afgelopen 5 maanden zijn voor mij hier weer een reminder voor geweest.

Ik kies bewust voor die 60% ook al betekent dat minder inkomsten en meer budgetteren.

Maar het geeft me zoveel energie als ik die tijd én die energie kan gebruiken om jou te helpen.

Dat is echt wel een win-win voor mij. 💙


Wie ben ik?

Ik ben Noëlla. Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.


Hier vind je er meer informatie over.

40 | Uitdagingen

Gisteren was de eerste sessie van mijn challenge: genezen na een narcistische relatie.

Ik deel graag een “achter de schermen” vandaag.

Als je erbij was: dankjewel!

Als je er niet bij was: je kan de opname bekijken in de facebookgroep. 

Ik ben alleszins héél dankbaar voor de 3 vrouwen die er live bij waren.

Ik weet dat menig reeds bekend en gekende coach misschien meewarig zal terugdenken aan de tijd dat hij of zij “maar” 3 deelnemers had.

Maar ik ben zo enorm super dankbaar voor hen.

Want dit is niet de eerste keer dat ik deze challenge deed. Ik deed hem al 2 keer, vorig jaar.

Voor ik mezelf officieel als coach geregistreerd had (lees: mijn ondernemingsnummer aangevraagd had).

Want ik was eigenlijk op dat moment nog helemaal niet van plan om me als coach te profileren. Ik wàs het al wel, want ik coachte mensen achter de schermen, via chats en telefoongesprekken, helemaal vrijblijvend.

Maar ik vond mezelf toen nog niet “waardig” om mezelf coach te noemen.

Ik heb het er eigenlijk nog altijd moeilijk mee, trouwens.

Ik vind dat “coach” niet de lading dekt van wat ik doe en wie ik ben.

Ik verkies de Engelse term “counselor”, maar ik weet dat die in het Vlaamse en Nederlandstalige landschap nog niet zo ingeburgerd is.

Vorig jaar had ik telkens een 10-tal inschrijvingen, wat mij dolgelukkig maakte.

Het is altijd moeilijk in te schatten welke periode het meest geschikt om voor mensen om zich ervoor vrij te kunnen maken. Of het tijdstip: doe ik mijn webinars ‘s ochtends, ‘s avonds…?

Ik hoop dat de meeste vrouwen het toen uitgesteld bekeken hebben, want… ik had slechts in 1 of 2 sessies een live deelneemster. 

Dat maakte dat ik in het grote deel van mijn sessies gewoon tegen de camera aan het praten was in de hoop dat iemand het achteraf zou horen. 😁

Ik hoop dat ze het gehoord hebben, want ik vind mijn boodschap zo belangrijk.

Ik wil dat vrouwen hun proces kunnen doormaken zodat ze ook, net als ik, daarna een mooi leven kunnen hebben.

Want als je er net uit komt, uit die narcistische relatie, heb je niet het gevoel dat je een leven hebt. Je hebt jaren alleen maar over-leefd.

En nu moet je plots op eigen benen staan. Uitzoeken wie je bent en wat je wil doen met de rest van je leven.

Toch wel een heel belangrijk proces. Want als je er niet doorgaat, ga je op automatische piloot weer verder gaan over-leven. 

Niet bewust van wat je wil. 

Want dat is angstaanjagend. 

Je wil gewoon “verder gaan met je leven”, zoals buitenstaanders je vaak zullen aanraden.

Zij gaan ervan uit dat je een leven hàd waarmee je verder wil gaan.

Ze snappen er niks van.

De waarheid is dat je na zo’n destructieve relatie nog jaren werk te doen hebt.

Ik wil je daar niet mee ontmoedigen. Maar ik vind het belangrijk dat je beseft dat je werk te doen hebt. Want tijd heelt niet alle wonden zomaar.

MAAR: je moet het niet alleen doen. 

Daarom heb ik net mijn trajecten ontworpen.

Daarom doe ik deze challenge.

Daarom zou ik alle vrouwen willen smeken: schrijf je in! 

JE HOEFT HIER ECHT NIET ALLEEN DOOR!

En daarom ben ik zo blij en dankbaar voor mijn 3 dappere deelneemsters gisteren.

Zij hebben de stap durven zetten.

Zij durven hun situatie onder ogen te komen.

Zij hebben besloten dat ze er genoeg van hebben om zich zo te voelen.

Zij aanvaarden mijn hulp.

En dat maakt mij zo dankbaar dat ik bijna zweef nu.

Gisteravond zweefde ik net iets minder achteraf. 🙈

Hoewel het – naar mijn bescheiden mening – een succesvolle sessie was, kwam mijn perfectionistische natuur naar boven.

Ik heb namelijk in het begin zitten knoeien met de Zoom-instellingen.

Ik had alles 10 keer vooraf nagekeken en uitgeprobeerd, en toen ik dan live ging, draaide het toch even in de soep. 

Ik had mooi uitgelijnd hoe de presentatie naast mijn beeld zou verschijnen, want dat bleek niet evident na de nieuwste update.

Dan startte ik de sessie, liet de deelneemsters binnen en plots was mijn hele layout verknoeid.

Ik bleef kalm (alhoewel vanbinnen het angstzweet me uitbrak) en herstelde de sessie.

Op zo’n momenten ben ik heel blij met wat ik allemaal geleerd heb.

Dat ik mijn ademhaling kan gebruiken om een paniekaanval te voorkomen.

Want er is niks ergers voor een perfectionist dan publiekelijk afgaan 😀

Natuurlijk ben je zelf de enige die het zo ziet op dat moment.

Mijn deelneemsters bleven geduldig wachten en ik betwijfel of iemand met een vinger naar het scherm aan het wijzen was en uitproeste “wat een klungelaar”.

Maar soms voelt het zo vanbinnen.
Want je hoofd komt er dan tussen.
Je hoofd zegt tegen je “wat een geklungel”.

De kunst is om dan in het hier en nu te blijven. Want op zo’n momenten word je vaak teruggekatapulteerd naar het verleden. Naar al die momenten waarin je je een mislukkeling voelde. Misschien zelfs uitgemaakt werd ervoor.

Ademen.

Als er iets is dat ik mensen wil inprenten, is het dit.

ADEMEN

Een life saver voor paniekaanvallen, echt wel.

Je lichaam is zo’n waardevol hulpmiddel als het gaat om verwerken van trauma.

Om je zenuwstelstel tot rust te laten komen.

Want dat is overbelast geworden na zoveel tijd in een narcistische relatie.

In de sessie van morgen gaan we het daar ook over hebben. 

Als je wil weten hoe het werkt en hoe het voelt, doe dan mee!

Je kan je nog altijd inschrijven en de sessie van gisteren herbekijken.

Het geklungel ga je wel niet zien, want ik ben – gelukkig – de opname pas erna gestart.

Ik klungel al wel eens, maar ik ben niet dom 🙂

Je kan je hier nog inschrijven.


Wie ben ik?

Ik ben Noëlla. Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

Op 26 augustus start mijn RESTART traject opnieuw.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.

Hier vind je er meer informatie over.

Zie ik je binnenkort?

39 | Ik genees luidop zodat andere slachtoffers niet in stilte moeten lijden

Je kan het slachtoffer uit de pleaser halen, maar je kan de pleaser niet uit het slachtoffer halen.

Voilà alvast een eye-catcher om je in mijn blog te trekken.

De trouwe lezer zal misschien gemerkt hebben dat ik in mijn laatste blogs meer de educatieve toer op gegaan ben.

Dat heeft te maken met het feit dat ik wel veel vragen krijg over narcisme. En dan dacht ik dat mijn blog de beste manier is om op die vragen te antwoorden.

Gaandeweg ben ik daardoor het doel en de opzet van deze blog uit het oog verloren.

Het doel was vooral mijn ervaringen delen. En hiermee ga ik vanaf nu ook terug meer op focussen.

De meer educatieve blogs ga ik op mijn website plaatsen.

Ja, ik heb naast deze blogpagina nog een website 🙂

Die is gericht op het effectieve helpen van andere slachtoffers of overlevers van narcistische personen en relaties.

Ik vermeld ‘m hier even en ik laat je voor de rest gerust van verkooppraatjes.

www.lighthouse-counselor.com

Je vindt daar alle info over het traject dat ik aanbied aan vrouwelijke slachtoffers en ik bied ook de mogelijkheid om gedurende 6 maanden 1-1 gesprekken te boeken in het geval je nog niet klaar bent voor een traject.

Als je op de gouden knop aan de zijkant van deze blog klikt, kom je er ook terecht.

Onthoud het als de gouden tip 😁

Vanwaar nu de zin waarmee ik hierboven begon?

Ik heb het gevoel dat ik de verandering van richting in mijn blog gedaan heb omwille van die vragen en dus aan het pleasen geslagen ben.

Of misschien was het ook een commerciële poging om aandacht te vestigen op mijn traject.

Feit is dat het eigenlijk niet helemaal goed aanvoelde. Deze blog hoort niet commercieel te zijn.

Maar goed, we gaan vanaf nu weer over naar het werkelijke doel van mijn blog:

jou laten zien dat je niet alleen bent.

Dat je het je allemaal niet ingebeeld hebt.

Dat het wel degelijk erg is wat je meegemaakt hebt.

Dat het niet aanvaardbaar is. 

Nooit.

Een narcistische mens behandelt zijn naaste(n) slecht.

En dat is een bewuste keuze.

Want tegen buitenstaanders doen ze wel “normaal”.

Als iemand “gewoon” een kort lontje heeft, is ie dat tegenover iedereen.

Als iemand “gewoon” snel gestresseerd is, is ie dat bij alle omstandigheden.

Als iemand zich “maar” beter voelt dan anderen, zal die dat uiten bij iedereen.

Als het alleen bij jou gebeurt, doet ie het bewust en met opzet.

Vergeet dat nooit.

Het is nooit zo dat “hij er niks aan kan doen”.

Mishandelen is een bewuste keuze van de dader.

En nee, er zijn ook geen twee kanten in een verhaal met narcisme.

Je hebt een dader en een slachtoffer.

Kies je ervoor om de kant van het slachtoffer niet te kiezen (onder het mom dat je geen kant “wil” kiezen), dan heb je al voor de mishandelaar gekozen.

Als je bevriend bent met een slachtoffer, laat je hen zo in de steek.

Dus zodra iemand naar voor brengt dat ze te maken heeft met narcisme, wuif het dan niet weg.

Het is al moeilijk genoeg om dit ter sprake te brengen.

Omdat het slachtoffer dan het gevoel heeft “slecht te spreken”. Uit misplaatste loyaliteit naar haar mishandelaar.

Het is niet “slecht spreken” als het waar is. Dan is het gewoon getuigen.

En degene die het slechte gedrag vertoont en daardoor boos wordt, moet zich afvragen waarom hij boos is.

Wie het schoentje past, trekke het aan. 🙄

Dit is het geschikte moment om mijn meest favoriete quote te delen:

I heal loudly so others don’t have to suffer in silence.

(ik genees luidop – en getuig erover – zodat de slachtoffers die in stilte lijden weten dat ze niet alleen zijn – en ook naar buiten mogen en kunnen komen)

38 | Is co-ouderschap met een narcistische persoon mogelijk?

Een vraag die me vaak gesteld wordt, is of co-ouderschap mogelijk is met een narcist of narcistische persoon.

In het kort heb ik daar één antwoord op: nee.

In het lang is het natuurlijk veel genuanceerder.

De ene narcistische persoon is de andere niet. Je hebt ze in veel gradaties.

Sommigen zijn vrij onschuldig en vooral gefocust op uiterlijk vertoon zonder daarmee hun naasten schade te berokkenen.

Daarnaast heb je het gevaarlijke type. Degene die iedereen omver blaast met zijn charmes en achter de schermen zijn naasten vernedert, uitmaakt en psychisch kapotmaakt. Of degenen die het “onder de radar” doen door steken onder water, negeren, uitlachen…

Het resultaat is allemaal hetzelfde. De naasten blijven getraumatiseerd achter.

Hun kinderen ontsnappen ook niet aan dit lot. Alhoewel het bij hen vaak verdoken zal gebeuren, omdat de narcistische persoon toch de schijn wil ophouden dat hij van zijn kinderen houdt en het beste voor hen wil.

Een narcistische ouder kan betrokken lijken. Mee huiswerk maken, naar ouderavonden gaan, supporteren bij de naschoolse activiteiten, hen vragen hoe hun dag was… Intussen verzamelt hij ook van hen gegevens waarmee hij hen emotioneel kan chanteren als hij iets van hen gedaan wil krijgen.

Het supporteren ontaardt in pushen, de lat te hoog leggen, hun schaamtegevoelens bezorgen als ze een slechte dag hebben. Het “motiveren” uit zich altijd in negatieve bewoordingen, zeker als de narcistische persoon merkt dat zijn valse positieve aanmoedigingen niet werken.

Naarmate de kinderen ouder worden en hun eigen mening ontwikkelen, kan zijn aanpak escaleren naar de manier waarmee de narcistische persoon volwassenen aanpakt. Afgewisseld met de charmeperiodes waarbij het kind of de jongere ook, net als de partner, gelooft dat er toch beterschap kan komen, zolang het maar zijn best blijft doen.

Als kind is het nog een hardere noot om te kraken, dat besef dat hun narcistische ouder nooit zal veranderen. Zelfs al wordt het er zelf niet zo vaak mee geconfronteerd, zal het de conflichten van de ouder met de buitenwereld beginnen opvangen. Vooral als die uitgevochten worden op sociale media.

Het kind of de jongere zal al snel zich willen distanciëren van de ouder, tags van hun posts verwijderen, hun ouder blokkeren…. Waardoor het misbruik nog erger kan worden.

Dat wil niet zeggen dat het niet de juiste keuze is. De dag dat een kind beseft dat het beter zijn narcistische ouder op afstand houdt, is de dag dat het kind besluit om zichzelf te beschermen.

En het is best en gezond als de andere ouder daar het kind in steunt.

Voor de narcistische ouder is het heel moeilijk om dit te accepteren. Hij zal het zien als een samenzwering en samenspannen tegen hem, terwijl hij toch “zo z’n best doet”.

Hij zal hulp inroepen van zijn nieuwe supply (de nieuwe bron van energie, aka nieuwe partner) om aan te tonen hoe hij veranderd is en hoe oneerlijk het is dat hij uitgesloten wordt.

Ikzelf heb me er ook schuldig aan gemaakt.

Toen de tienerkinderen van mijn nex besloten om minder of niet meer te komen, heb ik ook voor hem gepleit. Terwijl ik goed genoeg wist dat het voor hen beter was dat ze wegbleven.

Ik denk dat ik toen uit angst en zelfbehoud gereageerd heb. Als zij er waren, was hij goed gezind en richtte hij al zijn aandacht op hen, en bleef ik gedurende enkele uren of het weekend gespaard van zijn uitbarstingen.

Toen hij in een depressie belandde, dacht ik dat zij er vooral de oorzaak van waren, en probeerde ik hen te overtuigen om toch meer contact met hem te hebben.

Nu besef ik natuurlijk dat hij het maar aanhaalde om in zijn slachtofferrol te kunnen blijven zitten en de aandacht van zijn toxisch gedrag af te weren.

Als partner van een narcistische persoon probeer je zoveel mogelijk mee te draaien in zijn wereld, je aan te passen, je klein te houden, je pleaser helemaal boven te halen… zodat je toch maar het misbruik zoveel mogelijk kan vermijden.

Als je dan eenmaal toch uit de relatie ontsnapt bent, blijf je vaak in dat patroon steken.

Je praat hem naar de mond, je bezorgt hem alle informatie waar hij om vraagt of zelfs niet vraagt, want als hij nadien iets ontdekt dat je hem niet had verteld, word je ook weer onderworpen aan dat misbruik.

Er is geen manier om hieraan te ontsnappen. Toch niet als je co-ouderschap wil hebben met hem.

Als ik hier spreek over co-ouderschap, bedoel ik niet de wettelijke regeling van week-om-week wonen van de kinderen.

Met co-ouderschap bedoel ik het samen het ouderschap uitoefenen over de kinderen. Samen beslissingen nemen, hetzelfde standpunt innemen, overleggen…

Voor koppels waar geen sprake is van narcistische eigenschappen, is dat al een hele uitdaging.

Met een narcistische persoon is dat onmogelijk.

Zolang hij de regels bepaalt en de afspraken opstelt, kan het een tijdje goed gaan.

Maar zodra de partner, of het kind, andere afspraken wil onderhandelen, loopt het mis.

Hij zal ogenschijnlijk wel ermee akkoord kunnen gaan, maar als puntje bij paaltje komt, zal hij gewoon doen wat hij wil.

Je kan uren zitten wachten op hem omdat je afgesproken had dat hij de kids op een bepaald uur zou komen ophalen. En als hij dan uiteindelijk opdaagt, krijg je niet eens een reden, laat staan een verontschuldiging. Want hey, hij had de afspraak niet gemaakt, jij had het uur bepaald. Niet zijn probleem.

Je kan afspreken dat elke ouder de kids naar de naschoolse activiteiten zou brengen in de periode dat ze bij hen zijn, en dan met lede ogen aanzien hoe ongelukkig je kind is omdat de narcistische ouder het vergeten was of gewoon andere plannen had.

Dat geeft je allemaal een heel machteloos gevoel. En de droevige waarheid is dat je daar weinig aan kan doen.

Daarom vind ik dat co-ouderschap met een narcistische ouder niet mogelijk is.

Het enige dat je kan doen, is wat we “parallel ouderschap” noemen.

Je maakt je afspraken alleen tussen jou en je kind, over opvoeding, over naschoolse activiteiten…

En je probeert het een vredige, leuke thuis te geven in de periode dat je kind bij jou is.

Want dat is het enige dat je wel onder controle hebt.

Je kan de wensen van je kind aan je nex te kennen geven, maar verder dan dat kan je niet gaan.

En je moet dat ook loslaten. Alle energie die naar je nex gaat, is verloren. Het is energie die je beter in je kind kan steken.

Want dat zal je kind later ook onthouden. Dat het bij jou een leuke, warme thuis had.

Dat het bij jou terecht kon als het hulp nodig had.

Dat het bij jou niet bang moest zijn.

Dat het jou alles kon vertellen zonder dat je boos werd. En ja, ook verhalen over het verblijf bij de nex.

Ik weet dat het verleidelijk is om dan uit te barsten. Maar vergeet niet dat hij dat op dat moment niet hoort. De enige persoon die je hoort razen op de nex, is je kind.

Dat kan bij je kind ook triggers opwekken.

Het is belangrijk dat je kind zich veilig voelt bij jou.

Want bij de narcistische ouder zal het dat gevoel nooit kennen.


Wat zijn jouw ervaringen hiermee? Laat het hieronder eens weten.

Wil je er graag over praten? Je kan altijd een afspraak maken of gratis met me chatten.

30 | Systemen

Het gaat soms mijn verstand te boven hoe mensen erin slagen om anderen voor hun kar te spannen. Manipuleren. 

Mijn eerste ex-man is advocaat. We hadden al verkering toen hij die studie aanvatte. Ikzelf zat twee jaar achter met die stap na twee jaar gepest geweest te zijn op school. Toen ik ook moest beslissen over een studierichting, heb ik heel even getwijfeld om dezelfde richting uit te gaan. Waarschijnlijk ook in een misleide overtuiging dat ik even goed moest zijn om zijn respect te verdienen.

In die tijd hadden we veel gesprekken over zijn studies en studiecases. En ik kreeg al snel een heel onbehaaglijk gevoel erbij. Het gevoel dat het “rechts”systeem helemaal niets te maken had met recht en onrecht, maar geleid werd door mensen die het best konden praten en pleiten. Het gevoel dat er zoveel maten en gewichten gehanteerd werden, ten voordele van degene die de wet en vooral de mazen in die wet het beste door hadden.

Dus ik ben de tegenovergestelde richting in gegaan. Van een systeem waarin er geen rekening werd gehouden met de mens als persoon, naar het helpen van mensen op persoonlijk vlak: de psychologie.

Toegegeven, ik ben uiteindelijk gestart met een andere insteek. Mede door die casestudies wilde ik me verdiepen in hoe de mens “werkt”. Waarom hij doet wat hij doet. Ik dacht van mezelf dat ik te gevoelig was om mensen te gaan helpen. Ik was bang dat ik alle problemen mee naar huis zou nemen. En eerlijk gezegd had ik op dat moment mijn handen meer dan vol met mijn eigen problemen.

Het is intussen inderdaad gebleken dat ik mijn grenzen hierin moet respecteren. Ik heb al gewenst dat ik de lotto eens zou winnen zodat ik een vluchthuis, nee, dorp zou kunnen oprichten voor alle vrouwen die met agressieve narcistische partners te maken hebben.

Ik moet me vaak tegenhouden om niet zelf de telefoon vast te pakken en een advocaat voor iemand te gaan zoeken.

Ik moet me focussen op mijn missie. Het redderscomplex in mij is nog altijd groot en ik moet opletten om me er niet in te verliezen.

Ik moet mijn blik gericht houden op mijn uiteindelijke doel: vrouwen weerbaarder maken tegen alle narcisten in hun leven. Want het is vaak niet beperkt tot een partner of een ouder.

Als we het bestaan van alle narcistische personen op de kaart zouden kunnen zetten, zou menig mens zijn mond open vallen.

(nvdr: als ik het heb over narcistische personen, heb ik het altijd over degene die toxisch zijn voor hun omgeving)

Maar goed, ik dwaal weer af.

Ik vind het schrijnend hoe moeilijk het is om een rechter te overtuigen hoe schadelijk zo’n narcistische persoon kan zijn voor zijn kinderen.

Dit houdt vrouwen zelfs vaak tegen om de scheiding in te zetten. Bang dat hun narcistische ex de kinderen tegen hen gaat opzetten. En erger, dat de narcistische ex dan de vrije hand heeft en de kinderen nog meer misbruik gaan ondervinden.

Maar het feit is dat je, als je in de relatie blijft, je daar ook geen controle over hebt. Je kan zoveel je best doen als je wil, je kan je kinderen er nooit aan onttrekken.

Bovendien worden ze constant geconfronteerd met het misbruik dat jij ondergaat, en wordt hen een verkeerd beeld aangeleerd van hoe een relatie er hoort uit te zien.

En dan kan het twee richtingen uit gaan: ofwel worden ze ook een people pleaser en worden zij op hun beurt slachtoffer van een narcistische persoon.

Ofwel volgen ze het voorbeeld van de dader en gaan ze zelf hun partners slecht behandelen.

Allemaal omdat ze denken dat het “zo hoort”.

Als je beslist om te vertrekken, kan je hen op z’n minst de helft van de tijd een veilige omgeving bieden. Terwijl je zelf ook hulp zoekt om jouw trauma te verwerken.

Volgens het rechtssysteem ben je onschuldig zolang het tegendeel niet is bewezen. Jammer genoeg zijn narcistische manipulaties moeilijk te bewijzen omdat ze vaak heel geniepig gebeuren. Hoe bewijs je de denigrerende opmerkingen die je de hele dag krijgt? Hoe bewijs je dat je genegeerd wordt? Hoe bewijs je dat je respectloos behandeld wordt?

Daar komt nog bij dat de narcistische persoon meestal zo welbespraakt is, dat die een rechter gemakkelijk kan beïnvloeden in zijn voordeel.

En zelfs als er bewijzen zijn, zijn rechters zich weinig bewust van de impact van narcistische mensen. Ik wil blijven geloven dat het niet is omdat ze zelf zo’n persoon zouden zijn. Want jammer genoeg zijn de machtsposities in onze maatschappij vaak bezet door zulke persoonlijkheden.

Als ze zelf zo’n instelling hebben, kan ik me voorstellen dat ze het “allemaal zo erg niet” vinden. Dat ze vinden dat het slachtoffer overdrijft. Dat een narcistische vader het toch nog verdient om zijn kinderen te zien.

Er zit zoveel scheef in onze maatschappij dat ik er soms triest van word. Als moeder van kinderen met een beperking kan ik je vertellen dat het gezondheidssysteem ook enorm faalt in de opvang van de personen zelf en vooral van hun omgeving. Je moet hoogbegaafd zijn om uit te vinden hoe alles werkt, wat voor hulp er bestaat (als ze al bestaat). 

Idem voor de omgeving van mensen met een verslaving.

In onze maatschappij wordt het effect ervan zo hard onderschat. Als je je partner met een verslaving naar een psychiatrisch ziekenhuis brengt, en je vraagt om betrokken te worden in de behandeling, word je genegeerd en sturen ze die partner, die onder invloed overgaat tot fysieke agressie, zomaar naar huis als ze vinden dat hij er klaar voor is. Of jij er klaar voor bent om alweer aan die agressie onderworpen te worden, vraagt niemand.

Hetzelfde gebeurt als je kind een diagnose gekregen heeft. Je wordt ermee naar huis gestuurd en daar sta je dan. Het is maar mondjesmaat dat je de nodige informatie krijgt of vindt en vaak zijn er al jaren gepasseerd voor je iets of wat hulp gekregen hebt. Terwijl die in hun ontwikkelingsfase juist het meest nodig was.

Afgelopen dinsdag zat ik bij een vuurceremonie met mijn twee oudsten. We hadden het eerst over de film “Bruce Almighty” en toen kwam de vraag “wat zou jij doen als je de macht van god had?” (of gewoon almachtig was).

Dat was een moeilijkere vraag dan ik dacht. Ik zou wensen dat mensen elkaar geen kwaad meer zouden willen doen. Maar dan grijp je in op de vrijheid van de mens. Misschien wensen dat alle mensen een geweten hadden en ernaar zouden handelen? Maar mensen zijn ook egoïstisch en dat mag ook. Zolang je elkaar geen kwaad doet. Maar soms voelt voor jezelf kiezen voor een ander aan alsof er hem iets aangedaan wordt.

Peace on Earth is ingewikkelder dan je denkt.

Voor nu… hou ik het op voor mezelf en mijn naasten zorgen en anderen geen kwaad doen. In mijn eigen kleine cirkel.

En als iedereen daar al mee zou beginnen, zou de wereld er al veel mooier uitzien.

21 | Veilig op het web

Het leven bestaat uit veel toevallige gebeurtenissen. Dingen die je overkomen en een blijvende impact hebben. Dingen die je ziet, kan je niet meer ont-zien.

Zo is het ook op de dag dat je beseft dat het narcisme is.

Meestal heb je al héél lang in de gaten dat er iets mis is in je relatie. Je beseft dat de manier dat je behandeld wordt, niet okee is. Alhoewel dat meestal een understatement is.

Niet okee.

Nee, helemààl niet okee. Zeg maar ronduit slecht. Misbruik “niet okee” noemen is eigenlijk een respectloze afzwakking van wat je meemaakt.

Maar geef toe, in je eigen geest is het, vooral in het begin, nodig om het gewoon maar “niet okee” te noemen. Voor jezelf toegeven dat het echt slecht is, is een zware drempel.

Maar goed, één keer dat je echt begint te beseffen dat het slecht is, gaat er een deur open.

Het is alsof het universum dan beslist dat je er klaar voor bent, en het gooit de term “narcisme” als het ware voor je voeten.

Je begint “toevallig” kanalen en posts voorgesteld te krijgen op je sociale media met getuigenissen die heel herkenbaar aanvoelen.

In het begin zal je ze wegklikken. Maar het universum houdt vol. En na een tijd zal je beginnen lezen. En vallen de puzzelstukjes in elkaar.

De dag dat de puzzel plots heel herkenbaar is, verandert je leven voorgoed. Want je staat op een kruispunt. Je moet vooruit, geen weg terug.

Should I stay or should I go?

Dr. Ramani had geen betere titel kunnen bedenken voor haar boek. Want één keer je over de drempel van herkenning bent gestapt, is dat de enige vraag die nog telt.

Er kunnen in je hoofd honderd redenen zijn waarom je zou blijven. En dan moet je aanvaarden dat er nooit iets zal veranderen. Dat op zich is al angstaanjagend.

Maar als je de andere weg kiest, is het nog veel erger. Waar te beginnen?

Zeker als er kinderen zijn, is het best een zwaar kluwen om door te worstelen.

Waar te beginnen? Eerst en vooral wil je je informeren.

Waar kan ik terecht?
Wat zijn de gevolgen van een scheiding?
Hoe begin ik aan een scheiding?
Wat gaat dat me kosten?
Kan ik het betalen?
Kan ik financieel zelfstandig zijn?

Veel vragen die je wil opzoeken. Maar er zijn risico’s aan verbonden als je dat gaat doen.

Veel narcisten controleren heel erg hun slachtoffers.

O ja, ik gebruik heel bewust de term “slachtoffers”. En ik weet dat je jezelf niet graag zo ziet.

Want jij bent een sterke vrouw of man en je houdt je al zoveel jaren sterk. Je voelt je geen slachtoffer, je bent gewoon iemand die blijft geloven in de liefde, dat je partner het helemaal zo niet meent of ziek is, en dat je hem of haar ooit wel zal kunnen genezen.

Nee.

Gaat niet gebeuren. Nooit.

En hoe sneller je dàt aanvaardt, hoe beter je vooruitzichten dat je er ooit uit zal geraken.

Maar controle dus. Hoe onveilig je je thuis voelt, des te onveiliger zal je je voelen als je je computer opzet en zoekwoorden in je browser gaat typen.

Mijn narcist beweerde altijd dat hij er allemaal niks van kende, dat ik de specialist was en vroeg me altijd om hulp als er iets was met zijn computer of facebook.

Ook een tactiek, zich onbekwaam laten uitschijnen, waardoor je je veilig voelt en gelooft in zijn onschuld als er geen “bewijzen” zijn.

Dan heb ik het vooral over chats. Als ik al eens dubbelzinnige chats opmerkte bij hem, verdwenen die nadien. En kreeg ik als reactie als ik hem ermee confronteerde, dat “hij niet eens wist hoe hij die zou moeten verwijderen. Ik wist toch dat hij daar allemaal niks van kent?”.

Alweer een vorm van gaslighting dus.

Als dat gebeurt, moet je des te voorzichtiger zijn als je zoekwoorden als scheiden enzo gaat intypen op je browser. Of nog erger, woorden zoals narcisme.

Gelukkig had hij wel over één ding gelijk, en dat is dat ik wel wat weet over computers. Nou ja, eerder over browsers en hoe je nieuwe accounts kan aanmaken.

Dat bracht me op het idee om een hele nieuwe internet persona te creëren, waarmee ik zonder angst kon dingen opzoeken, deelnemen aan fora en facebook groepen met lotgenoten, blogs schrijven en advocaten contacteren.

Maar naast dit allemaal creëren, moet je ook wel ervoor kunnen zorgen dat dit niet kan ontdekt worden op je computer. Als je een computer hebt van het werk, gaat dat al gemakkelijker.

Maar op een persoonlijke computer, en zeker als je die deelt met je partner, is dat veel moeilijker.

Daarom ben ik nu aan een webinar aan het werken, waarin ik jou kan leren hoe je dit kan doen.

Want veiligheid boven alles. Je wil zeker vermijden dat de angst waarin je leeft, nog groter wordt.

Want als de narcist(e) merkt dat je overweegt om te vertrekken, zal die alles uit de kast halen om je bij zich te houden.

Dat zal gebeuren op positieve manier (beloftes) maar vooral ook op negatieve manier (dreigen en intimideren).

Het eerste dat ik te horen kreeg, was dat ik het zonder hem financieel nooit zou kunnen redden. En dat ik mijn renovaties op mijn buik kon schrijven.

Het eerste lukt me aardig.
Het tweede is, toegegeven, heel wat moeilijker. Ik ben alleenstaande en werk deeltijds en dat maakt het heel wat moeilijker om aan een lening te geraken. Maar het is een prijs die ik graag betaal voor een leven zonder angst.

Want angst is de slechtste raadgever ooit. Angst houdt je tegen om moeilijke beslissingen te nemen.

En dat weten zij ook, daarom gebruiken ze het zo graag als drukkingsmiddel.

Dus is het zo belangrijk dat je op z’n minst de angst kan wegnemen dat er gaat ontdekt worden dat je hulp zoekt.

En dan kan je met gerust gemoed je tweede persona op het web laten begeven.

Mijn tweede persona, die ik hier gebruik, heet Shannon. Eigenlijk in eerste instantie mijn heksennaam. Maar ze is uitgegroeid tot zoveel meer.

Ze heeft heel wat verschillende blogs aangemaakt. Haar eerste blogs gingen eigenlijk over heel persoonlijke dingen, voor er nog sprake was van narcisme. Ze schreef over haar angsten, haar spirituele zoektocht naar zichzelf en naar een doel in haar leven, haar struggles met het moederschap over kinderen met een beperking, haar strijd met het alcoholisme van haar man en zoveel meer.

Dingen die ze liever niet wilde delen met mensen die ze kende, maar ze had het nodig om het van zich af te schrijven en wie weet mensen te vinden die hetzelfde meemaakten.

En toen het universum eindelijk openbaarde wat er aan de hand was in haar relatie, ontstond de blog Leven na narcisme.

Eigenlijk was er eerst de blog Leven na de alcohol, in een (korte) periode dat het leek alsof haar man de alcohol onder controle had. Die blog heeft geen lang leven gehad.

Want eigenlijk besefte ik in die periode dat het gedrag niet verdween als de alcohol even afwezig was. Dat is de eerste stap geweest naar het plaatsen van het gedrag in een andere context. En dat was narcisme.

De rode leidraad in dit alles was het feit dat ik alles van me af kon schrijven.

In een veilige setting, zonder angst om ontdekt te worden. Niet alleen door mijn man, maar ook door familie en vrienden.

Zelf beseffen wat er aan de hand is, is stap één.

Het delen met familie en vrienden is heel wat moeilijker. Het voelt immers aan als falen.
Je schaamt je ook. Omdat je weet dat je omgeving natuurlijk al heel wat langer ziet dat er iets ernstigs mis is.

Tenzij ze ook hun kop graag in het zand steken. En dan is het nog moeilijker, want dan word je nog geconfronteerd met het feit dat ze doen alsof er niks aan de hand is, en alsof ze heel verwonderd zijn dat er iets schortte in je relatie.

Dat ze je niet geloven ook. Of dat het allemaal zo erg toch niet kan zijn.

Allemaal redenen die ervoor zorgen dat het nodig is dat je in alle anonimiteit deze dingen kan neerschrijven en uitspreken.

Als je je niet veilig kan voelen in de “echte” wereld, kan het een life saver zijn om je eigen virtuele wereld te creëren waarin je je wel veilig voelt.

Ook al is het maar voor heel even. Het kan een wereld van verschil uitmaken voor je zenuwstelsel om je af en toe veilig te voelen. Zodat je elke dag een beetje steviger in je schoenen staat om uiteindelijk de juiste weg te kiezen op dat kruispunt.

Hou je ogen op mijn facebook en instagram gericht. Coming up: webinar over hoe je veilig op het web begeven.

En nee, het zal niet over cybercriminaliteit gaan 🙂

18 | Normaal is relatief

Onlangs deelde ik een post met een quote erbij die beschreef hoe je een ogenschijnlijk banale anekdote aan het vertellen kan zijn, waarna je beseft dat je vrienden stilgevallen zijn en naar je te zitten staren.

In een relatie met narcistisch misbruik geraak je gewoon aan een hoop dingen blijkbaar.

Vijf jaar geleden startte ik mijn nieuwe job als secretaresse bij de KU Leuven. Tot dan had ik zeven jaar in Tessenderlo gewerkt, waarbij ik het traject van 35 km telkens met de auto aflegde. Het gebouw was op een industrieterrein gelegen en met het openbaar vervoer niet vlotjes bereikbaar vanuit mijn woonplaats.

Naar Leuven gaan werken was niet mijn eerste keuze. Na jaren in Brussel gewerkt te hebben, had ik gezworen nooit meer werk aan te nemen in die richting. Het vooruitzicht om weer uren onderweg te zijn in de file, stootte mij toen zo hard af, dat ik richting Limburg keek toen ik in 2010 opnieuw aan het werk wilde gaan. 

Ik had toen bewust enkele jaren thuis doorgebracht bij mijn kindjes. In het begin voelde dat vervullend aan, maar toen ze begonnen naar school te gaan, voelde ik weer de pijn en verbittering naar boven komen in mijn eerste huwelijk, die ik even vergeten was door de voldoening om voor mijn kindjes te zorgen. Ook al was dat niet gemakkelijk, want zodra ze hun schooltraject begonnen, stapelden de problemen zich op, tot de diagnose autisme gesteld werd en het duidelijk was waar de problemen vandaan kwamen. 

En dan spreek ik niet over autisme als een probleem, maar eerder hoe de maatschappij, en vooral het schoolwezen, hiermee omgaat.

Na heel wat zoekwerk kwamen ze op hun pootjes terecht in het bijzonder onderwijs en kalmeerde er heel wat in mijn leven dat tot dan toe toch ook niet gemakkelijk om te dragen geweest was.

En ik begon te beseffen dat het nu tijd was om voor mezelf te zorgen. Want ik had die jaren in de zoektocht één ding goed beseft: dat ik er alleen voor stond. Mijn toenmalige man zei dat hij vertrouwde op mijn oordeel in alle beslissingen, maar voor mij was dat synoniem aan zich er niets van moeten aantrekken. Alle beslissingen kwamen op mij. 

En eerlijk, zo wilde ik het ergens ook wel. Ik voelde me altijd aan mijn lot overgelaten, als vanzelfsprekend aangenomen, nooit gesteund…  Als je noodgedwongen altijd alle beslissingen moet nemen, kun je het op den duur ook niet verdragen dat iemand zich plots begint te bemoeien.

Dus ik besloot dat, als ik toch alles alleen moest doen, ik het ook liever écht alleen deed.

En tegelijk ook de kans kon hebben om voor mezelf te zorgen.

En de kans ook kon hebben om iemand te vinden die me wél zou steunen en liefhebben.

Dus zocht ik opnieuw werk en vond een leuke interessante job in Tessenderlo, met de perfecte uurregeling. Meer dan 60% werken kon ik niet, vanwege de schooluren van het bijzonder onderwijs (zonder voor-en naschoolse opvang) en de afstand tussen die school en mijn werk. 

Toen ik zeven jaar later opnieuw besloot om van werk te veranderen, wilde ik verandering. Ik had het werk als Order Administrator altijd graag gedaan, maar ik voelde dat ik iets anders wilde. Nog in dezelfde richting wel, maar toch ietsjes anders. 

Uit de loopbaanbegeleiding die ik gevolgd had, bleek dat ik wel in het juiste soort job zat (administratie), maar dat ik eerder een andere sector uit moest.

Dus toen ik op de vacature voor mijn huidige job uitliep, vielen de puzzelstukjes op hun plaats. En ook al trok het vooruitzicht om opnieuw de richting van de file uit te gaan me niet erg aan, het woog niet op tegen de job zelf. 

Dus in plaats van op een half uur met de auto op mijn werk te zijn, was ik nu met de bus anderhalf uur onderweg.

En dat is op dat moment echt een zegen gebleken. 

Het alcoholmisbruik van mijn tweede man bevond zich toen op een piek. Hij had geen bedrijfswagen meer nadat hij thuis had gezeten met een depressie en elke dag dat hij weg was met mijn auto, hield ik mijn hart vast en bad ik dat hij elke keer weer heelhuids zou thuis geraken.

Ik had al enkele staaltjes meegemaakt van zijn rijgedrag als hij gedronken had en er zijn momenten geweest dat ik vreesde voor mijn leven als hij weer eens een zware voet had of over een drempel zwalpte met de auto. Mij laten rijden was meestal geen optie, dat krenkte hem in zijn eer.

Omdat ik medelijden met hem had en hem niet nog minder mans wilde laten voelen, liet ik het maar gebeuren. Maar ik leefde elke dag met de angst.

Ik denk dat ik een week of twee aan het werk was in mijn nieuwe job, toen ik telefoon kreeg. 

Hij overstelpte me altijd de hele dag met chats en sms-jes, (meestal geen leuke als hij weer gedronken had) maar bellen deed hij nooit, dus ik had al een akelig gevoel toen ik de telefoon opnam. 

Dat gevoel werd bevestigd toen hij zonder nog maar dag te zeggen een tirade begon af te steken, over dat ik kwaad op hem zou zijn en hem zou buitengooien, over een hoop onsamenhangende dingen. Toen ik hem vroeg waar hij het in hemelsnaam over had, kwam het er uit. “Ik heb de auto perte totale gereden”.

Toen was het even stil. Ik stond stil in de gang en stopte met wat ik bezig was. 

Alle gedachten in mijn hoofd verstomden en het enige dat ik kon denken, was:

“Daar heb je het. Wat ik al lang voorspeld en gevreesd had.”

Aan de andere kant van de lijn klonk de vraag of ik hem gehoord had. En het enige dat ik kon uitbrengen, was “tja, het zat eraan te komen, zeker?”.

Ik hoorde nog een hoop excuses aan over wiens schuld het was dat hij van de weg afgeweken was en waardoor hij de gevel van een huis en een verlichtingspaal geraakt had.

Het kon me allemaal niet schelen.

Het proces-verbaal dat ik later te zien kreeg, bevestigde mijn vermoedens over het alcoholgebruik.  

Het verbaast me soms nog op de dag van vandaag hoe kalm ik op die momenten was.

Of dat dacht ik toen toch.

Ik denk dat het eerder apathisch te noemen is.

Want als je het “normaal” vindt dat je man vroeg of laat ergens tegenaan knalt door zijn alcoholisme, dan ben je al ver weg, denk ik. 

Dan zijn je grenzen niet meer vervaagd, maar gewoon niet meer bestaande.

De beste metafoor die hiervoor bij me opkomt, is die van een rek die je rond diepvrieszakjes in de vriezer gedraaid hebt. Als je die uit de diepvries haalt, is het alsof die uitgerokken zijn en zo blijven. Er zit dan geen rek meer op. Pas als je de vrieskou er af laat komen en de rek ontdooit, gaat die weer naar zijn normale staat en is die weer rekbaar.

Zo voelt het ook aan na een narcistische relatie. Je veerkracht is zo ver uitgerokken geweest dat je niet meer weet dat er nog een normale staat is, laat staan dat je nog weet hoe je hier terug naartoe kan.

Het is pas nadat je uit de relatie geraakt bent, dat je beseft hoe verknipt je realiteit geweest is in al die jaren.

En hoe abnormaal gedrag je nieuwe normaal geweest is.

In die tijd had ik het gevoel dat het echt alleen eigen was aan mijn situatie. 

Maar na het lezen van veel getuigenissen van mensen in narcistische relaties ben ik beginnen beseffen dat het eigen is aan die relaties.

En dat ik niet alleen was.