36 | Verbleekte principes

Mensen vragen me soms of narcistische personen echt niet tot echte liefde in staat zijn.

Want ze kunnen misschien wel begrijpen hoe zo’n mensen volwassenen kunnen manipuleren, maar voor hun eigen kinderen moeten ze toch affectie kunnen voelen?

Dan zou ik willen dat ik daar “ja” op kon antwoorden. Echt waar. Want ik wens het vooral hun kinderen uit de grond van mijn hart toe.

Maar de waarheid is dat ook kinderen werkmiddelen zijn voor narcisten.
Ja, ook hun eigen kinderen.

Een bron van energie.
Een middel om anderen mee te manipuleren.

Ik herinner me het prille begin van onze relatie nog.

Ik ben beschaamd om te moeten toegeven dat hij toen nog getrouwd was.

Het is wonderbaarlijk hoe hij in staat was om die grens van mij al te laten verbleken nog voor we een relatie gestart waren.
Voordien zou nog geen haar op mijn hoofd eraan gedacht hebben om iets te beginnen met een getrouwde man.

Maar hij leek zo open en overtuigend dat dit nog maar een formaliteit was.
Dat het huwelijk voorbij was.
En vooral omdat zijn vrouw zelf al jaren om een scheiding vroeg.

Eerlijk, ik heb lang de boot afgehouden omwille van die reden.
Maar hij had iets over zich dat dit helemaal naar de achtergrond duwde zodat het leek alsof het allemaal maar een detail was en dat hij al helemaal van mij was.

En ja, het ego is iets gevaarlijks.
Iemand die mij verkoos boven alle anderen, inclusief zijn eigen vrouw, was waar ik altijd naar verlangd had.
Mijn levensprincipes leken gemakkelijk van de baan te vegen.
Zo onwerkelijk als ik ernaar terugkijk.
Ik was mezelf al niet meer nog voor de relatie begonnen was.

Zo snel zit je in het web en ben je gestart op een gevaarlijk pad van jezelf wegcijferen en jezelf verloochenen.

Wat nog erger dan de echtgenote was, was het feit dat hij één van zijn kinderen er in betrok.

Die kinderen hadden al gezien dat hun papa bij hun mama weggegaan was voor een andere vrouw, dat die relatie ontaard was naar vreselijke ruzies, dat papa opnieuw hertrouwd was.

En dan zat hij, als zijn kinderen bij hem waren, aan die nieuwe smartphone vastgelijmd, om onder andere met mij te zitten chatten, zodat zijn oudste zoon nieuwsgierig werd en op een keer de telefoon nam terwijl hij naar het toilet was. Daar zag hij op een gegeven moment mijn naam heel veel tussen staan en kreeg ik plots een vreemde chat. Die de zoon gestuurd had natuurlijk.

Hij beweerde dat hij alles gedaan had om het te verbergen voor zijn zoon, maar hij leek te opgetogen dat hij nu zijn geheimpje met dat kind kon delen.
Als ik me niet vergis, was de zoon toen 14 of 15 jaar oud.
Oud genoeg om verliefd gedrag te detecteren bij iemand die niet echt z’n best doet om het te verstoppen.

Hij beweerde ook dat ze toen met z’n tweeën veel pret hadden met het stiekeme gedoe en dat zijn zoon blij was voor hem.

Ik heb me daar nooit veel vragen bij gesteld.
Ik veronderstelde dat het huwelijk zo slecht was en dat ze zo’n slechte band hadden met hun plusmoeder dat ze blij waren met het vooruitzicht dat papa een nieuwe, betere relatie zou hebben.

Bij de eerste ontmoeting met zijn kinderen, maanden later, voelde ik natuurlijk ogenblikkelijk dat dit niet zo was.
In hun ogen was ik de zoveelste vrouw die een bestaande relatie van hun papa had verbroken.
In mijn gevoel was dit niet zo, maar ik begrijp nu helemaal waarom dit zo aanvoelde voor hen.

Omdat het waar was.

Ik heb dit niet gewild.
En waarschijnlijk was de eerste de beste die ook aandacht aan hem gaf al genoeg geweest, maar het was waar.
Ik was het.
Ik was een echtbreekster.
Ik dacht toen van niet, want er was niets “echt” om te breken.

Omdat hij me dat verteld had.
En ik slikte het als zoete koek.
Omdat ik het wilde geloven.

Het is vreemd hoe snel een mens gemanipuleerd kan worden.
Hoe gemakkelijk een narcist de juiste knoppen en kwetsuren kan vinden die perfect zijn om te manipuleren.

Eigenlijk is het zonde.
Als narcisten deze “gave” zouden gebruiken om mensen op te bouwen, zou de wereld er helemaal anders uitzien.

Zeker voor hun eigen kinderen.

De zoon waarover ik spreek, heeft later ook nog mogen ondervinden hoe het narcistisch misbruik aanvoelt.
Gelukkig maar enkele keren via lelijke sms’en en voicemails, waarbij ik tevergeefs probeerde om de gsm uit de handen van zijn vader te halen terwijl hij dit deed.

Ik ben altijd verdrietig geweest in de plaats van mijn ex omdat hij zijn kinderen zo weinig zag.

En aan de andere kant was ik dankbaar dat zij wél de kans hadden om zich te onttrekken aan zijn labiele gedrag.

Mijn eigen kinderen hadden niet zoveel geluk. 😞

Gebrainwashed zijn door een narcist is een indrukwekkende ervaring.

Elke keer als ik aan een blog begin te schrijven, denk ik dat ik weet over welke herinnering ik ga schrijven.

En terwijl ik aan het schrijven ben, is het alsof mijn vingers dingen beginnen te typen die niet eens aanwezig zijn in mijn bewustzijn.
Dingen die ik me niet meer herinnerde.
Ook deze blog is weer die kant op gegaan.

Je onderbewustzijn beschermt je.
Het verstopt dingen voor je die te pijnlijk zijn tot je er klaar voor bent om ze onder ogen te zien.

Soms stop ik met typen om te herlezen wat ik net geschreven heb en zeg ik tegen mezelf: wow, dat had ik tot nu niet eens door.
Dan ben ik dankbaar dat ik graag schrijf.

Dat is ook de reden dat ik mijn coachees de techniek van de braindump aanleer en journaling aanraad. Met de hand schrijven werkt zelfs nog beter.

Je onderbewustzijn weet zoveel meer over wat je voelt en denkt dan je bewustzijn.

Ook een aanrader als je twijfelt over een belangrijke beslissing.
Lijst alle pro’s en contra’s eens op.
Schrijf op wat je voelt bij elk van deze.

Probeer het maar eens uit en ontdek wat je onderbewustzijn je te vertellen heeft.


In mijn RESTART traject doen we dat samen in elke groepssessie.

Een gezamenlijk moment om te reflecteren in een veilige omgeving.
Onder lotgenoten.

Een krachtig iets.


Mensen spreken vaak van het Sisterhood.
Wel, ik vind een lotgenotengroep van overlevers van narcistisch misbruik die hun leven weer in eigen handen nemen, het ultieme Sisterhood 😊

Wil je meer weten over RESTART?

Klik dan hier of op de mooie gouden knop aan de rechterkant van deze blog.

35 | Hoe het gesteld is met je energie na een narcistische relatie

De grootste ontgoocheling nadat ik mijn relatie eindelijk heb kunnen stopzetten, was dat ik gedacht had dat ik na een tijdje wel weer zou bruisen van energie.

Goed, ik had er wel rekening mee gehouden dat er eerst een rouwperiode zou volgen.

Ik heb wekenlang gehuild. 

Elke dag. 

Ik vond het als een soort verplichting aan mezelf om dat ook volop te doorleven. 

Ik zette elke dag mijn droevige-liedjes-playlist op. 

Ik probeerde zoveel mogelijk terug te denken aan alles wat me pijn gedaan had.

Want ik was van mening dat als ik alles er uit zou gehuild hebben, het wel uit mijn systeem zou zijn en dat ik dan verder kon met mijn leven.

En even voelde het dan wel zo.

Huilen gaf opluchting.

Huilen gaf me het gevoel dat mijn verdriet er mocht zijn.

Ik was intussen ook in mijn therapeutisch jaartraject gestapt en vond voldoening in het opnieuw in handen nemen van mijn leven.

Na een maand vroeg ik een hotseat aan. 

Zo noemde mijn therapeute de coaching calls.

Dit waren online coaching sessies met de hele groep, waarbij de therapeute 3 deelneemsters uitkoos die vooraf een onderwerp aangevraagd hadden om over gecoached te worden.

Ik vroeg een hotseat aan met de vraag “waarom is liefde soms niet genoeg?”.

Want ik vroeg me af hoe het kwam dat al mijn liefde hem toch niet had kunnen genezen.

We hadden het even over de bodemloze put die een narcist is, ook al gebruikten we toen dat woord niet. 

En dan sprak ik over mijn verdriet, de dagelijkse huil-sessies en vroeg ik hoe het kwam dat ik nog altijd niet verder stond.

Ik vond namelijk dat 2 maanden huilen wel genoeg geweest was en dat ik klaar was om verder te gaan met mijn leven.

Als ik dit nu zo schrijf, zie ik hoe belachelijk het was. Niet de vraag, maar het feit dat ik dacht dat je na 2 maanden over een narcistische relatie bent.

Ik vond namelijk dat ik gefaald had. 

En ik wilde dat zo snel mogelijk achter me laten.

Mijn therapeute zei toen dat ik 10 jaar lang mijn hart en ziel in deze relatie gestoken had en dat het wel veel langer zou duren eer dat uit mijn systeem was.

Dan sprak ze de verlossende woorden: “je hebt echt àlles geprobeerd om deze relatie te doen slagen”.

Alles.

ALLES.

Ik was er tot op dat moment niet van overtuigd.

Had ik echt genoeg geprobeerd?

Had een béétje meer liefde en geduld nog iets kunnen opleveren?

Nu kan je je misschien afvragen hoe haar woorden zo’n impact op mij konden hebben.

Ik zat amper een maand in het traject.

Maar wij hebben een langere historiek samen.

In 2006 ging ik voor de eerste keer bij haar in therapie. 

Toen deed ze nog puur 1 op 1 sessies.

Op 2 jaar tijd hielp ze me af van het probleem dat ik toen had (voornamelijk te maken met het feit dat ik toen last had met het moederschap over 3 drukke kinderen waarvan er later 2 de diagnose ADHD en ASS kregen).

Ze hielp me in 2010 met het doorhakken van de knoop van mijn eerste huwelijk.

Enkele jaren later heeft ze heel even geprobeerd om me te helpen met het alcoholisme van mijn tweede man, maar toen viel ze zelf uit. 

De daaropvolgende jaren stuurde ik haar af en toe een mail met updates en in 2019 stapte ik dan in haar eerste korte traject Jump and Join.

Dus ja, je kan wel zeggen dat ik haar oordeel heel hoog in waarde schatte. 

Dus toen ze die woorden sprak: “je hebt echt àlles geprobeerd om deze relatie te doen slagen”, brak ik.

Ik had niet gedacht dat ik het kon, hartverscheurend zitten huilen achter mijn pc, terwijl een 30-tal andere deelnemers mee keken. 

Maar daar zat ik dus.

Ze liet vervolgens enkele mensen aan het woord die wat bemoedigende woorden spraken en ik voelde zo de liefde van de groep.

En op dat moment voelde ik hoe belangrijk het was, dat groepsgebeuren.

Ik had het voordien moeilijk om zelfs nog maar iets in de facebookgroep te delen.

En daar zat ik dan, tranen met tuiten te huilen.

Die hotseat is een kantelmoment geweest in mijn jaartraject. 

Ik denk dat ik zelfs mag zeggen in mijn hele leven.

Ik had echt ALLES gedaan.

Ik had mezelf niks te verwijten.

Er was niks anders dat ik nog had kunnen doen.

Als je uit een narcistische relatie komt, sta je bol van schuldgevoelens.

Schuldgevoelens omdat je jezelf zo in de steek gelaten hebt.

En als je de relatie beëindigd heb, schuldgevoelens omdat je hem niet hebt kunnen genezen.

Maar ik weet nu dat dat niet mijn taak was.

Niet mijn verantwoordelijkheid.

Ik moest hem niet genezen.

(Los van het feit of hij überhaupt te genezen was. 🙄)

Dat is een belangrijk besef.

Om verder te kunnen gaan met je leven, moet je beseffen dat niets ervan jouw schuld of verantwoordelijkheid was.

Je hebt niks uitgelokt.

Je hebt niks “toegelaten”.

Je had geen keuze.

Je bent zo in het web gemanipuleerd geworden dat je er niet meer uit kon.

Je grenzen zijn zo geleidelijk verschoven geworden dat je het niet in de gaten had.

Daar heb jij geen schuld aan.

Misbruik, in alle kleine en grote facetten, is altijd de keuze van de mishandelaar.

Van de dader.

Nooit van het slachtoffer.

Een narcistische relatie is er nooit één van balans.

Je hebt aan de ene kant iemand die oprecht liefde geeft, open en oprecht is en verwacht van met hetzelfde respect behandeld te worden door de partner.

Aan de andere kant heb je een manipulator die er alleen op uit is om al jouw energie bij je weg te halen, en je zo te verstrikken in zijn web dat je geen uitweg ziet. 

En als je die zou zien, dat je de energie en kracht niet voor hebt om die te nemen.

Als je jaren in zo’n situatie geleefd hebt, ben je niet hersteld na enkele weken.

Zelfs niet na enkele maanden.

Het duurt jaren. Dat klinkt heel pessimistisch, dat weet ik.

Je zenuwstelsel is overbelast geraakt en heeft héél veel rust nodig.

Dat wil niet zeggen dat je niet kan herstellen.

Maar het zal met hele kleine stapjes moeten gebeuren.

Ik ben er zelf inmiddels 2,5 jaar uit.

Ik heb sinds 1,5 jaar een relatie met een man die ervoor zorgt dat ik tot rust kan komen.

Die me helpt met veel geduld en empathie.

Die ondanks zijn eigen rugzakje me ook helpt met het mijne te dragen. (en vice versa natuurlijk).

Een relatie in balans.

Met wederzijds respect.

Met eindeloze echte liefde.

We hadden het er gisteren nog over hoe ik in dat 1,5 jaar toch ook wel veranderd ben.

Hoe mijn triggers me minder overnemen.

Waar ik nog het meeste last van heb, is overprikkeling.

Daaraan merk je dat je zenuwstelsel nog altijd veel herstel nodig heeft.

Dat merk je ook op bij een burn-out.

Mijn therapeute zei dat je voor elke maand dat je in een burn-out gezeten hebt, een jaar nodig hebt om te herstellen.

Veel mensen die een narcistische relatie hebben meegemaakt, belanden vroeg of laat in een burn-out.

En met burn-out bedoel ik dan niet alleen de periode die je dokter je thuisgeschreven heeft.

Mensen gaan meestal veel te snel weer aan het werk na een burn-out.

Omdat de maatschappij het zo wil.

Omdat ze niet genoeg financiële middelen hebben.

Omdat hun partner hen er schuldgevoelens over opdringt.

Daar zit vaak het probleem ook in een narcistische relatie.

Je narcistische partner kan er niet mee om dat je geen energie meer te geven hebt.

Hij zal je laten voelen dat hij je een mislukkeling vindt.

Empathie zal je zeker nooit van hem krijgen.

En daarbovenop krijg je niet de rust die je nodig hebt.

Burn-outs worden te veel alleen met werk geassocieerd.

Maar ook door je relatie kan je een emotionele burn-out krijgen.

Dus thuisblijven maakt het niet beter.

Ik ben in 2014 drie maanden thuisgebleven met burn-out. 

Daarna ging ik noodgedwongen weer aan het werk.

Want daar voelde ik me nog enigszins veilig.

Dus dan zou je kunnen zeggen dat ik in principe drie jaar nodig had om ervan te herstellen.

Maar de waarheid is dat er geen herstel mogelijk is zolang je nog in de situatie zit die je uitgeput heeft.

In dit geval de relatie.

Misschien kan het wel kloppen. 

Nu 2,5 jaar na de breuk voel ik stilaan beterschap. 

Sinds ik bezig met mijn missie van mensen informeren en helpen met de gevolgen van narcisme, bruis ik van energie.

Maar ik merk ook dat ik toch moet leren om mijn grenzen te respecteren.

Ik ben en blijf een gever.

Eén van de kenmerken van mensen die gemakkelijk uitgekozen worden als het slachtoffer voor een narcist.


Als je graag wil weten wat die kenmerken zijn, blijf dan zeker volgen.

Ik had er onlangs een webinar over en zal er nog een podcast over maken.

Hoe zit het met jouw energie? Laat het even weten 😊

34 | Hoe geraak je in het web van een narcist

Een nadeel van een chaotische perfectionist te zijn, is onmiddellijk willen starten met iets zodra je een ingeving hebt.

Ik bedacht vorige week dat het eens tijd was om mijn Narc Talks online te houden.

Iets waar ik al mee speel sinds ik met de live versies ervan gestopt ben.

En plots kwam het idee weer naar boven en ging ik in overdrive.

Het gevolg is dat ik nu 5 Narc Talks gepland heb op een periode van 4 weken.
Ach ja, wat kan ik zeggen. Als ik enthousiast ben, moet alles eraan geloven.

Wat ik daarmee bedoel: dan begin ik onmiddellijk te plannen en moet dat vooral ook in de nabije toekomst gebeuren.

Ik ben ook een goeie lange termijnplanner, maar dingen zoals deze… als ik in de flow zit, moet het er uit.


Dusss… vanavond praat ik opnieuw online, in een gratis webinar, over narcisme.

Mijn stokpaardje. Maar niet uit eigen keuze.

Mijn missie is natuurlijk wel mijn eigen keuze, maar het onderwerp was dat niet in oorsprong. Eigenlijk wilde ik twee jaar geleden mensen gaan helpen met bloggen.

Misschien is het omdat ik op dat moment nog niet het gevoel had voldoende geheeld te zijn om mensen te gaan helpen die hetzelfde als ik doormaakten, dat het nog niet op mijn “radar” stond.

En dan ben ik er eigenlijk wat ingerold. Het begon met een bewustzijnskanaal op Instagram in combinatie met mijn blog op deze pagina.

En toen kwam het besef: ik wil andere vrouwen helpen.

Ik voel me elke dag blij en energiek en heb het geluk een lieve, rustige en evenwichtige man gevonden te hebben die mij begrijpt en steunt.

Dat wil ik ook voor al die andere vrouwen. En ik kan hen de tools leren die mij geholpen hebben.

Naast mijn Instagramkanaal en deze blog ben ik dan ook begonnen met de boodschap uit te dragen via de Narc Talks.

Het was eerst de bedoeling om er één talk van te maken, maar er kwamen zoveel reacties dat ik het heb moeten opsplitsen als ik er geen hele dag van wilde maken.


En hierbij mag ik dus mijn tweede Narc Talk aankondigen die vanavond doorgaat:

Hoe geraak je in het web van een narcist?

Ik bespreek de technieken die ze gebruiken om hun slachtoffer “binnen te halen” en aan zichzelf te hechten.

Zoals in mijn blogs geef ik voorbeelden uit mijn eigen leven bij elk theoretisch stukje. Dat is de beste manier om herkenning te krijgen. Zo voel je ook dat ik écht weet wat jij meegemaakt hebt.

Ik doe dit niet uit sensatiezucht.
Ik doe het ook niet uit zelfmedelijden.
Ik doe het zeker niet omdat ik nog altijd in het trauma vast zit.

Ik vergelijk me ook nooit met andere slachtoffers of overlevers.
Ik vind niet dat ik “verder of minder ver” sta dan anderen in mijn helingsproces.

Het maakt mij ook niets uit.
Elk van ons draagt haar eigen lijden met haar eigen veerkracht.
Het is niet aan mij of aan eender wie om te oordelen hoe zwaar het voor jou is (of geweest is) en hoe zwaar je er nu nog onder lijdt.

Het enige dat ik kan doen is jouw lijden mee dragen.
En je stapje voor stapje verder te helpen in houw helingsproces.

Het webinar van vandaag gaat opnieuw door om 20u.

Je kan je hier nog inschrijven en dan krijg je de zoom link per mail.

Sla dan zeker mijn emailadres op bij je contacten, om te vermijden dat mijn mails in je spam folder belanden (team@lighthouse-counselor.com)

Zie ik je straks?

33 | Hoe herken je narcisme?


De griep waart rond, en ook ik ben er niet van gespaard gebleven. Maar mijn gedrevenheid voor mijn missie is er in elk geval niet door verminderd.

Meer nog, het heeft me meer tijd gegeven om na te denken.

Wat wil ik voor de dappere vrouwen die mij volgen?

Ik wil dat ze zich kunnen beschermen tegen narcistische personen.
Ik wil dat ze niet meer rondlopen met de narcist die constant in hun hoofd praat.
Ik wil dat ze niet meer bang rondlopen.
Ik wil dat ze zich kunnen losmaken van hem.

Dat ze helen en leren omgaan met de triggers die ze ongetwijfeld de rest van hun leven zullen meedragen.

💙 Dat ze echte, evenwichtige liefde zullen vinden. 💙

Ja, dat wens ik allemaal voor jou.



Hoe dat werkt?

Stapje voor stapje.

Het begint met te erkennen dat de persoon waarvan je houdt of hield, niet bestaat.

Het is een façade.
Een imago.
Een leeg ego.
Een vals Zelf.
Een masker.

Een persona die hij rond jou opgebouwd heeft met het enige doel jouw energie en leven op te slokken.

Ja, ik weet het. Het is niet gemakkelijk om dat te aanvaarden.

Want jouw liefde was wel gemeend.
Jouw toewijding was oprecht.
Jouw opofferingen waren wel echt.


Wat kan helpen?

Als je het gedrag van narcistische personen bestudeert, merk je gauw dat ze allemaal een soort playbook hanteren.
Een handleiding met gedragingen als het ware.


Op maandag 5 februari, morgen dus, hou ik hier een GRATIS webinar over: Hoe herken je narcisme?

Deze keer geen facebook live, maar op zoom.
Alleen op inschrijving.
Want veiligheid is primair voor ons, overlevers van narcistische personen.

Je kan je hier inschrijven.

Dan krijg je maandagochtend een mail van me met de zoom link.

Het webinar start om 20u.

Kom je even luisteren?
Het is echt tijd.

32 | Vakantie

Vakantie… iets waar elk mens wel naar uitkijkt, of hij/zij nu thuis werkt of buitenshuis.

Eens alle stress loslaten, eens genieten en nieuwe dingen doen. De kids die zich eens kunnen laten gaan en lekker buiten ravotten…

Poef!

Sorry, dat was de droom ballon boven je hoofd die knapte.

Op vakantie gaan met een narcistische persoon is de hel.

Wij gingen altijd met de tent op vakantie, om budgettaire redenen.
Dat op zich gaf al stress aan mijn man, want het was budgettair onder dwang.
Na zijn faillissement, jaren thuis met burn-out en ik die maar deeltijds werkte, moesten we onze centjes heel vaak twee keer omdraaien voor we het uitgaven.

Het is te zeggen… ik deed dat toch. Hij vond dat er altijd wel een manier was om het terug te verdienen, en maakte gretig gebruik van mijn kredietkaart.

Na verloop van tijd, toen hij weer aan het werk ging, betaalde hij me alles wel terug. Maar ik moest het toch, met mijn deeltijds loon, kunnen ophoesten eerst.

Het gaf mij ook stress. Elke maand angstvallig de uitgaven op de kredietkaart in het oog houden en hopen dat ik voldoende had met de spaarcentjes die ik opgespaard had. En geloof me, als alleenstaande met een deeltijds loon, was dat niet veel.

Telkens als we onze vakantie begonnen te plannen, uitte ik mijn bezorgdheid over de kinderen. Hij was ervan overtuigd dat ze zichzelf er wel zouden bezig houden en dat wij lekker zouden kunnen relaxen.

Nu ken ik mijn kinderen beter dan hij, en ik wist dat dat met hun autisme niet evident zou zijn. Maar ja, hij wist het beter, want hij was een goede vader. Pluspapa in dit geval en nee, hij kende mijn kinderen niet hun hele leven zoals ik.

Maar hij had een manier over zich die ervoor zorgde dat ik hem ging geloven en dat ik mee enthousiast werd.

We gingen enkele keren naar Frankrijk, een autorit van een hele dag met een volgepropte auto, waarbij de kinderen niet eens fatsoenlijk hun voeten konden plaatsen. Minimalistisch kamperen was er voor hem niet bij. De rit was dus geen pretje en ze kloegen, terecht, vaak. Ik drong aan op voldoende pit stops, wat mijn man vaak ergerde, want dan waren we nog langer onderweg.

Als we dan eindelijk op de bestemming aangekomen waren, was hij moe. Gestresseerd. Opgefokt.

En onder die omstandigheden begonnen we de tent op te zetten.

Als je ooit eens ten volle een vernederende ervaring wil ondergaan, moet je eens een tent opzetten met een vermoeide, geïrriteerde narcistische persoon.

Op dat moment werd ik behandeld als een waardeloos mens, te dom om instructies te volgen en te lomp om iets goed te doen.

Hoe vaak we het ook deden, hij begon er altijd op een chaotische manier aan en veronderstelde dat ik met mijn helderziende gaven wist waar en wanneer ik het juiste stuk tent of materiaal moest nemen. Als ik dacht dat een andere manier misschien beter zou zijn, en dat durfde uitspreken, werd ik teruggefloten. Hij wist altijd alles beter.

In tussentijd liepen mijn 3 kinderen daar doelloos rond, nerveus, moe en verveeld van de autorit. En ik kon hen geen aandacht geven want ik moest mijn volle aandacht geven aan de man die me al scheldend instructies gaf.

Meestal hadden we daar nog buren in de buurt, en ik hoopte altijd heel erg dat ze geen Vlaams spraken. Gezien het feit dat een kamping vaak minstens voor de helft uit Nederlanders bezet is, ijdele hoop.

Ik voelde me vernederd en verdrietig. Des te meer omdat mijn kinderen er getuige van waren.

Als ik nu terugdenk aan de impact dat dit voor hen gehad heeft, voel ik me heel erg schuldig.

En ik kan er nog altijd niet bij dat hij dit allemaal maar normaal vond. Integendeel, wij (de kids en ik) waren er altijd de oorzaak van dat hij zich zo gedroeg.

Ik beschrijf het tent-opzetten nu heel kort hier, maar het was telkens een ervaring met diepe impact. Ik liep op eieren, wanhopig zoekend naar de juiste manier om zijn instructies uit te voeren, zo onzichtbaar mogelijk en zo gehoorzaam mogelijk.

En het meest hallucinante aan deze ervaring was, dat als de tent éénmaal recht stond, hij me een knuffel gaf en goedgezind de tent begon in te laden.

Geen enkel besef dat hij me een half uur eerder de grond had ingeboord en me had laten voelen als een miserabel stuk ellende.

De eerste jaren probeerde ik dan mee de switch te maken en was ik opgelucht en hoopvol dat de rest van de vakantie nu inderdaad relaxen en rusten zou zijn.

Dat was natuurlijk ijdele hoop. De kinderen werkten de hele dag op zijn zenuwen omdat ze zich verveelden of last hadden om zich aan te passen aan de nieuwe omgeving, een nieuw ritme, slechte slaapomstandigheden (ze vonden op de grond slapen maar niks), ander eten…

Hij vond dat ze zich aan te passen hadden en vooral niet in zijn weg mochten lopen. Dat ik hen extra aandacht gaf was ook uit den boze. Vakantie was voor hem. Hij had het hele jaar hard gewerkt en vond dat hij recht had op rust. De rest had zich aan te passen.

De allerlaatste keer dat we gingen kamperen was écht de hel.

Hij dronk enorm veel en ging naast verbale agressie ook over tot fysieke. Ik probeerde er zo weinig mogelijk op te reageren om de kinderen niet te alarmeren, maar toen hij me in mijn rug begon te stampen, net zoals op onze huwelijksreis vier jaar voordien, bereikte ik mijn breekpunt.

We kampeerden op dat moment aan een riviertje in Frankrijk. Op een ochtend ben ik beginnen wandelen en heb ik me verstopt.

Ja, ik was laf. Ik liet mijn kinderen achter bij hem. In de hoop dat hij, als het doelwit van zijn agressie (ik dus) weg was, hij zou kalmeren. Ik bleef in de buurt om te zien dat mijn kinderen veilig waren, maar ik durfde me niet laten zien.

Op een gegeven moment werd de politie gebeld, en die heeft me gevonden, verstopt in de bosjes.

Nu is mijn Frans nooit echt goed geweest, maar de politieman begreep snel waar het probleem lag. Hij vroeg me of ik klacht wilde indienen.

In het midden van Frankrijk, in een taal die ik niet meester was… wat kon ik doen?

Intussen waren de eigenaars van de kamping de scènes ook beu, iedereen kon zijn roepen en tieren de voorgaande dagen horen. Er werd ons gevraagd om onmiddellijk de kamping te verlaten.

Nog maar eens een vernedering er bovenop.

En in de eerste plaats vond hij natuurlijk dat ze het op hem gemunt hadden. Dat ze overdreven.

Op dat moment had ik graag de keuze gehad: dat hij verplicht werd om te vertrekken, en wij konden blijven. Maar we moesten met z’n allen weg. De rust van de andere kampingbewoners ging duidelijk boven onze veiligheid.

In de rit naar huis werd er weinig gepraat. Wel waren er zoals altijd de monologen. Waarin hij zijn beklag deed over hoe hij behandeld geweest was en hoe het onze schuld was (van mij en de kids) dat het allemaal uit de hand gelopen was.

Als ik hier op nablik, en erbij stil sta dat er nog talloze vrouwen in gelijkaardige omstandigheden moeten leven, voel ik de knoop in mijn maag weer.

Geen knoop van angst meer. Een knoop van boosheid. Van woede. Van onmacht. Van verontwaardiging.

Daarom heb ik mijn RESTART traject (en in het verlengde daarvan mijn jaartraject Kintsugi) in het leven geroepen.

Ik wil een vuist maken naar alle narcistische personen die over goeie mensen lopen.

Mensen die dit niet verdienen. Nooit.

Ik had niets gedaan dat verdiende om zo behandeld te worden.
Bij iets stoms als een tent opzetten.

Herken je dit gevoel?

Schrijf je in voor RESTART en je leert hoe je dit nooit meer hoeft te tolereren.

31 | Hoe narcisme ervoor zorgt dat je jezelf niet meer herkent

Onlangs woonde ik een webinar bij van Dr. Ramani, de Amerikaanse psychologe die mijn leven veranderd heeft. Dankzij haar boek “Should I Stay or Should I Go? Surviving a relationship with a narcissist” zijn mijn ogen open gegaan en heb ik uiteindelijk de beslissing kunnen nemen om uit mijn toxische relatie te stappen.

In dit webinar, dat ze deed om haar verjaardag te vieren, hoorde ik voor het eerst haar eigen persoonlijke verhaal. Ik zag hoe deze sterke vrouw, waarvan ik al talloze youtube filmpjes bekeek, tranen in de ogen kreeg bij sommige getuigenissen. En plots zag ik hoe ook haar kennis en motivatie kwam uit haar eigen ervaringen met narcistische personen.

Ik had het nog nooit eerder zo intens gevoeld. Ik wist wel dat ze zich baseerde op haar eigen verhalen, maar ik had het nog nooit GEVOELD.

Daarom heb ik besloten om iets gelijkaardigs te doen.

Volgende donderdag, 11 januari, doe ik een facebook live.
Met mijn eigen verhaal.

Het moeilijke gaat zijn om het te beperken. Ik wil mensen geen uren laten luisteren. Ik heb al sinds lang een tijdlijn gemaakt met het meeste wat ik me herinner dat me overkomen is, gebaseerd op chats met mijn nex en met vrienden.

Soms komen er na dromen nog dingen boven die ik vergeten was, en ik besef dat mijn tijdlijn waarschijnlijk maar een fractie bevat van wat me overkomen is.

Maar dat maakt niet uit. Het is meer dan voldoende om mijn verhaal te kunnen vertellen. Maar dan in een boek. Voor mijn facebook live zal ik het wat moeten beperken.

Deze live gaat natuurlijk ook een beetje een bijkomend doel hebben, zoals ook bij haar het bijkomend doel was om haar nieuwe boek te promoten.

Momenteel zit ik in de helft van mijn RESTART traject. Het is al een hele reis geworden voor de drie deelneemsteres, en het is echt een voorrecht om hen te kunnen zien evolueren.

Dat wil ik zo graag aan meer vrouwen aanbieden die ook slachtoffers of overlevers zijn van narcistisch misbruik.

Het is mijn droom om de invloed van narcistische personen uit de wereld te helpen.

Maar daar heb ik natuurlijk de hulp bij nodig van jou, lieve lezeres.
Zolang jij nog rond blijft lopen met al die open wonden, blijven de narcisten hun greep op de wereld houden.

Het is voor mij een uitdaging elke keer om een “marketingwaardige” manier te zoeken om mijn traject te promoten.

Ik vind het namelijk tijdverlies. Ik wil niet bezig zijn met promotie, ik wil bezig zijn met mijn traject en hoe ik daarmee deze dappere vrouwen het best kan helpen.

Maar ja, om hen te kunnen helpen, moeten ze zich inschrijven, natuurlijk. Een eeuwig dilemma 🙊

Onderaan deze blog vind je meer info over mijn traject.

Maar goed, ik weet dat velen ook deze blog lezen om herkenning en erkenning te vinden en dus kijk ik nu even op mijn tijdlijn om te zien wat ik vandaag kan vertellen 😊

Soms heb ik last om een incident te vertellen, omdat het kan lijken dat het vooral om alcoholisme gaat. Maar het feit is dat dit het narcisme versterkte. Zodra de alcohol (heel even) wegviel, kwam het narcisme hard naar boven.


Narcistische personen zijn namelijk ook heel erg gevoelig aan verslavingen. En daarmee waren ook de leugens en het bedriegen heel frappant.

Ook probeerde hij de gevolgen van het alcoholmisbruik te laten verdwijnen, tot liegen voor de rechtbank toe én mij aan te zetten om ook te liegen tegenover een rechter.

De meest beschamende ervaring ooit. Elke keer als ik hier aan denk, besef ik hoe diep een narcistische persoon je zelf kan laten zakken. Het ergste was dat ik er uit angst toen niks tegen durfde doen. Ik kan zelfs niet liegen. Ik probeerde uit alle macht mijn gelaatsuitdrukking zo afgestreken mogelijk te houden terwijl ik het ingestudeerde zinnetje uit mijn mond perste. Ik was zo bang dat ze recht door me zou kijken, die rechter en de openbare aanklager, allebei vrouwen.

Maar ik moest ook mezelf beschermen. Blijkbaar is het zo dat als je een dronken persoon niet durft tegenhouden om je auto of bromfiets te gebruiken, dat men dan ook jouw rijbewijs kan afpakken.

Alsof dat een optie was! Hoe hou je een tirannieke, gewelddadige dronken narcist tegen? Hij reed zelfs met de auto van zijn werk dronken rond en had er zo ook al een aanrijding mee.

Maar laat ik eerst proberen mijn verhaal chronologisch te vertellen.

Al van in het begin reed mijn nex regelmatig dronken met de auto. Na een bedrijfsfeestje heb ik ooit achter hem gereden, hem over en weer zien zwiepend, biddend dat hij nergens op zou rijden. Wat natuurlijk vroeg of laat zou gebeuren.

Toen ze zijn bedrijfsauto op een keer waren komen ophalen, was hij zo uitzinnig van woede dat hij na een fles wijn uit te hebben achter het stuur kroop om op reis te vertrekken en we onderweg bijna een ongeval hadden met verkeersagressie. De eerste keer dat ik echt voor mijn leven gevreesd heb.

Jaren later had hij opnieuw een job en een bedrijfsauto en begon hij na verloop van tijd na zijn werkuren hiermee ook dronken rond te rijden. En uiteindelijk reed hij mijn auto perte-totale na een cafébezoek. Hierdoor verloor hij het recht tot het besturen van een voertuig omwille van het hoge promille gehalte.

Om zich dan nog te kunnen verplaatsen, besloot hij een bromfietsje aan te schaffen. Wat ik toen niet besefte, betekende het feit dat je voor zoiets geen rijbewijs hoeft te hebben, niet dat je met zo’n vonnis daar wel mee mocht rijden. Hij beweerde dat hij het ook niet wist toen, waar ik nu wel mijn twijfels over heb.

Natuurlijk duurde het niet lang of hij had ook het ene na het andere ongeluk door hier ook alweer dronken mee rond te rijden. (Net zoals met zijn fiets, waardoor hij ook meermaals in het ziekenhuis belandde…)

Tot ik het zat was (niet letterlijk 😏) en de telefoon niet meer opnam toen hij belde om hem te komen ophalen omdat hij dronken met het bromfietsje in de gracht beland was. En toen belde een bezorgde burger, die het had zien gebeuren, de politie.

Toen is alles heel snel geëscaleerd. Een proces omdat hij zonder vergunning, verzekering en rijbewijs rondreed, en ik werd aangeklaagd omdat ik hem ermee “had” laten rijden.

De wereld op z’n kop. Rechters beseffen echt niet hoe een huishouden met een alcoholist werkt. Hoe je je daartegen niet zomaar verzet. Zeker niet als die daarbij dan alle narcistische tactieken uit de kast haalt om je onder controle te houden.

Het bleek al snel bij zijn advocaat dat zijn verweer uit leugens zou moeten bestaan. Leugens die ik moest ondersteunen.

Ik heb het echt geprobeerd, hem aan het verstand te brengen dat hij zijn verantwoordelijkheid gewoon moest opnemen en als een man zijn verdict aanvaarden. Maar dat ontaardde ook alweer in een woede aanval. Dus heb ik berust en met loden schoenen het spel meegespeeld in de rechtbank.

Het toppunt daarbij was dat hij, na een verdiende uitbrander maar verder een genadig vonnis van de rechter, nadien weggestormd is uit de rechtbank en mij bij zijn advocaat achtergelaten heeft.

Ik ben hem nog gaan zoeken en heb hem gevonden in een magazijn. Maar intussen was ik zelf zo boos, dat ik me zelf verstopt heb en al zijn oproepen verder genegeerd heb. Ik ben de bus naar huis op gestapt, moe en moedeloos.

En zelfs op dat moment overtuigde ik mezelf ervan dat zijn gedrag kwam omdat hij zich zo erg schaamde. Maar die schaamte duurde nooit lang. Het was nooit genoeg om te zorgen voor een blijvende gedragsverandering.

Daarmee vielen de puzzelstukjes ook op hun plaats toen het woord narcisme viel. Een narcistische persoon wil niet leren van zijn ervaringen, omdat hij altijd gelooft dat hij gelijk heeft en dat het systeem verkeerd is.

Hij was toen gewoon boos omdat hij betrapt geworden was, terwijl hij in zijn ogen weinig verkeerd gedaan had. Er was altijd een reden, een aanleiding die zijn acties rechtvaardigden. Hij nam nooit zelf verantwoordelijkheid.


Dit zijn zo van die gevolgen van narcistisch misbruik die niemand ziet of begrijpt. Je verlaagt je eigen grenzen, maar ook je eigen waarden en moraliteit.

Daarom is het zo dat je jezelf niet meer herkent na een narcistische relatie. Je hebt een vage herinnering aan je waarden en normen, maar je weet dat je huidige levensstijl daar niet meer aan beantwoordt. Daarover voel je je dan ook beschaamd.

Je bent beschaamd over wie en wat je geworden bent.
Je bent beschaamd over wat je allemaal toegelaten hebt.
Je bent beschaamd over waaraan je allemaal mee bijgedragen hebt.

Het heeft een jaar geduurd eer ik mezelf weer herkende. Ik had hierbij de hulp van een goeie therapeute.

Nu kan ik op mijn beurt mensen helpen en hen de weg tonen die ik gegaan heb om weer volop te kunnen leven.

Eigenlijk hoef ik daar niet veel woorden aan vuil te maken.

Als jij het beleefd hebt, weet je waarover ik het heb.

Ik hoef jou niet te overtuigen.

Jij hebt alleen te voelen bij jezelf of dit het moment is dat je voor jezelf gaat kiezen.

Of dit het moment is dat je de klik maakt en beslist dat het genoeg geweest is.

Je kan je hier op mijn wachtlijst zetten.

Dan krijg je op 13 januari een mail die je uitnodigt om in te schrijven voor het traject dat start op 11 maart. Als je dat doet binnen de 5 dagen, krijg je nog een mooie korting.

Hier kan je alles over het traject nalezen.


Bijna vergeten om ook mijn facebook live op donderdag 11 januari te promoten 😃 (promo is echt niet mijn ding)

Hier vind je meer info.

Zie ik je volgende donderdag om 20u daar?

30 | Systemen

Het gaat soms mijn verstand te boven hoe mensen erin slagen om anderen voor hun kar te spannen. Manipuleren. 

Mijn eerste ex-man is advocaat. We hadden al verkering toen hij die studie aanvatte. Ikzelf zat twee jaar achter met die stap na twee jaar gepest geweest te zijn op school. Toen ik ook moest beslissen over een studierichting, heb ik heel even getwijfeld om dezelfde richting uit te gaan. Waarschijnlijk ook in een misleide overtuiging dat ik even goed moest zijn om zijn respect te verdienen.

In die tijd hadden we veel gesprekken over zijn studies en studiecases. En ik kreeg al snel een heel onbehaaglijk gevoel erbij. Het gevoel dat het “rechts”systeem helemaal niets te maken had met recht en onrecht, maar geleid werd door mensen die het best konden praten en pleiten. Het gevoel dat er zoveel maten en gewichten gehanteerd werden, ten voordele van degene die de wet en vooral de mazen in die wet het beste door hadden.

Dus ik ben de tegenovergestelde richting in gegaan. Van een systeem waarin er geen rekening werd gehouden met de mens als persoon, naar het helpen van mensen op persoonlijk vlak: de psychologie.

Toegegeven, ik ben uiteindelijk gestart met een andere insteek. Mede door die casestudies wilde ik me verdiepen in hoe de mens “werkt”. Waarom hij doet wat hij doet. Ik dacht van mezelf dat ik te gevoelig was om mensen te gaan helpen. Ik was bang dat ik alle problemen mee naar huis zou nemen. En eerlijk gezegd had ik op dat moment mijn handen meer dan vol met mijn eigen problemen.

Het is intussen inderdaad gebleken dat ik mijn grenzen hierin moet respecteren. Ik heb al gewenst dat ik de lotto eens zou winnen zodat ik een vluchthuis, nee, dorp zou kunnen oprichten voor alle vrouwen die met agressieve narcistische partners te maken hebben.

Ik moet me vaak tegenhouden om niet zelf de telefoon vast te pakken en een advocaat voor iemand te gaan zoeken.

Ik moet me focussen op mijn missie. Het redderscomplex in mij is nog altijd groot en ik moet opletten om me er niet in te verliezen.

Ik moet mijn blik gericht houden op mijn uiteindelijke doel: vrouwen weerbaarder maken tegen alle narcisten in hun leven. Want het is vaak niet beperkt tot een partner of een ouder.

Als we het bestaan van alle narcistische personen op de kaart zouden kunnen zetten, zou menig mens zijn mond open vallen.

(nvdr: als ik het heb over narcistische personen, heb ik het altijd over degene die toxisch zijn voor hun omgeving)

Maar goed, ik dwaal weer af.

Ik vind het schrijnend hoe moeilijk het is om een rechter te overtuigen hoe schadelijk zo’n narcistische persoon kan zijn voor zijn kinderen.

Dit houdt vrouwen zelfs vaak tegen om de scheiding in te zetten. Bang dat hun narcistische ex de kinderen tegen hen gaat opzetten. En erger, dat de narcistische ex dan de vrije hand heeft en de kinderen nog meer misbruik gaan ondervinden.

Maar het feit is dat je, als je in de relatie blijft, je daar ook geen controle over hebt. Je kan zoveel je best doen als je wil, je kan je kinderen er nooit aan onttrekken.

Bovendien worden ze constant geconfronteerd met het misbruik dat jij ondergaat, en wordt hen een verkeerd beeld aangeleerd van hoe een relatie er hoort uit te zien.

En dan kan het twee richtingen uit gaan: ofwel worden ze ook een people pleaser en worden zij op hun beurt slachtoffer van een narcistische persoon.

Ofwel volgen ze het voorbeeld van de dader en gaan ze zelf hun partners slecht behandelen.

Allemaal omdat ze denken dat het “zo hoort”.

Als je beslist om te vertrekken, kan je hen op z’n minst de helft van de tijd een veilige omgeving bieden. Terwijl je zelf ook hulp zoekt om jouw trauma te verwerken.

Volgens het rechtssysteem ben je onschuldig zolang het tegendeel niet is bewezen. Jammer genoeg zijn narcistische manipulaties moeilijk te bewijzen omdat ze vaak heel geniepig gebeuren. Hoe bewijs je de denigrerende opmerkingen die je de hele dag krijgt? Hoe bewijs je dat je genegeerd wordt? Hoe bewijs je dat je respectloos behandeld wordt?

Daar komt nog bij dat de narcistische persoon meestal zo welbespraakt is, dat die een rechter gemakkelijk kan beïnvloeden in zijn voordeel.

En zelfs als er bewijzen zijn, zijn rechters zich weinig bewust van de impact van narcistische mensen. Ik wil blijven geloven dat het niet is omdat ze zelf zo’n persoon zouden zijn. Want jammer genoeg zijn de machtsposities in onze maatschappij vaak bezet door zulke persoonlijkheden.

Als ze zelf zo’n instelling hebben, kan ik me voorstellen dat ze het “allemaal zo erg niet” vinden. Dat ze vinden dat het slachtoffer overdrijft. Dat een narcistische vader het toch nog verdient om zijn kinderen te zien.

Er zit zoveel scheef in onze maatschappij dat ik er soms triest van word. Als moeder van kinderen met een beperking kan ik je vertellen dat het gezondheidssysteem ook enorm faalt in de opvang van de personen zelf en vooral van hun omgeving. Je moet hoogbegaafd zijn om uit te vinden hoe alles werkt, wat voor hulp er bestaat (als ze al bestaat). 

Idem voor de omgeving van mensen met een verslaving.

In onze maatschappij wordt het effect ervan zo hard onderschat. Als je je partner met een verslaving naar een psychiatrisch ziekenhuis brengt, en je vraagt om betrokken te worden in de behandeling, word je genegeerd en sturen ze die partner, die onder invloed overgaat tot fysieke agressie, zomaar naar huis als ze vinden dat hij er klaar voor is. Of jij er klaar voor bent om alweer aan die agressie onderworpen te worden, vraagt niemand.

Hetzelfde gebeurt als je kind een diagnose gekregen heeft. Je wordt ermee naar huis gestuurd en daar sta je dan. Het is maar mondjesmaat dat je de nodige informatie krijgt of vindt en vaak zijn er al jaren gepasseerd voor je iets of wat hulp gekregen hebt. Terwijl die in hun ontwikkelingsfase juist het meest nodig was.

Afgelopen dinsdag zat ik bij een vuurceremonie met mijn twee oudsten. We hadden het eerst over de film “Bruce Almighty” en toen kwam de vraag “wat zou jij doen als je de macht van god had?” (of gewoon almachtig was).

Dat was een moeilijkere vraag dan ik dacht. Ik zou wensen dat mensen elkaar geen kwaad meer zouden willen doen. Maar dan grijp je in op de vrijheid van de mens. Misschien wensen dat alle mensen een geweten hadden en ernaar zouden handelen? Maar mensen zijn ook egoïstisch en dat mag ook. Zolang je elkaar geen kwaad doet. Maar soms voelt voor jezelf kiezen voor een ander aan alsof er hem iets aangedaan wordt.

Peace on Earth is ingewikkelder dan je denkt.

Voor nu… hou ik het op voor mezelf en mijn naasten zorgen en anderen geen kwaad doen. In mijn eigen kleine cirkel.

En als iedereen daar al mee zou beginnen, zou de wereld er al veel mooier uitzien.

29 | Dieptepunt

Ik herinner me de dag dat mijn zelfliefde een dieptepunt bereikte nog levendig.
Natuurlijk werd die voorafgegaan door heel veel gelijkaardige dagen.
Maar deze was toch wel het meest heftig.

Het was de avond voor mijn huwelijk.

Mijn toenmalige verloofde had eerder datzelfde jaar al enkele keren de binnenkant van een politiecel gezien door openbaar dronkenschap en ik had hem toen de keuze gesteld: de alcohol aanpakken door zich te laten opnemen in een psychiatrische kliniek, of er zou geen trouw zijn.

Ik stelde hem die keuze net nadat de politie hem weer had thuisgebracht. Op dat moment zat hij zo vol schaamte, dat hij onmiddellijk toestemde.

Hij is uiteindelijk 3 maanden “in behandeling” geweest bij dat psychiatrisch ziekenhuis.
Ik zet het bewust tussen aanhalingstekens om mijn sarcasme bij te zetten.
3 weken gesloten opname, daarna direct naar huis gemogen zonder mijn inspraak te horen en alleen sprake van depressie, geen woord over aanpak van alcoholisme.
Ik had hier helemaal geen veilig gevoel bij.

De tijd van die opname is een lang verhaal, dat ik een andere keer zal vertellen.
Het verhaal waar het nu om gaat, speelt zich af op de vooravond van de trouw.

Tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis, werd het me al snel duidelijk dat hij met zijn zielig verhaal al de interesse van enkele kwetsbare vrouwen had getrokken.

Blijkbaar gaf de therapie die hij daar kreeg, hem een hernieuwd zelfvertrouwen en de kans om alweer de ene leugen na de andere aan me op te stapelen. Zo vond ik een pakje sigaretten in zijn rugzak, waarvan hij beweerde dat hij het bij hield voor een medepatiënt. De sigaretten vermeld ik omdat ze nog een rol gaan spelen in mijn verhaal.

Omdat hij aan mijn voorwaarde had voldaan en hij de maanden nadien zijn best leek te doen met het minderen van alcohol, liet ik de trouw doorgaan. Ik bleef leven op hoop.

De avond voor onze trouw zou hij de bloemen voor de kapel gaan ophalen. Het was 1 van de eerste keren dat hij opnieuw alleen op weg was en mijn waakzaamheid stond op de hoogste stand, en daamee ook mijn angst dat hij weer dronken zou thuiskomen.

Ik had de berekening gemaakt wanneer hij weer thuis zou zijn, en naarmate dat moment verstreek, steeg mijn angst.

Dan ging de telefoon. Opgelucht nam ik op, in de veronderstelling dat hij belde om me te verwittigen over zijn vertraging.

Eerst hoorde ik niks, dan eindelijk zijn stem. Blij vroeg ik of hij bijna thuis was. Toen hij niet reageerde op mijn vraag, besefte ik dat hij tegen iemand anders aan het praten was. Een vrouw.

Aan de achtergrondgeluiden en het feit dat ik hem een biertje hoorde bestellen, kon ik horen dat hij op café zat. En ik kon hun hele gesprek horen. Zijn geflirt, haar paaiend met de woorden “als wij mekaar eerder moesten gekend hebben…”. Haar ontwijkende reactie “ja, en morgen ga je trouwen”. Het feit dat hij daar niet eens op reageerde.

Verder maakte ik uit het gesprek op dat ze een medepatiënte was van het ziekenhuis.
En dan zijn woorden “ja, en als er morgen iemand iets zegt over dat ik rook, krijgt hij een schup, he”.

Huilend lag ik op bed, luisterend naar dit hallucinant gesprek. Intussen stuurde ik hem boze SMSen, die hij duidelijk niet zag.

Dan hoorde ik hem weer vertrekken en haar bij de kliniek afzetten met de auto. Na wat gerommel werd het plots stil en werd het gesprek verbroken.  Ik probeerde hem opnieuw te bellen, maar het klonk bezet. Waarschijnlijk was hij in paniek de vrouw aan het vragen hoe hij het moest aanpakken.

Ik ben in een hoekje bij mijn trouwkleed gaan zitten huilen. Ik wist niet wat ik moest doen. Ik kon nog altijd niet geloven wat ik gehoord had.

Toen hij thuiskwam, is hij er nog in geslaagd om me te overtuigen dat het allemaal een misverstand was en dat ik al die dingen verkeerd gehoord had.

Het deed zo’n vreselijke pijn en ik kon niet overwegen dat het voorbij zou was. Ik bevroor.
Ik liet me weer eens overhalen, manipuleren en gaslighten.

Ik gaf zelfs de vrouw in kwestie nog een hand op de receptie.

Een normaal mens zou er toen finaal een einde aan gemaakt hebben. Maar iedereen die in een narcistische relatie heeft gezeten, weet dat het zo simpel niet is.

Je hele persoonlijkheid gaat eraan in een narcistische relatie.
Al je zelfrespect verdwijnt als sneeuw voor de zon.
Je zelfliefde is niet meer bestaande.

Ik ben nog 7 jaar met hem getrouwd gebleven.

7 jaar.

Het gaat nu soms mijn verstand te boven. Hoeveel vat hij op me had.

Ik heb lang het gevoel gehad dat het mijn eigen schuld was. Dat ik geen ruggengraat had.

Maar een narcistische relatie is complexer dan dat.

Als je jezelf al niet graag ziet, ben je een gemakkelijk slachtoffer.

Maar als je weer je zelfliefde en zelfrespect terugvindt, kan je hun tactieken doorzien en weerstaan. En zal je nooit meer het misbruik tolereren.

Daarom is het ook een belangrijk onderdeel van mijn traject.

Als jij hier aan wil werken zodat je je ook kan verweren tegen narcisten, stuur me dan een berichtje.

Je hoeft het niet alleen te doen.

28 | In de greep van de narcist

Het is vreemd hoe een narcist je al in zijn greep kan hebben nog voor je in feite een relatie hebt.

Ik had vroeger gezworen nooit iets met een getrouwde man te beginnen.
In het begin hield ik daarom ook de boot af en chatte ik vooral met hem vanuit de positie van een vriendin. Ook al wist ik dat ik eigenlijk al een grens voorbij gestoken was.

Maar het verhaal dat me verteld werd, en de houding die hij had, gaf alle schijn dat de relatie helemaal voorbij was en dat het maar kwestie was van een administratieve futiliteit.

Voor hem zal dat wel zo geweest zijn ook. Geen enkele emotionele band meer.
Volgens hem vroeg zij zelf ook al jaren om te scheiden, maar wilde hij niet. Omdat hij niet de zoveelste gefaalde relatie wilde hebben.

Je zou toch voor minder medelijden hebben, nee? En respect hebben voor zijn opoffering?
Het kwam niet bij me op dat er wel eens meer kon zitten achter haar vraag.
Ook kwam het niet bij me op dat zijn uitspraken zelfs niet eens waar zouden kunnen zijn.

Zijn verhaal was een mengeling van waarheden en leugens, zo blijkt nu. Maar het is die subtiele mengeling die ervoor zorgt dat het heel aannemelijk lijkt. Hij leek verantwoordelijkheid te nemen voor een deel van het falen van zijn relaties. En iemand die verantwoordelijkheid neemt is toch te waarderen.

Ik weet natuurlijk nu dat die verantwoordelijkheid eigenlijk gewoon excuses waren. Als je zegt dat je het jammer vond dat je iemand uitscheldt, maar dat die het zelf uitgelokt had, is dat geen verantwoordelijkheid nemen.

Ze doen je ook twijfelen aan je eigen realiteit. Ik heb me vaak schuldig gevoeld bijvoorbeeld over het feit dat ik in zijn val getrapt ben. Dat ik mijn eigen regels overtreden heb.

Het is een spel van misleiding. Je wordt echt aan een bepaalde werkwijze en behandeling onderworpen die maar één doel heeft: je over je eigen grenzen heen laten gaan, zodat je uiteindelijk geen verweer meer hebt.

Ik herinner me dat we soms aan het videobellen waren op skype, en we plots moesten overschakelen op geschreven tekst, omdat zijn vrouw daar toen rondliep.

Ik zat toen al zo diep in zijn web vast, dat ik daar eigenlijk weinig schroom over voelde. Iets vanbinnen zei me dat er iets niet okee was, maar ik had medelijden met hem. Zo’n b*tch van een vrouw waar hij niet van wegraakte. Volgens hem dan toch. En ik geloofde het allemaal.

Zelfs naar zijn kinderen toe had hij daar ook geen schaamte over. Hij liet aan zijn zoon, toen een jaar of 16 als ik me niet vergis, zien dat hij een nieuwe vriendin had. Het kind had toen al tweemaal meegemaakt dat zijn vader gescheiden was. En toch wilde hij dat zijn kind in zijn “geluk” deelde. Als ik er nu aan terugdenk, kan ik amper geloven hoe totaal ongepast dat was.

En ik kan ook niet geloven hoe ik daarin meeging. Grenzen, geweten en schaamte… alles vervaagt als je in relatie bent met een narcist.

In die verliefde fase, de eerste 2 maanden, probeerde hij me ook al te isoleren van mijn vriendinnen. Ik “mocht” zogezegd alles, zoals uitgaan, maar vond het dan toch nodig om vaak te zeggen hoe bezorgd hij was dat ik uitging met vrienden, want dat mannen niet te vertrouwen waren (hoe ironisch). Als ik even enkele uurtjes met vriendinnen aan het dansen was, ontplofte de inbox van mijn gsm met liefdesbetuigingen. Die ik dan snel moest beantwoorden, of de berichtjes werden minder lief en zelfs verwijtend.

Ik voelde me toen al onbehaaglijk hierover, maar ik zag het als verliefde aanhankelijkheid en dacht dat dat wel over zou gaan. Jammer genoeg was het maar het begin van mijn lijdensweg.

De verliefde aanhankelijkheid groeide al snel uit tot heel venijnige jaloezie. Op spoken dan nog, want ik had alleen maar oog voor hem. Ik durfde ook niet anders. Een blik opzij werd vaak al verkeerd geïnterpreteerd. Ik leerde al snel dat de enige juiste manier van met hem praten was: hem in de ogen kijkend.

Zo gebeurde het regelmatig dat ik in die zwarte doodse ogen keek als hij aan het praten was, terwijl de tranen over mijn wangen liepen. Maar wegkijken durfde ik niet.

Ooit heb ik geprobeerd om weg te stappen uit zo’n situatie. Ik had de klink van de deur van de keuken al in mijn hand. Mijn andere hand werd bij de pols gegrepen en ik werd terug aan tafel gedwongen. Mijn misdaad? Ik had de pizza laten aanbranden. Ik was de nieuwe oven nog niet gewoon en ik was op van de zenuwen door de lelijke sms-en die mijn telefoon overspoelden terwijl hij onderweg naar huis was. Gefrustreerd door de dagelijkse file. Dan was ik de gebruikelijke pispaal om alles op uit te storten. Voeg daar dan aangebrande pizza aan toe en je hebt een scenario voor een avondje “uitgescholden worden”.

Niet dat daar een reden voor nodig was, eigenlijk. Zo’n avondjes waren “normaal” geworden in mijn leven.

Er werd ook heel veel geprojecteerd op me.
Ik werd zo goed als schuldig bevonden voor alle zonden van de wereld.
Alles wat zijn vorige vrouwen hem hadden aangedaan.
Alles wat op zijn werk gebeurde.
Alles wat andere chauffeurs op de baan deden.
Hoe mensen op hem reageerden op Facebook. En o wee als iemand hem durfde tegenspreken.
Als hij pijn had. Of ziek was.
Of een brief met een boete (die kwamen vaak voor) in de brievenbus..
Zijn kinderen die hun tags van zijn berichten haalden omdat ze niet wilden dat hun vrienden zijn berichten zagen op hun profiel.
Zijn familie die hem negeerde.
Zijn broers die niets meer met hem wilden te maken hebben.
Zijn ouders die niet wilden aanvaarden dat hij voor de zoveelste keer ging scheiden.
De afwas die niet gedaan was (door mijn kinderen).
De was die ik op de verkeerde manier ophing (blijkbaar was de manier die ik al 25 jaar hanteerde, niet de juiste).
Het feit dat ik niet wist wat ik juist voor de barbecue op het juiste moment naar hem moest brengen.

Ik had 2 mannen als nieuwe buren. Ik durfde met hen geen contact hebben uit angst voor zijn reactie. Maar dat hield hem niet tegen om me elke keer van overspel te beschuldigen als het in zijn hoofd kwam. Ik had mijn nieuwe buurmannen zelfs nog nooit gesproken. Als ik er nu zo aan terugdenk, vermoed ik dat dit ook projectie was. Een narcist beschuldigt jou van dingen waar ze zelf schuldig aan zijn.

Op den duur had ik een hele handleiding van gewenste en ongewenste gedragingen. En toch beschermde die me niet, want er viel meestal niet te voorspellen hoe hij op dingen ging reageren. Meer nog, hij reageerde vaak op dingen en scenario’s die zich alleen in zijn hoofd afspeelden. Hoe kan je je daartegen beschermen?

Hij was ook een meester in manipuleren. Soms merkte hij mijn angstig gedrag op en begon hij op me in te praten. Dat ik zijn reactie verkeerd zag. Dat ik niet zo overgevoelig moest zijn. Dat ik het niet persoonlijk moest nemen. Want hij zag me zo graag. Hij wilde me helemaal geen pijn doen. Volgende keer mocht ik het hem gewoon zeggen als hij me pijn deed. Of moest ik het beter negeren. Dan ging het wel vanzelf over. En net als ik me weer een beetje gehoord en veilig voelde, herhaalde het scenario zich weer.

Ik ben lang beschaamd geweest dat ik er jaar na jaar bleef in trappen.
De leugens.
De excuses.
De manipulaties.
De beloftes.

Bijna elke avond huilde ik me in slaap. Meestal lag hij dan al naast me te slapen. Zich helemaal onbewust van mijn pijn. En als ik wakker werd en hij keek opnieuw naar me met een glimlach, was ik dankbaar. Het voorval werd weer onder de mat geveegd alsof er niks gebeurd was.

Het was voor hem gemakkelijk omdat er geen sporen waren. De keren dat ik een blauwe lip of blauwe plekken op mijn armen had, duurde het wat langer eer hij terug verviel in het misbruik. Meestal net zolang het zichtbaar was.

Emotioneel en psychisch misbruik is veel gemakkelijker te negeren door de dader.
Echt schuldig denk ik niet dat hij zich ooit gevoeld heeft. Schaamte misschien wel. Maar dan eerder omdat hij zich niet had kunnen beheersen. Niet omwille van wat ik voelde.

Als een dader van misbruik ooit besef zou hebben van hoe zijn slachtoffer zich voelt, zou hij het niet meer doen. Het feit dat ze het blijven doen, is voor mij een bewijs dat ze geen schuldbesef, geen schaamte en geen geweten hebben.

En dus stoppen ze nooit tot ze gestopt worden.

Ik denk dat narcisten geluk hebben dat ze mensen meestal in hun greep kunnen houden met angst.

Want ik geloof dat, als hun slachtoffers hun angsten moesten overwinnen, er veel meer vergeldingsacties tegen hen zouden gebeuren, met fatale gevolgen.

En een klein stemmetje in mij zegt dat de wereld dan misschien wel een mooiere plaats zou zijn.

27 | Helse pijn

Een vriendin gooide vorige week een interessante vraag in de groep:

Wat was jouw moeilijkste moment tot nu toe in de liefde? En wat heeft het jou gebracht?

Het eerste dat bij me op kwam, was mijn breuk met mijn narcistische ex.

Mensen blijken vaak te denken dat een toxische relatie verbreken gemakkelijk is. Dat je eindelijk inzag dat het niet goed voor je was en dat dit verbreken dus een bevrijding is.

Enerzijds klopt het wel, natuurlijk ben je achteraf opgelucht dat het eindelijk voorbij is.
Nu ja, voorbij is veel gezegd. Je bent erdoor getraumatiseerd en dat draag je nog lang mee.
Maar je bent dan uit de situatie en dan kan je beginnen aan je genezingsproces.

Maar wat mensen niet beseffen, is dat het verbreken van de relatie zelf ook traumatisch is.

Je bent op zoveel manieren verbonden met die man, fysiek en geestelijk, dat je ervan losmaken heel moeilijk is.

(ik spreek voor het gemak van het lezen altijd van “man” en “hem” maar even vaak is “zij” even erg)

De pijn die je voelt als je je verplicht voelt om een einde te maken aan een toxische relatie, snijdt door je lichaam en ziel.

Want eigenlijk is het vaak geen keuze. Of het voelt toch zo niet aan.
Je voelt dat, als je in leven wil blijven, je verplicht bent om die harde keuze te maken. Maar je wil dat niet.
Je wil gewoon dat het beter wordt. Dat hij het licht ziet en je plots wel fatsoenlijk gaat behandelen.

Want je hebt je hart en ziel in die relatie gestoken. Dat kan je toch niet allemaal gewoon weggooien? Uit die investering moet uiteindelijk toch iets goeds komen?

Een narcistische relatie stopzetten geeft je het gevoel dat je gefaald hebt.

Natuurlijk rekenen narcisten daar op. Dat je geeft en blijft geven omdat je niet wil opgeven, omdat je hem wil redden, dat je blijft hopen op verbetering.

Ik vergelijk wat je voelt in een narcistische relatie vaak met het Stockholmsyndroom. Daarin ontwikkelen mensen die gegijzeld worden ook loyaliteit naar hun gijzelnemer.

Omdat je een empathisch mens bent. Je gijzelnemer wekt je medelijden op met een zielig verhaal en je kan je inleven waarom hij doet wat hij doet. Dat maakt het natuurlijk nog niet okee. Maar je hebt het gevoel dat als je ergens een reden achter kan plaatsen, het aanvaardbaar is. Ook daar rekenen narcisten op.

Dat zijn dan psychologische redenen. Daarnaast zijn er een aantal puur lichamelijke dingen die gebeuren in een narcistische relatie, die ervoor zorgen dat je je er zo moeilijk van kan losmaken.

Ten eerste is het vaak zo dat je lichaam bepaalde mechanismen herkent uit je kindertijd. Onveiligheid, onberekenbaarheid, uitbarstingen, verwaarlozing, genegeerd worden, niet belangrijk gevonden worden, nooit het gevoel hebben op de eerste plaats te komen, ouders die emotioneel onbereikbaar zijn… Dit veroorzaakt allemaal een angstige hechting, waardoor je je eigenlijk vastklampt aan iemand die je nooit kan geven wat je nodig hebt.

Narcisten vinden dat heerlijk. Uiteindelijk geef jij alles voor een kruimeltje aandacht en je vindt dat normaal ook. Je verwacht niet anders. Althans, je onderbewustzijn verwacht niets anders. Het denkt dat “liefde” zo hoort te zijn.

Ook in je hersenen vindt er iets puur fysiologisch plaats dat ervoor zorgt dat je je moeilijk kunt losmaken. Bij heftige emoties maken je hersenen bepaalde neuropeptiden aan, waardoor je verslaafd raakt. Op den duur heb je echt die heftige emoties nodig. Daarom voelen veilige relaties ook saai aan. En daarom is het ook nodig dat je eerst van die verslaving afraakt voordat je je opnieuw aan daten gaat wagen.

Maar eerst.. eerst moet je die zware periode door. Voor je de beslissing neemt om te vertrekken, ga je een heel proces door.

Een proces van jezelf overtuigen dat je alles gedaan hebt dat je kon.
Een proces van jezelf overtuigen dat je het ook alleen kan.
Een proces van jezelf overtuigen dat je beter verdient.
Een proces van jezelf overtuigen dat hij nooit zal veranderen.

Een proces van aanvaarden dat het pijn gaat doen.
Maar ook weten dat het noodzakelijk is.

De dag dat ik besloot er een einde aan te maken, deed het “klik” van binnen.
Op dat moment was ik rustig en wist ik wat ik moest doen.

De maanden die volgden, waren een ander soort hel dan die waarin ik 10 jaar lang had gezeten.

De hel van het loslaten.
De hel van het voelen dat ik gefaald had.
De hel van de twijfel of ik de juiste beslissing genomen had. Of dat ik hem toch niet nog één kans had moeten geven. Buiten de 1.000 die ik al gegeven had.
De hel van het verdriet. Want ik hield van die man. Of was dat van het beeld dat ik had met mijn roze bril? Was hij echt ooit zo?
De hel van de lichamelijke ontwenningsverschijnselen.
De hel van het gemis. Want vreselijke aandacht was beter dan geen aandacht.

Ik moest een hoop opnieuw leren.

Leren mezelf graag zien. Opdat niemand me meer het gevoel zou geven dat ik niets waard was.
Leren mezelf vergeven. Opdat ik zou weten dat ik echt alles gedaan had wat ik kon.
Leren vergeven en loslaten van de narcist. Opdat ik helemaal vrij zou zijn om mijn leven in eigen handen te nemen zonder het oordeel of afhankelijk zijn van hem of anderen.

Wat voor mij essentieel is in het genezingsproces na (narcistisch) misbruik, is zelfliefde.

VERLIEFD WORDEN OP JEZELF IS DE EERSTE STAP NAAR GELUK

Dat is een quote die ik ergens las, die zo de essentie weergeeft voor mij.

Als je jezelf graag ziet, kijk je ook naar de wereld met andere ogen.
Dan kan je ook leven vanuit liefde.

Ik weet dat je nu totaal geen idee hebt waarover ik het heb.
En dat je nu eigenlijk bitter weinig voelt.
Of alleen negatieve dingen.

Het heeft mij ook een jaar gekost om op dit punt te komen.
Maar ik ben het levende voorbeeld dat het kàn.

En ik wil jou ook helpen om daar te komen.

Op het punt waarop je niet meer boos bent op jezelf, op de narcist, op de hele wereld.
Op het punt waarop je eindelijk terug weer het gevoel krijgt dat je lééft.

Op het punt dat je niet meer met pijn achterom kijkt naar je relatie met de narcist.

Op het punt dat je niet meer met angst door het leven gaat.

Op het punt dat je weer vol moed en zelfvertrouwen vooruit kijkt, naar je toekomst.

———

Ik kan jou daarbij helpen.

Ik heb een nieuw traject waarin je leert om narcisten geen invloed meer te laten hebben op je leven.

Het RESTART! traject duurt 3 maanden.

In dit traject ga je je leren wapenen tegen narcisten.
narcisme doorgronden: de kenmerken, manipulatietechnieken, hoe rode vlaggen herkennen…
je eigen trauma leren analyseren zodat je beseft wat dit misbruik met je doet en dat er voor je eigen gezondheid iets moet gaan veranderen
je zelfliefde verhogen zodat je eindelijk beseft dat het niet jouw schuld is en dat je mag kiezen voor jezelf, je gezondheid, je geluk

Wat houdt dit traject in?
gratis intakegesprek, online of bij een koffietje
per maand 2 online 1-1 coaching gesprekken van 1u
per maand 2 online trainingen van 30 min
tussendoor motiverende videotjes om je on track te houden

BUITENKANS!
Je kan je NU inschrijven voor de Pilot aan de mini mini-prijs van 50 € !!!

Het enige dat ik daarvoor vraag, is dat je me achteraf een eerlijke review bezorgt.

Je kan je inschrijven tot 31 oktober, dus wees er snel bij!
Vanaf 1 november zal de prijs stijgen naar 250 €.

Ben je klaar om je leven een nieuwe start te geven?

Je kan je inschrijven via deze link:
https://forms.gle/c78DFrn77k9WAELh7