36 | Verbleekte principes

Mensen vragen me soms of narcistische personen echt niet tot echte liefde in staat zijn.

Want ze kunnen misschien wel begrijpen hoe zo’n mensen volwassenen kunnen manipuleren, maar voor hun eigen kinderen moeten ze toch affectie kunnen voelen?

Dan zou ik willen dat ik daar “ja” op kon antwoorden. Echt waar. Want ik wens het vooral hun kinderen uit de grond van mijn hart toe.

Maar de waarheid is dat ook kinderen werkmiddelen zijn voor narcisten.
Ja, ook hun eigen kinderen.

Een bron van energie.
Een middel om anderen mee te manipuleren.

Ik herinner me het prille begin van onze relatie nog.

Ik ben beschaamd om te moeten toegeven dat hij toen nog getrouwd was.

Het is wonderbaarlijk hoe hij in staat was om die grens van mij al te laten verbleken nog voor we een relatie gestart waren.
Voordien zou nog geen haar op mijn hoofd eraan gedacht hebben om iets te beginnen met een getrouwde man.

Maar hij leek zo open en overtuigend dat dit nog maar een formaliteit was.
Dat het huwelijk voorbij was.
En vooral omdat zijn vrouw zelf al jaren om een scheiding vroeg.

Eerlijk, ik heb lang de boot afgehouden omwille van die reden.
Maar hij had iets over zich dat dit helemaal naar de achtergrond duwde zodat het leek alsof het allemaal maar een detail was en dat hij al helemaal van mij was.

En ja, het ego is iets gevaarlijks.
Iemand die mij verkoos boven alle anderen, inclusief zijn eigen vrouw, was waar ik altijd naar verlangd had.
Mijn levensprincipes leken gemakkelijk van de baan te vegen.
Zo onwerkelijk als ik ernaar terugkijk.
Ik was mezelf al niet meer nog voor de relatie begonnen was.

Zo snel zit je in het web en ben je gestart op een gevaarlijk pad van jezelf wegcijferen en jezelf verloochenen.

Wat nog erger dan de echtgenote was, was het feit dat hij één van zijn kinderen er in betrok.

Die kinderen hadden al gezien dat hun papa bij hun mama weggegaan was voor een andere vrouw, dat die relatie ontaard was naar vreselijke ruzies, dat papa opnieuw hertrouwd was.

En dan zat hij, als zijn kinderen bij hem waren, aan die nieuwe smartphone vastgelijmd, om onder andere met mij te zitten chatten, zodat zijn oudste zoon nieuwsgierig werd en op een keer de telefoon nam terwijl hij naar het toilet was. Daar zag hij op een gegeven moment mijn naam heel veel tussen staan en kreeg ik plots een vreemde chat. Die de zoon gestuurd had natuurlijk.

Hij beweerde dat hij alles gedaan had om het te verbergen voor zijn zoon, maar hij leek te opgetogen dat hij nu zijn geheimpje met dat kind kon delen.
Als ik me niet vergis, was de zoon toen 14 of 15 jaar oud.
Oud genoeg om verliefd gedrag te detecteren bij iemand die niet echt z’n best doet om het te verstoppen.

Hij beweerde ook dat ze toen met z’n tweeën veel pret hadden met het stiekeme gedoe en dat zijn zoon blij was voor hem.

Ik heb me daar nooit veel vragen bij gesteld.
Ik veronderstelde dat het huwelijk zo slecht was en dat ze zo’n slechte band hadden met hun plusmoeder dat ze blij waren met het vooruitzicht dat papa een nieuwe, betere relatie zou hebben.

Bij de eerste ontmoeting met zijn kinderen, maanden later, voelde ik natuurlijk ogenblikkelijk dat dit niet zo was.
In hun ogen was ik de zoveelste vrouw die een bestaande relatie van hun papa had verbroken.
In mijn gevoel was dit niet zo, maar ik begrijp nu helemaal waarom dit zo aanvoelde voor hen.

Omdat het waar was.

Ik heb dit niet gewild.
En waarschijnlijk was de eerste de beste die ook aandacht aan hem gaf al genoeg geweest, maar het was waar.
Ik was het.
Ik was een echtbreekster.
Ik dacht toen van niet, want er was niets “echt” om te breken.

Omdat hij me dat verteld had.
En ik slikte het als zoete koek.
Omdat ik het wilde geloven.

Het is vreemd hoe snel een mens gemanipuleerd kan worden.
Hoe gemakkelijk een narcist de juiste knoppen en kwetsuren kan vinden die perfect zijn om te manipuleren.

Eigenlijk is het zonde.
Als narcisten deze “gave” zouden gebruiken om mensen op te bouwen, zou de wereld er helemaal anders uitzien.

Zeker voor hun eigen kinderen.

De zoon waarover ik spreek, heeft later ook nog mogen ondervinden hoe het narcistisch misbruik aanvoelt.
Gelukkig maar enkele keren via lelijke sms’en en voicemails, waarbij ik tevergeefs probeerde om de gsm uit de handen van zijn vader te halen terwijl hij dit deed.

Ik ben altijd verdrietig geweest in de plaats van mijn ex omdat hij zijn kinderen zo weinig zag.

En aan de andere kant was ik dankbaar dat zij wél de kans hadden om zich te onttrekken aan zijn labiele gedrag.

Mijn eigen kinderen hadden niet zoveel geluk. 😞

Gebrainwashed zijn door een narcist is een indrukwekkende ervaring.

Elke keer als ik aan een blog begin te schrijven, denk ik dat ik weet over welke herinnering ik ga schrijven.

En terwijl ik aan het schrijven ben, is het alsof mijn vingers dingen beginnen te typen die niet eens aanwezig zijn in mijn bewustzijn.
Dingen die ik me niet meer herinnerde.
Ook deze blog is weer die kant op gegaan.

Je onderbewustzijn beschermt je.
Het verstopt dingen voor je die te pijnlijk zijn tot je er klaar voor bent om ze onder ogen te zien.

Soms stop ik met typen om te herlezen wat ik net geschreven heb en zeg ik tegen mezelf: wow, dat had ik tot nu niet eens door.
Dan ben ik dankbaar dat ik graag schrijf.

Dat is ook de reden dat ik mijn coachees de techniek van de braindump aanleer en journaling aanraad. Met de hand schrijven werkt zelfs nog beter.

Je onderbewustzijn weet zoveel meer over wat je voelt en denkt dan je bewustzijn.

Ook een aanrader als je twijfelt over een belangrijke beslissing.
Lijst alle pro’s en contra’s eens op.
Schrijf op wat je voelt bij elk van deze.

Probeer het maar eens uit en ontdek wat je onderbewustzijn je te vertellen heeft.


In mijn RESTART traject doen we dat samen in elke groepssessie.

Een gezamenlijk moment om te reflecteren in een veilige omgeving.
Onder lotgenoten.

Een krachtig iets.


Mensen spreken vaak van het Sisterhood.
Wel, ik vind een lotgenotengroep van overlevers van narcistisch misbruik die hun leven weer in eigen handen nemen, het ultieme Sisterhood 😊

Wil je meer weten over RESTART?

Klik dan hier of op de mooie gouden knop aan de rechterkant van deze blog.

31 | Hoe narcisme ervoor zorgt dat je jezelf niet meer herkent

Onlangs woonde ik een webinar bij van Dr. Ramani, de Amerikaanse psychologe die mijn leven veranderd heeft. Dankzij haar boek “Should I Stay or Should I Go? Surviving a relationship with a narcissist” zijn mijn ogen open gegaan en heb ik uiteindelijk de beslissing kunnen nemen om uit mijn toxische relatie te stappen.

In dit webinar, dat ze deed om haar verjaardag te vieren, hoorde ik voor het eerst haar eigen persoonlijke verhaal. Ik zag hoe deze sterke vrouw, waarvan ik al talloze youtube filmpjes bekeek, tranen in de ogen kreeg bij sommige getuigenissen. En plots zag ik hoe ook haar kennis en motivatie kwam uit haar eigen ervaringen met narcistische personen.

Ik had het nog nooit eerder zo intens gevoeld. Ik wist wel dat ze zich baseerde op haar eigen verhalen, maar ik had het nog nooit GEVOELD.

Daarom heb ik besloten om iets gelijkaardigs te doen.

Volgende donderdag, 11 januari, doe ik een facebook live.
Met mijn eigen verhaal.

Het moeilijke gaat zijn om het te beperken. Ik wil mensen geen uren laten luisteren. Ik heb al sinds lang een tijdlijn gemaakt met het meeste wat ik me herinner dat me overkomen is, gebaseerd op chats met mijn nex en met vrienden.

Soms komen er na dromen nog dingen boven die ik vergeten was, en ik besef dat mijn tijdlijn waarschijnlijk maar een fractie bevat van wat me overkomen is.

Maar dat maakt niet uit. Het is meer dan voldoende om mijn verhaal te kunnen vertellen. Maar dan in een boek. Voor mijn facebook live zal ik het wat moeten beperken.

Deze live gaat natuurlijk ook een beetje een bijkomend doel hebben, zoals ook bij haar het bijkomend doel was om haar nieuwe boek te promoten.

Momenteel zit ik in de helft van mijn RESTART traject. Het is al een hele reis geworden voor de drie deelneemsteres, en het is echt een voorrecht om hen te kunnen zien evolueren.

Dat wil ik zo graag aan meer vrouwen aanbieden die ook slachtoffers of overlevers zijn van narcistisch misbruik.

Het is mijn droom om de invloed van narcistische personen uit de wereld te helpen.

Maar daar heb ik natuurlijk de hulp bij nodig van jou, lieve lezeres.
Zolang jij nog rond blijft lopen met al die open wonden, blijven de narcisten hun greep op de wereld houden.

Het is voor mij een uitdaging elke keer om een “marketingwaardige” manier te zoeken om mijn traject te promoten.

Ik vind het namelijk tijdverlies. Ik wil niet bezig zijn met promotie, ik wil bezig zijn met mijn traject en hoe ik daarmee deze dappere vrouwen het best kan helpen.

Maar ja, om hen te kunnen helpen, moeten ze zich inschrijven, natuurlijk. Een eeuwig dilemma 🙊

Onderaan deze blog vind je meer info over mijn traject.

Maar goed, ik weet dat velen ook deze blog lezen om herkenning en erkenning te vinden en dus kijk ik nu even op mijn tijdlijn om te zien wat ik vandaag kan vertellen 😊

Soms heb ik last om een incident te vertellen, omdat het kan lijken dat het vooral om alcoholisme gaat. Maar het feit is dat dit het narcisme versterkte. Zodra de alcohol (heel even) wegviel, kwam het narcisme hard naar boven.


Narcistische personen zijn namelijk ook heel erg gevoelig aan verslavingen. En daarmee waren ook de leugens en het bedriegen heel frappant.

Ook probeerde hij de gevolgen van het alcoholmisbruik te laten verdwijnen, tot liegen voor de rechtbank toe én mij aan te zetten om ook te liegen tegenover een rechter.

De meest beschamende ervaring ooit. Elke keer als ik hier aan denk, besef ik hoe diep een narcistische persoon je zelf kan laten zakken. Het ergste was dat ik er uit angst toen niks tegen durfde doen. Ik kan zelfs niet liegen. Ik probeerde uit alle macht mijn gelaatsuitdrukking zo afgestreken mogelijk te houden terwijl ik het ingestudeerde zinnetje uit mijn mond perste. Ik was zo bang dat ze recht door me zou kijken, die rechter en de openbare aanklager, allebei vrouwen.

Maar ik moest ook mezelf beschermen. Blijkbaar is het zo dat als je een dronken persoon niet durft tegenhouden om je auto of bromfiets te gebruiken, dat men dan ook jouw rijbewijs kan afpakken.

Alsof dat een optie was! Hoe hou je een tirannieke, gewelddadige dronken narcist tegen? Hij reed zelfs met de auto van zijn werk dronken rond en had er zo ook al een aanrijding mee.

Maar laat ik eerst proberen mijn verhaal chronologisch te vertellen.

Al van in het begin reed mijn nex regelmatig dronken met de auto. Na een bedrijfsfeestje heb ik ooit achter hem gereden, hem over en weer zien zwiepend, biddend dat hij nergens op zou rijden. Wat natuurlijk vroeg of laat zou gebeuren.

Toen ze zijn bedrijfsauto op een keer waren komen ophalen, was hij zo uitzinnig van woede dat hij na een fles wijn uit te hebben achter het stuur kroop om op reis te vertrekken en we onderweg bijna een ongeval hadden met verkeersagressie. De eerste keer dat ik echt voor mijn leven gevreesd heb.

Jaren later had hij opnieuw een job en een bedrijfsauto en begon hij na verloop van tijd na zijn werkuren hiermee ook dronken rond te rijden. En uiteindelijk reed hij mijn auto perte-totale na een cafébezoek. Hierdoor verloor hij het recht tot het besturen van een voertuig omwille van het hoge promille gehalte.

Om zich dan nog te kunnen verplaatsen, besloot hij een bromfietsje aan te schaffen. Wat ik toen niet besefte, betekende het feit dat je voor zoiets geen rijbewijs hoeft te hebben, niet dat je met zo’n vonnis daar wel mee mocht rijden. Hij beweerde dat hij het ook niet wist toen, waar ik nu wel mijn twijfels over heb.

Natuurlijk duurde het niet lang of hij had ook het ene na het andere ongeluk door hier ook alweer dronken mee rond te rijden. (Net zoals met zijn fiets, waardoor hij ook meermaals in het ziekenhuis belandde…)

Tot ik het zat was (niet letterlijk 😏) en de telefoon niet meer opnam toen hij belde om hem te komen ophalen omdat hij dronken met het bromfietsje in de gracht beland was. En toen belde een bezorgde burger, die het had zien gebeuren, de politie.

Toen is alles heel snel geëscaleerd. Een proces omdat hij zonder vergunning, verzekering en rijbewijs rondreed, en ik werd aangeklaagd omdat ik hem ermee “had” laten rijden.

De wereld op z’n kop. Rechters beseffen echt niet hoe een huishouden met een alcoholist werkt. Hoe je je daartegen niet zomaar verzet. Zeker niet als die daarbij dan alle narcistische tactieken uit de kast haalt om je onder controle te houden.

Het bleek al snel bij zijn advocaat dat zijn verweer uit leugens zou moeten bestaan. Leugens die ik moest ondersteunen.

Ik heb het echt geprobeerd, hem aan het verstand te brengen dat hij zijn verantwoordelijkheid gewoon moest opnemen en als een man zijn verdict aanvaarden. Maar dat ontaardde ook alweer in een woede aanval. Dus heb ik berust en met loden schoenen het spel meegespeeld in de rechtbank.

Het toppunt daarbij was dat hij, na een verdiende uitbrander maar verder een genadig vonnis van de rechter, nadien weggestormd is uit de rechtbank en mij bij zijn advocaat achtergelaten heeft.

Ik ben hem nog gaan zoeken en heb hem gevonden in een magazijn. Maar intussen was ik zelf zo boos, dat ik me zelf verstopt heb en al zijn oproepen verder genegeerd heb. Ik ben de bus naar huis op gestapt, moe en moedeloos.

En zelfs op dat moment overtuigde ik mezelf ervan dat zijn gedrag kwam omdat hij zich zo erg schaamde. Maar die schaamte duurde nooit lang. Het was nooit genoeg om te zorgen voor een blijvende gedragsverandering.

Daarmee vielen de puzzelstukjes ook op hun plaats toen het woord narcisme viel. Een narcistische persoon wil niet leren van zijn ervaringen, omdat hij altijd gelooft dat hij gelijk heeft en dat het systeem verkeerd is.

Hij was toen gewoon boos omdat hij betrapt geworden was, terwijl hij in zijn ogen weinig verkeerd gedaan had. Er was altijd een reden, een aanleiding die zijn acties rechtvaardigden. Hij nam nooit zelf verantwoordelijkheid.


Dit zijn zo van die gevolgen van narcistisch misbruik die niemand ziet of begrijpt. Je verlaagt je eigen grenzen, maar ook je eigen waarden en moraliteit.

Daarom is het zo dat je jezelf niet meer herkent na een narcistische relatie. Je hebt een vage herinnering aan je waarden en normen, maar je weet dat je huidige levensstijl daar niet meer aan beantwoordt. Daarover voel je je dan ook beschaamd.

Je bent beschaamd over wie en wat je geworden bent.
Je bent beschaamd over wat je allemaal toegelaten hebt.
Je bent beschaamd over waaraan je allemaal mee bijgedragen hebt.

Het heeft een jaar geduurd eer ik mezelf weer herkende. Ik had hierbij de hulp van een goeie therapeute.

Nu kan ik op mijn beurt mensen helpen en hen de weg tonen die ik gegaan heb om weer volop te kunnen leven.

Eigenlijk hoef ik daar niet veel woorden aan vuil te maken.

Als jij het beleefd hebt, weet je waarover ik het heb.

Ik hoef jou niet te overtuigen.

Jij hebt alleen te voelen bij jezelf of dit het moment is dat je voor jezelf gaat kiezen.

Of dit het moment is dat je de klik maakt en beslist dat het genoeg geweest is.

Je kan je hier op mijn wachtlijst zetten.

Dan krijg je op 13 januari een mail die je uitnodigt om in te schrijven voor het traject dat start op 11 maart. Als je dat doet binnen de 5 dagen, krijg je nog een mooie korting.

Hier kan je alles over het traject nalezen.


Bijna vergeten om ook mijn facebook live op donderdag 11 januari te promoten 😃 (promo is echt niet mijn ding)

Hier vind je meer info.

Zie ik je volgende donderdag om 20u daar?

29 | Dieptepunt

Ik herinner me de dag dat mijn zelfliefde een dieptepunt bereikte nog levendig.
Natuurlijk werd die voorafgegaan door heel veel gelijkaardige dagen.
Maar deze was toch wel het meest heftig.

Het was de avond voor mijn huwelijk.

Mijn toenmalige verloofde had eerder datzelfde jaar al enkele keren de binnenkant van een politiecel gezien door openbaar dronkenschap en ik had hem toen de keuze gesteld: de alcohol aanpakken door zich te laten opnemen in een psychiatrische kliniek, of er zou geen trouw zijn.

Ik stelde hem die keuze net nadat de politie hem weer had thuisgebracht. Op dat moment zat hij zo vol schaamte, dat hij onmiddellijk toestemde.

Hij is uiteindelijk 3 maanden “in behandeling” geweest bij dat psychiatrisch ziekenhuis.
Ik zet het bewust tussen aanhalingstekens om mijn sarcasme bij te zetten.
3 weken gesloten opname, daarna direct naar huis gemogen zonder mijn inspraak te horen en alleen sprake van depressie, geen woord over aanpak van alcoholisme.
Ik had hier helemaal geen veilig gevoel bij.

De tijd van die opname is een lang verhaal, dat ik een andere keer zal vertellen.
Het verhaal waar het nu om gaat, speelt zich af op de vooravond van de trouw.

Tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis, werd het me al snel duidelijk dat hij met zijn zielig verhaal al de interesse van enkele kwetsbare vrouwen had getrokken.

Blijkbaar gaf de therapie die hij daar kreeg, hem een hernieuwd zelfvertrouwen en de kans om alweer de ene leugen na de andere aan me op te stapelen. Zo vond ik een pakje sigaretten in zijn rugzak, waarvan hij beweerde dat hij het bij hield voor een medepatiënt. De sigaretten vermeld ik omdat ze nog een rol gaan spelen in mijn verhaal.

Omdat hij aan mijn voorwaarde had voldaan en hij de maanden nadien zijn best leek te doen met het minderen van alcohol, liet ik de trouw doorgaan. Ik bleef leven op hoop.

De avond voor onze trouw zou hij de bloemen voor de kapel gaan ophalen. Het was 1 van de eerste keren dat hij opnieuw alleen op weg was en mijn waakzaamheid stond op de hoogste stand, en daamee ook mijn angst dat hij weer dronken zou thuiskomen.

Ik had de berekening gemaakt wanneer hij weer thuis zou zijn, en naarmate dat moment verstreek, steeg mijn angst.

Dan ging de telefoon. Opgelucht nam ik op, in de veronderstelling dat hij belde om me te verwittigen over zijn vertraging.

Eerst hoorde ik niks, dan eindelijk zijn stem. Blij vroeg ik of hij bijna thuis was. Toen hij niet reageerde op mijn vraag, besefte ik dat hij tegen iemand anders aan het praten was. Een vrouw.

Aan de achtergrondgeluiden en het feit dat ik hem een biertje hoorde bestellen, kon ik horen dat hij op café zat. En ik kon hun hele gesprek horen. Zijn geflirt, haar paaiend met de woorden “als wij mekaar eerder moesten gekend hebben…”. Haar ontwijkende reactie “ja, en morgen ga je trouwen”. Het feit dat hij daar niet eens op reageerde.

Verder maakte ik uit het gesprek op dat ze een medepatiënte was van het ziekenhuis.
En dan zijn woorden “ja, en als er morgen iemand iets zegt over dat ik rook, krijgt hij een schup, he”.

Huilend lag ik op bed, luisterend naar dit hallucinant gesprek. Intussen stuurde ik hem boze SMSen, die hij duidelijk niet zag.

Dan hoorde ik hem weer vertrekken en haar bij de kliniek afzetten met de auto. Na wat gerommel werd het plots stil en werd het gesprek verbroken.  Ik probeerde hem opnieuw te bellen, maar het klonk bezet. Waarschijnlijk was hij in paniek de vrouw aan het vragen hoe hij het moest aanpakken.

Ik ben in een hoekje bij mijn trouwkleed gaan zitten huilen. Ik wist niet wat ik moest doen. Ik kon nog altijd niet geloven wat ik gehoord had.

Toen hij thuiskwam, is hij er nog in geslaagd om me te overtuigen dat het allemaal een misverstand was en dat ik al die dingen verkeerd gehoord had.

Het deed zo’n vreselijke pijn en ik kon niet overwegen dat het voorbij zou was. Ik bevroor.
Ik liet me weer eens overhalen, manipuleren en gaslighten.

Ik gaf zelfs de vrouw in kwestie nog een hand op de receptie.

Een normaal mens zou er toen finaal een einde aan gemaakt hebben. Maar iedereen die in een narcistische relatie heeft gezeten, weet dat het zo simpel niet is.

Je hele persoonlijkheid gaat eraan in een narcistische relatie.
Al je zelfrespect verdwijnt als sneeuw voor de zon.
Je zelfliefde is niet meer bestaande.

Ik ben nog 7 jaar met hem getrouwd gebleven.

7 jaar.

Het gaat nu soms mijn verstand te boven. Hoeveel vat hij op me had.

Ik heb lang het gevoel gehad dat het mijn eigen schuld was. Dat ik geen ruggengraat had.

Maar een narcistische relatie is complexer dan dat.

Als je jezelf al niet graag ziet, ben je een gemakkelijk slachtoffer.

Maar als je weer je zelfliefde en zelfrespect terugvindt, kan je hun tactieken doorzien en weerstaan. En zal je nooit meer het misbruik tolereren.

Daarom is het ook een belangrijk onderdeel van mijn traject.

Als jij hier aan wil werken zodat je je ook kan verweren tegen narcisten, stuur me dan een berichtje.

Je hoeft het niet alleen te doen.