55 |  Muziek en de missie

Ik zit momenteel in een rustfase. Dat betekent mezelf terugtrekken, me wat afzonderen van het dagelijkse leven. 

Tegelijk betekent dat ook liggende taken en to-do lijsten laten liggen, wat al veel moeilijker is voor mijn hoge verantwoordelijkheidsgevoel. Maar ik moet het leren loslaten. Mijn hoofd heeft rust nodig.

Wat hierbij helpt, kan contradictorisch klinken, maar dat is: muziek. Luisteren naar muziek. Okee, dan kun je misschien zeggen: dan vul je je hoofd toch gewoon met iets anders? En ja, dat is ook zo. Maar het stopt je hoofd wel met altijd nadenken en malen over alles. 

Stilte is nog moeilijk, dat geef ik toe. Maar ik ben al lang blij als ik de cyclus van rond spinnende gedachten kan stoppen.

Aan de andere kant helpt het me ook te focussen. Naar muziek luisteren doet het ronddraaien van gedachten stoppen en de focus in één richting brengen.

Je zou denken dat dan vooral rustige, meditatieve muziek hierbij kan helpen, maar dat klopt niet. Toch niet voor mij, althans. Zolang ik de muziek maar mooi vind, werkt alles. Van het engelachtige gezang van Mei-Lan tot Linkin Park of Rammstein.

Muziek helpt me ook bij een hele variëteit van bezigheden: van strijken en koken tot bloggen en taken die veel concentratie vragen zoals structureel werken aan mijn website.

Aan mijn behoefte om dingen te doen met muziek, kan ik ook voelen hoe het gesteld is met mijn behoefte aan rust. De laatste weken werd dat steeds meer en pas na een tijdje besefte ik dat het tijd is om een stap terug te zetten. Van alles.

Van mijn huishouden, dingen die ik moet regelen voor de kids, mijn job in loondienst… en uiteindelijk ook mijn missie.

Die stap terugzetten is noodzakelijk om opnieuw zicht te krijgen op waar ik mee bezig ben en waar ik mijn prioriteiten wil leggen.

Meestal dringen prioriteiten zich op. Bepaalt een tijdlijn welke taken je eerst moet doen. Daar wil ik nu van af stappen. 

Okee, er blijven altijd dingen die dringend(er) zijn, zoals de taart bestellen voor de verjaardag van de kids. Maar andere dingen zoals mijn strijk gaan niet lopen (helaas). En ja, dat heeft dan tot gevolg dat ik soms in de mand met propere kledij even moet graven om die bepaalde broek voor mijn oudste te vinden, of dat ik haar naar de wasdraad stuur om die broek er zelf af te halen. Was heeft prioriteit, strijk niet.

Dit zijn nu huishoudelijke dingen die ik als voorbeeld geef, maar je begrijpt me wel.

Sommige prioriteiten dringen zich op, andere kan je best voor een tijdje naast je neerleggen.

Dat is heel moeilijk, want die blijven natuurlijk een eigen leven leiden in je hoofd. En daar helpt muziek dus bij, om die stemmen tot zwijgen te brengen.

De fout die veel mensen maken, is denken dat scrollen op sociale media die stemmen ook tot zwijgen brengt. Maar je vult je hoofd dan met veel meer prikkels en dat helpt echt niet.

Slachtoffers van narcistisch misbruik worden vaak geplaagd door flashbacks. Herinneringen die keer op keer in je hoofd afgespeeld worden en waarbij je hoofd soms probeert scenario’s te bedenken om dingen anders te laten aflopen, ofwel gewoon pijnlijke herinneringen opnieuw oprakelt. 

Waarom gebeurt dat? Waarom doen we onszelf hiermee pijn? Wel, ten eerste is er natuurlijk die trauma band, maar ook is er het ongeloof waar we mee worstelen. Twijfels die boven komen. Was het echt zo erg? Hebben we het zelf niet “gedramatiseerd”? Hebben we het eigenlijk niet zelf uitgelokt en is het daarom te vergoelijken hoe hij ons behandelde? Verdienden we het niet?

Daarnaast kunnen we soms ook zelf moeilijk geloven wat ons overkomen is. Hoe kan iemand echt zo slecht zijn, vragen we ons dan af. Wat bezielt hen om ons zo te behandelen? 

Als we uit de relatie zijn, mist ons lichaam ook plots die afwisselende hormonen en gaan we denken dat we hem of haar missen. Een leven zonder alle drama lijkt saai en we gaan soms het drama opnieuw opzoeken of uitlokken. 

Daarom gaan mensen vaak in de weerstand als ik hen aanraad om helemaal “no contact” te gaan. Ze denken dat ze “gerust” zijn als de narcistische persoon hen met rust laat, maar ze beseffen niet dat hun lichaam constant in waakzaamheid blijft zolang er een kanaal open blijft staan waarop er plots een bericht weer een heel drama kan geven.

Ze beseffen niet dat ze hiermee ook eigenlijk zelf blijven hopen op dat drama. Niet bewust, natuurlijk. Maar de trauma band met die lichamelijke verslaving aan de afwisselende hormonen wil de band in stand houden.

Je kan hen dat natuurlijk niet kwalijk nemen. Een verslaving is heel moeilijk om te overkomen en vraagt vaak harde beslissingen. Op dat vlak stap ik meestal voorbij mijn zachte aanpak en ben ik streng naar mijn cliënten toe. Ik verplicht hen natuurlijk tot niets, maar ik laat duidelijk blijken dat zolang zij die stap niet zetten, ze niet verder kunnen met hun genezing.

Als we dan in de discussie komen over gedeeld ouderschap, raad ik hen aan om 1 kanaal open te houden: een apart, speciaal hiervoor aangemaakt emailadres. Dat je alleen opent als je je er mentaal op hebt voorbereid. Maar dat je niet onverwacht kan overvallen met berichten dus en dus hoeft je systeem niet meer in constante waakzaamheid te blijven vastzitten.

Dat zijn allemaal logische adviezen, maar als je vast zit in zo’n cyclus, is het soms moeilijk om dingen objectief te bekijken. 

En daarom ben ik er dan, om hen te helpen. Want mensen zien het vaak niet als ze er in zitten.

Hetzelfde gevoel heb ik als ik naar verhalen van mensen luister waarin – voor mij – het narcisme in hun relatie duidelijk aanwezig is. En het verwondert me dan soms nog hoe zij het niet zien, en hoe hoognodig het is dat mensen geïnformeerd worden over narcisme.

Natuurlijk heb ik ook ooit op dat punt gezeten als ik eerlijk ben. Iedereen kent het begrip narcist, maar wat het echt inhoudt, daar hebben ze vaak geen idee van.

Ze kunnen soms het schadelijk gedrag wel vastpakken en beschrijven en toch niet beseffen dat ze met narcistisch gedrag te maken hebben. 

Als er ooit momenten zijn dat ik twijfel of ik nog verder wil gaan met mijn missie, hoef ik maar zulke getuigenissen te lezen om te weten dat het nog zo hard nodig is dat mensen leren over narcisme.

En vooral dat ze, als ze beseffen dat het narcisme is, hier ook een aantal harde conclusies bij moeten trekken.

Onlangs las ik weer een vrouw die dergelijk gedrag beschreef bij haar partner, en ze stelde de groep (vrouwelijke ondernemers) volgende vragen:

  • is dit gedrag normaal of oké in een relatie?
  • Herkent iemand dit soort controle of wantrouwen van een partner?
  • Hoe zijn jullie hiermee omgegaan?

En dan moet ik even diep ademhalen. Want ik voel zo erg haar pijn. En ik voel me machteloos. Want ze zit duidelijk nog in een fase van ontkenning.

Het gedrag dat ze beschreef was helemààl niet “normaal of oké”. En dat zal ze ook al wel beseffen.

Bij de vraag naar gelijkaardige verhalen is ze al op zoek naar lotgenoten. Om te horen dat ze niet gek is en dat ze de dingen wel ziet hoe ze zijn.

Maar het meest verscheurend voor mij is de laatste vraag: hoe zijn jullie hiermee omgegaan? 

Hoe maak je iemand in die fase duidelijk dat het nooit zal veranderen? Ze zoekt nu naar advies hoe ze deze situatie kan “oplossen”.

Een relatie met een narcistische persoon – en ik heb het over alle vormen van relatie: ouder, collega, vriend(in), partner – kan niet “opgelost” worden.

Je kan technieken leren om jezelf er in overeind te houden, ja. Maar het zal niets veranderen aan hun gedrag. Het zal niets veranderen aan de pijn die jij dagelijks voelt. Je kan je leren afschermen, maar dan ga je meestal jezelf afsluiten. En je zal er zeker nooit in gelukkig worden.

Nu weet ik dat veel mensen in zo’n relatie zich al op één of andere manier hebben neergelegd bij de situatie. Dat ze denken dat ze het niet verdienen om gelukkig te zijn. 

Of gewoon geen idee hebben hoe het voelt om gelukkig te zijn. Meestal omdat ze het nog nooit in hun hele leven hebben ervaren. En je kan niets missen dat je nooit hebt gehad. Of je denkt dat je “af en toe opgelucht voelen” al genoeg is. Dat je niet meer nodig hebt.

Dat is zo hartverscheurend. Want stuk voor stuk zijn het prachtige mensen die geluk verdienen. 

Dus… ook al functioneer ik momenteel op een lager pitje… mijn missie blijft duidelijk. Er is nog veel werk aan de winkel om de wereld bewust te maken van het bestaan en de effecten van narcisme en narcistisch misbruik. 

Daarom ga ik dieper naar binnen, in mezelf. En schrijf ik weer zoals in het begin. 

Mijn blogs en mijn Narc Talks, daar is het allemaal mee begonnen. En daar ga ik zeker mee verder.

Ik neem ook even deze gelegenheid om mijn nieuwste boek voor te stellen: De illusie doorbroken. Dit is een samenbundeling van mijn eerste 52 blogs, voor mensen die liever lezen in een fysiek boek of gewoon even kunnen stoppen met lezen en het later weer oppikken.

Mediums zoals deze blog maken het soms moeilijker om ernaar terug te keren, omdat je intussen al naar een andere website bent gegaan en eigenlijk vergeten was dat je mijn blogs aan het lezen was. 

Vaak heb je wel het voornemen om nog meer te lezen op een later moment, maar ja… we weten allemaal hoe dat gaat.

Een boek in fysieke vorm of als e-book maakt het gemakkelijker om dat voornemen te volbrengen.

👉 Je kan beide hier kopen.

Je ondersteunt hiermee mijn missie ook dus ik ben je alvast heel erg dankbaar.

Verspreid mee het woord, lieve lezer. 

Dankjewel.

54 |  Over zelfbescherming: hoe je leert ademen in toxische relaties

Onlangs kreeg ik de vraag hoe je best kan omgaan met (schoon)ouders die over je grenzen gaan. Ik adviseerde haar wat ik altijd aan mijn cliënten zeg als het gaat over omgaan met narcistische personen, of dat nu je (schoon)ouders, je man/vrouw of een baas of collega gaat, en dat is het volgende: neem afstand, ga niet in conflict of zelfs niet in interactie. Negeer of blokkeer.

“Ja, dat is niet zo handig als het om mijn moeder gaat die ongevraagd in de tuin staat”, antwoordde ze. Het werd even stil en ik kon horen hoe ze haar adem inhield.

Onwillekeurig hou ik dan ook even mijn adem in. Want ik voel wat ze bedoelt. De beklemming die zich vastzet op je hart, je longen, je hele borstkas. En dan word ik ook even terug naar het verleden gekatapulteerd. Hoe vaak ik stopte met ademen als ik bij mijn therapeute op de stoel zat. Hoe zij dan even diep in en uit ademde. En hoe ik dat automatisch mee deed. En daarmee weer kon ontspannen en uit de blokkering komen.

Want je kan als therapeute je eigen zenuwstelsel gebruiken om dat van je cliënt te helpen co-reguleren. Een simpele maar zo effectieve methode. Mensen beseffen niet dat je het doet en dat is ook niet nodig. Wat het belangrijkste is, is dat het werkt.

Zelfs online. Ook achter je computerscherm kan je perfect zien en horen wat er bij je cliënte gebeurt. Voor mensen die het niet gewoon zijn, kan dat even een aanpassing vragen. Maar onderschat de kracht van online niet.

Ik heb zelf geen praktijkruimte. Ik weet dat dit soms cliënten tegen houdt omdat ze denken dat online niets uithaalt of hetzelfde effect niet kan hebben. Maar ik weet ook dat het vaak niet evident is voor vrouwen die pas uit een narcistische relatie zijn (of erger: er nog in zitten) om zich te verplaatsen. 

Vaak hebben ze al zoveel om handen om hun leven opnieuw op de rails te krijgen, kost een verplaatsing ook nog extra geld en tijd, en jaagt het hen angst aan om op zoek te moeten gaan naar een onbekende en onvertrouwde locatie, dat het echt wel een onoverkomelijke hindernis kan lijken. 

Daarom bied ik hen begeleiding aan in het comfort en de veiligheid van hun eigen huis. Vrouwen die nog in een relatie zitten met een narcistische partner moeten ook geen excuses verzinnen waar ze waren op dat bepaalde moment. 

Dus ja, online heeft toch veel voordelen, vind ik zelf. 

Maar goed, we ademden dus samen even enkele keren in en uit en ik vroeg of ze al geprobeerd had om gewoon haar moeder te negeren. Ik zag een verschrikte blik op haar gezicht komen. “Dat kan ik toch niet doen?”

Een narcistische partner is heel erg om mee om te moeten gaan, omdat je er dag in, dag uit mee moet samenleven. Maar eens je er in slaagt om die uit huis te krijgen, zijn er veel hulpmiddelen om hun invloed zo veel mogelijk uit je leven te bannen. 

Maar een narcistische ouder is een andere zaak. Het is al heel moeilijk om van je loyaliteit naar een partner af te geraken, maar een ouder… dat is een veel hardere noot om te kraken. 

Want ja, die heeft jou je leven gegeven, juist? Dus moet je daar je hele leven dankbaar voor zijn. Mag je hen niet uit je leven weren, mag je hen niet negeren, tegenspreken, ongehoorzaam zijn… Juist? 

Wel, als kind heb je geen keuze. Je hangt nu eenmaal van hen af voor je overleving. Als zij je geen eten of onderdak geven als jij ongehoorzaam bent, ga je dood. Zo simpel is dat. En zo ontstaan dus overlevingsmechanismen.

Maar eenmaal je volwassen bent, en je jezelf in leven kan houden, hoef je het niet meer te pikken als ze zich onmenselijk gedragen. Als ze je de hele tijd ondermijnen, uitlachen, vernederen,… gewoon je slecht over jezelf laten voelen.

Dan mag je ze best mijden, negeren of blokkeren. Maar mensen vinden dat vaak heel onoverkomelijk. Blijkbaar is biologische procreatie reden genoeg om misbruik te moeten tolereren. 

Denk hier eens aan: het gaat om één sexuele daad tussen jouw ouders die een biologische reactie als gevolg had. Ja, het resultaat ben jij. Maar “verdienen” jouw ouder(s) dan ook die loyaliteit als zij zich niet als een mature ouder gedragen hebben? Jou niet in jouw psychische noden voorzien hebben?   

Ja, ze hebben je eten gegeven. Ja, ze hebben je onderdak gegeven. (In het beste geval) Maar waren ze er voor jou als je verdriet had? Zàgen ze het überhaupt dat je verdriet had? Gaven ze je knuffels? Moedigden ze je aan? Hadden ze respect voor jouw grenzen? Luisterden ze naar jou of snoerden ze je de mond als je je mening probeerde te geven? Vooral als die mening niet met de hunne overeenkwam?

Loyaliteit moet je verdienen, vind ik. Zelfs als het je ouders zijn. Maar we zijn vaak grootgebracht met de overtuiging dat we hen die verschuldigd zijn, ook als ze die niet verdiend hebben. En daar wringt het schoentje dus.

Dus ja, die verschrikte blik krijg ik wel vaker te zien. Maar we zijn volwassen nu. Onze partner of onze ouder verdient die loyaliteit niet als ze ons slecht behandelen of behandeld hebben.

Wat ons dan te doen staat, is onze grenzen bewaken

Mensen hebben echter vaak een verkeerd beeld over wat dat juist inhoudt, grenzen stellen. Ze denken dat het betekent dat je specifiek en luidop moet zeggen: “dit wil ik niet (meer)”, of “stop ermee” of iets dergelijks.

Maar dan heb ik slecht nieuws voor je: bij een narcistische persoon kan je dat zeggen tot je blauw bent… echter gaat het niets uithalen.

Een narcistische persoon ziet dat juist als een uitdaging. Kijken hoever hij/zij kan gaan. Of net een indicatie dat dit iets is waarmee je pijn kan doen of gemanipuleerd kan worden. Het geeft een kwetsbaarheid aan. En daar maakt een narcistische persoon graag misbruik van.

Hoe ga je er dan wel best mee om?

Het advies dat ik haar gaf, was om met kleine stapjes te werken. Kleine grenzen trekken, kleine signalen geven… het storend gedrag gaan ontmoedigen. Bijvoorbeeld zelf weggaan om boodschappen te gaan doen als haar moeder zou opdagen. 

Daar voelde ze zich ook niet goed bij. “Ik moet toch niet vluchten als zij er is? Uit mijn eigen huis?”

Jezelf uit een toxische situatie halen is niet vluchten. Het is jezelf beschermen. 

Het is dezelfde reactie die ik heb als ik in een conflictsituatie zit met één van mijn kinderen, die OCD heeft. OCD is een opstandige-gedragsstoornis waarbij iemand zich afzet tegen elke vorm van gezag of dwang. Dit kan situaties geven waarbij je het gevoel hebt dat die persoon altijd het laatste woord moet hebben. Want elk weerwoord krijgt een weerwoord van hem/haar.

Mijn narcistische ex-partner had daar heel veel problemen mee, want hij wilde zelf altijd het laatste woord hebben. Hoe vaak ik ook probeerde om OCD uit te leggen, hij vond dat een kind het laatste woord niet mocht hebben en dus kregen we eindeloze discussies die altijd escaleerden.

Ik heb geleerd om in zulke discussies maximaal drie keer mijn standpunt te geven en mijn kind daarna het laatste woord te laten hebben. Gewoon omdat ik een volwassene ben en ik het laatste woord niet altijd hoef te hebben. Omdat het mijn energie niet waard is. Omdat het ook geen zin heeft. Omdat er in een discussie niet altijd een “winnaar” hoeft te zijn.

Een buitenstaander kan bij het observeren van die interacties misschien het idee hebben dat ik over mijn grenzen laat gaan op dat moment. Maar het tegendeel is waar: ik bewaak net mijn grenzen door mijn energie niet van me te laten wegnemen.

Jezelf uit een toxische situatie halen geeft een krachtig signaal. Het betekent dat je jezelf belangrijk genoeg vindt om jezelf te beschermen.

Welk advies kan ik nog geven dat mijn cliënte kan helpen in zulke situaties?

  1. een energetische grens trekken: je ogen sluiten en jezelf visualiseren in een beschermende bubbel, terwijl je affirmaties zegt zoals “Dit is mijn huis, mijn energie, mijn rust. Wat van haar is, mag bij haar blijven”
  2. een symbolische grens trekken: misschien een poortje plaatsen, een bordje met “gelieve aan te bellen”, een tuinhek dat niet zomaar meer open kan… Dat geeft een stille grens: “Dit is mijn terrein”.
  3. een neutrale respons klaar hebben indien je geconfronteerd wordt met de vraag waarom dat poortje daar plots hangt: “Ik heb nood aan meer privacy en rust in mijn tuin”, of “Ik probeer meer rust te hebben”.
  4. de vluchtreactie omvormen tot een bewuste keuze: “Als ze in de tuin is, kies ik dat moment om iets te doen voor mezelf: even wandelen, iets leuks gaan doen…”

Genezen van narcistisch misbruik begint op het moment dat je stopt met vechten om gezien te worden door iemand die dat niet kan. 

Wanneer je kiest voor je eigen rust, voor jezelf, ook al knaagt dat schuldgevoel. 

Het is eng om los te laten wat ooit vanzelfsprekend leek, maar juist daar vind je jezelf terug.



In Kintsugi, mijn traject voor vrouwen die herstellen van narcistisch misbruik, leer je hoe je je grenzen weer voelt, bewaakt en respecteert. Zodat je niet langer overleeft, maar echt leeft.

Klik hier voor meer info over Kintsugi.
Je staat er niet meer alleen voor 🤗

47 | Onverwachte inzichten

Vandaag schrijf ik met veel gesnotter en hoesten… jawel, eind januari blijk ik toch ook niet te ontsnappen aan de winter ziektes… En terwijl mijn lichaam in rustmodus gaat, groeit in mijn hoofd weer de nood om te schrijven. Als ik er zo over nadenk, valt dat vaak samen. Ik schrijf graag, maar “het leven” komt er zo vaak tussen. En dus helpt mijn lichaam me door allerlei signalen uit te sturen dat ik even moet stoppen, voelen en schrijven. En als ik die signalen teveel negeer, geeft mijn lichaam een harde “STOP”.

Eind vorig jaar (jawel, we zijn alweer een maand verder, what the hell) nam ik hierdoor ook het besluit om in het nieuwe jaar meer aandacht te geven aan zelfzorg. Tot rust komen. Niet de hele tijd met werken (aan mijn missie) bezig zijn, ook al krijg ik daar vaak veel energie en voldoening uit. Maar omdat ik niet genoeg tijd nemen om tot rust te komen tussendoor, raakt die energie snel weer uitgeput. 

En ja, zoals dat gaat met een generator (cfr Human Design) kwamen er dan alweer 100 ideeën op om die periodes zelfzorg in te vullen: cursussen, opruimacties (decluttering heet dat mooi in het Engels), boeken lezen, mijn maanceremonies, kaartleggen, mijn keto dieet weer oppakken wat meer tijd steken in koken betekent, opleidingen volgen, meer tijd nemen om te bewegen… 

En voor ik het wist, zat ik ook daar alweer met keuzestress en het verlangen om alles tegelijk te willen doen. Oh ironie, dat leer ik net aan mijn deelneemsters in het vervolgtraject REFOCUS. Tijd om mijn eigen traject nog eens zelf te volgen dus. Gelukkig helpt het Universum altijd een handje.

Enerzijds ben ik deze maand in mijn “zelfzorg-weken” telkens tot een halt geroepen doordat ik even gecrasht ben (twee weken geleden) door iets met mijn kids (waar ik het verder niet over ga hebben) en deze week lig en zit ik dus ziek in bed en in de zetel.

Ik heb even getwijfeld om deze blog op mijn persoonlijke blog te plaatsen, maar het is al tijden geleden dat ik daar iets gepost heb en aan de andere kant is ook mijn persoonlijk denkproces onderdeel van mijn ervaring na mijn narcistische relatie. Ik verklaar me dadelijk nader, dus blijf nog even lezen 🙂

Hoe kan het Universum je nu helpen? Wel, ik had me enige tijd geleden ingeschreven voor het weekend event van het Sluis NLP Instituut en dat was dus afgelopen weekend. En ook al heeft het me niet gebracht waarvoor ik gegaan ben, het heeft me andere nuttige resultaten en bevindingen gegeven.

Waar was ik voor gegaan? Wel, ik wil me al enige tijd bijscholen om mijn cliënten nog beter te kunnen helpen, maar het aanbod aan opleidingen is zo groot dat ik nog niet heb kunnen beslissen. NLP therapie leek me wel wat en uit de mails met de aankondigingen had ik begrepen dat we gingen leren hoe NLP werkt. 

Wel, ik heb wel ervàren hoe het werkt, maar het “hoe” is zorgvuldig verborgen gebleven 🙂 Goed, ik snap het wel, als je alles gratis weggeeft kan je niks verkopen, maar een tipje van de sluier zou toch wel aardig geweest zijn.

Wat ik wel geleerd heb, is een verdieping van wat ik eigenlijk zelf al aanbied in REFOCUS, dus ik kan dat traject verbeteren, én ik kom ertoe om mijn eigen theorie opnieuw in praktijk te brengen. Want ook al heb ik het hele proces drie jaar geleden meegemaakt en uitgewerkt om er ook mensen mee te helpen, zou ik dat eigenlijk elk jaar moeten doen. Elk jaar opnieuw je leven evalueren, doelen stellen… op een structurele manier. Ik heb natuurlijk elk jaar wel een idee waar ik naartoe wil, maar een echt actieplan opstellen deed ik niet. En als je dan je doel wat uit het oog verliest en jezelf verliest in “het leven” sta je een jaar later nog altijd niet verder.

De cursus #UnlimitedMe van Celine Charlotte was daar al een eerste aanzet toe, en afgelopen weekend was de kers op de taart die het Universum me dus voorgezet heeft.

Okee okee, Universum. Let’s do this 🙂

Dat brengt me dan tot enkele jaren terug, naar mijn relatie met de narcistische persoon. Ik had toen het gevoel dat ik nergens naartoe ging, dat ik geen plezier had in mijn leven, dat ik een doel miste, dat ik nog iets wilde bereiken in mijn leven. Natuurlijk had ik er toen geen idee van dat het juist mijn relatie was die me tegenhield. Dat het gebrek aan enthousiasme, energie en zelfvertrouwen veroorzaakt werd doordat ik dagelijks neergehaald werd, vernederd, uitgelachen…

Ik kreeg regelmatig het verwijt dat ik nergens enthousiast over was, dat ik vele hobby’s begon maar niks afmaakte, dat ik geen “hoger doel” had. Ik dacht altijd dat het aan mijn mindset lag, en dat is natuurlijk wel zo, maar als je zelfbeeld zo laag is omdat het altijd afgebroken wordt, is er weinig kans dat je dat ooit kan veranderen. Ook liet hij altijd uitschijnen dat hij het “gemaakt had” in zijn leven, omdat voor hem “falen nooit een optie was”. En dan leg je de lat voor jezelf natuurlijk nog hoger.

De fout die ik daarbij maakte, was dat ik zocht naar iets waar ik “succesvol” in kon zijn, want dat was wat belangrijk was voor hem. Goed zijn in iets was voor hem iets dat nuttig moest zijn. Daarom lachte hij me uit toen ik me ging verdiepen in hekserij, astrologie en Moonology. Oh, ogenschijnlijk steunde hij me wel, kocht een mooie maanlamp voor me… Maar als hij dan in zijn venijnige modus ging, werd dat allemaal belachelijk gemaakt en op een dag gooide hij ook mijn mooie maanlamp stuk, samen met een hoop fotokaders… 

Scherven

De vloer lag vol met scherven toen. Dat is de eerste stap voor me geweest. De eerste keer dat ik letterlijk voor mijn ogen het bewijs zag van deze ongezonde relatie. Dat beeld is me heel erg bijgebleven. Net zoals de scherven van het raam van mijn achterdeur dat hij ingeslagen heeft omdat hij niet binnen raakte en ik de telefoon niet opnam. Ik was toen op bezoek bij mijn ouders en hij had zijn sleutel niet meegenomen op zijn fietstochtje. 

Wat heel kenmerkend was aan die gebeurtenis, is dat hij diezelfde dag een ongeval had met zijn fiets en in het ziekenhuis belandde. Een vergaande poging om de aandacht te verleggen van wat hij gedaan had naar alles rond hem te laten draaien, medelijden te krijgen… Dat was al vaker gebeurd. Ik kan de keren dat ik naar het ziekenhuis gesneld ben, niet meer op mijn handen tellen. En in het begin werkte het. Ik had medelijden, ik vergaf wat er gebeurd was. Tot ik op een dag, die dag met het kapotte achterraam, besefte dat al die ongevallen maar  door 1 ding veroorzaakt waren telkens: zijn drankprobleem. Hij had nooit “zomaar” een ongeval. Het was altijd omdat hij op dat moment gedronken had.

Ik heb 8 jaren gedacht dat zijn hoofdprobleem het alcoholisme was. Veel van de gedragingen van een alcoholist komen overeen met die van een narcist: het liegen, bedriegen, manipuleren, medelijden wekken, de schuld naar jou verleggen, zijn gedrag minimaliseren, geen verantwoordelijkheid opnemen voor zijn gedrag/probleem… Daarom bleef ik ook vaak hopen dat het beter zou worden. Want voor korte periodes leek het dan onder controle, tot het gedrag terugkwam. 

Ik dacht toen altijd dat het kwam omdat hij opnieuw begon te drinken. Maar nu weet ik dat het gewoon was wie hij was, en dat hij het nooit lange tijd kon onderdrukken. Of dat het gewoon weer een “hoovering” fase was.

Begrijp me niet verkeerd, ik zeg niet dat elke alcoholist een narcist is, he. Maar het ene kan soms een maskerade zijn voor het andere.

Het alcoholisme heeft ook heel lang mijn leven beheerst. Waardoor ik geen energie meer had om me te gaan afvragen waar ik naartoe wilde met mijn leven. Ik was gewoon bezig met overleven. Met proberen mijn kinderen zoveel mogelijk uit de vuurlinie te houden. Met proberen een goeie moeder voor hen te zijn.

Ouderschap

Dat laatste is op dit moment in mijn leven een heel moeilijke opdracht. Het is zwaar om om te gaan met het feit dat ik mijn kinderen 10 jaar lang in een gevarenzone heb gebracht. Natuurlijk niet bewust, ik heb oprecht 10 jaar lang geloofd en gehoopt dat ik een gelukkig nieuw samengesteld gezin zou kunnen opbouwen. En ja, ik had de knoop sneller moeten doorgehakt hebben. 

Ik heb na mijn therapeutische trajecten mezelf grotendeels kunnen genezen van de grootste traumatische impact, maar het doet me pijn dat zij nog altijd worstelen met de gevolgen ervan. Jarenlang geleefd hebben in deze toxische omstandigheden, eigenlijk hun hele leven geen stabiele vaderfiguur met emotionele volwassenheid gehad… De keuzes die ik gemaakt heb, hebben een gevolg op hun leven. En ja, ik weet ook wel dat zij hun eigen pad moeten volgen, maar het blijft toch soms in mijn achterhoofd sluimeren dat ze het wat gemakkelijker zouden gehad hebben als ik betere keuzes gemaakt had.

Dat is iets waar we vaak mee moeten leven na een narcistische relatie: de impact op onze kinderen. Het is ook net wat ons zo vaak in de relatie houdt. Je twijfelt om weg te gaan omdat je dan je kind niet meer kan beschermen tijdens zijn/haar tijd me de narcistische partner.

Maar weet je wat? Je kan dat ook niet als je erbij bent. Je kan hoogstens proberen om in het midden te staan en je kind af te schermen. Daarnaast is het vaak zo dat het kind door de narcistische persoon mee betrokken wordt om jou te raken. Dat wordt het kind nog eens in een loyaliteitskwestie getrokken. Als je er niet bent, zal dat minder gebeuren, of zal het minstens niet in een positie geduwd worden waarin het openlijk moet kiezen.

Maar wat belangrijker is: als het kind terugkomt van de narcistische partner, meestal redelijk opgefokt op opgestookt, of gefrustreerd omdat het zich moest inhouden, vernederd of genegeerd werd (je weet wel, al die gevoelens die jij jarenlang had), kan jij het een veilige haven aanbieden. Je kan het de kans geven om te ontladen in een veilige omgeving. Je kan het laten voelen dat het okee is om zijn/haar gevoelens te uiten. Je kan luisteren. Je kan tonen dat hij/zij gezien wordt. 

En dat kan je niet doen zolang je nog in die relatie zit. Dan is er geen veilige omgeving om in thuis te komen. Dan zal de narcistische persoon alles doen om jou en je relatie met je kind te saboteren.

Afgelopen weekend heeft me daar ook wat inzichten over gegeven. Omwille van die omstandigheden met mijn kids ben ik altijd een overbeschermende moeder geweest. Neem daar de beperking van mijn 2 oudsten bij en je hebt een moeder die altijd pijn en frustratie wil vermijden bij haar kids, waardoor ze de meeste beslissingen in hun plaats neemt en bang is hun eigen fouten te laten maken.

Maar eerlijk, daar heb je energie voor nodig en die heb ik weinig gehad tijdens hun hele leven. Toen ze nog klein waren en ik nog bij hun vader was, stond ik er altijd alleen voor. Goed, ik had natuurlijk wel wat hulp en de occasionele baby-sit, maar alle beslissingen, zorgen, planning… kwamen altijd op mijn nek terecht. Waardoor het allemaal als een last is gaan voelen. Ik had weinig quality time met hen omdat ik altijd aan het “zorgen” was.

En toen ik dan in de narcistische relatie terechtkwam, slorpte die alle energie op, plus het feit dat ik altijd in het midden stond van de conflicten tussen hen en hun stiefvader. Mijn energie ging naar bemiddelen, zalven… en verscheurd staan tussen twee vuren.

Dankbaarheid

Afgelopen weekend heb ik geleerd om met meer dankbaarheid te kijken naar die momenten en heb ik beseft dat ik meer moet kijken naar wat ik er uit geleerd heb. Dankbaarheid voor het feit dat ik de kans heb om nog iets positiefs te betekenen in hun leven. 

Ik ben nu 55, zij zijn 23 en 20. Ik kan nog veel voor hen betekenen. En vooral, ik kan nog elke dag die veilige haven en omgeving zijn. En nog veel belangrijker: ik heb nu een liefdevolle, stabiele partner gekozen die mee onderdeel is van die veilige omgeving. Die hen nu door zijn rustige en zorgzame voorbeeld kan tonen hoe een respectvolle relatie er hoort uit te zien.

Ik heb mijn kinderen nog veel te bieden. En ik besef ook dat ik ook voor vele andere mensen nog veel kan betekenen. Dat is ook uit afgelopen weekend naar voor gekomen: My big 5 – mijn 5 hoofddoelen in het leven: het eerste is een baken te zijn voor alle vrouwen in een toxische relatie (of dat nu partner is, ouder, collega, vriend(in)…) en hen te leiden naar een veilig, stabiel en trauma vrij leven.

Ik zag mezelf staan in een zaal zoals die van afgelopen weekend – nou ja, misschien niet zo groot, 1000 vrouwen is wat veel. En ook niet met zoveel lawaai. Ik begrijp dat je de menigte moet kunnen motiveren en opzwepen, maar het is niet zo mijn ding 🙂. Ik zag me staan in een zaal met een 50, 100-tal vrouwen… in stilte. Een meditatie muziekje op, genoeg personal space (niet op elkaar geplakt zoals vorig weekend) om zich veilig te voelen… En dan zag ik mezelf vooral met hen het REFOCUS traject in 1 dag doen… de oefeningen, de bedenkingen, het zoekproces… een beetje zoals afgelopen weekend, maar dan op een rustige, serene manier.

Het is eigenlijk grappig hoe vaak dingen samenlopen. Je leert wat helpt, je volgt zelf therapie, je doet opleidingen en cursussen, je helpt er anderen mee verder… dan ga je twijfelen… doe ik het juist, helpt het wel echt? En dan ga je naar een event met 1000 man en je beseft “hey, dat doe ik ook” 😁 

Dus het event heeft me niet gebracht wat ik verwachtte, maar heeft wel veel onverwachte inzichten gegeven. Inzichten die ik nodig had op dit moment in mijn leven. Het besef dat ik goed bezig ben. Dat ik op de juiste weg ben. Wat ik nodig heb om mijn doelen te bereiken.

De juiste kleine schop onder mijn gat om met volle energie mijn missie verder te zetten.

46 | Lichtjes van kerstmis

Volgende week is het kerstmis. Een periode in de sfeer van vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

Het is ook een periode dat er veel kerstlichtjes verschijnen die deze sfeer zouden moeten versterken.

Maar niet als je samenleeft met een narcist.

Mijn nex was een meester in de oppervlakkige schijn van kerstmis. Het huis stond dan vol kaarsjes, de living werd volgepropt met ornamenten en op een opvallende plaats moest een zo groot mogelijke kerstboom staan. Ook volgepropt met ornamenten.

In het begin was ik hierdoor in de wolken. Ik genoot van de kerstliedjes die dan door het huis klonken en hoopte dat die periode inderdaad gevuld zou zijn met vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

De hypocrisie hiervan werd al duidelijk van de eerste dag. We zouden “gezellig” de kerstboom samen met mijn kinderen zetten en optuigen. Met mijn 2 oudsten die autisme en ADHD hebben best een uitdaging. 

De eerste keer dat we dit zouden doen, probeerde ik het uit zijn hoofd te praten. Ik kende mijn kinderen, toen 11 jaar oud, goed genoeg om te weten dat dit geen rustige of rustgevende activiteit zou zijn. Maar niets was opgewassen tegen de narcistische dwanggedachte dat dit een ydillisch gebeuren moest zijn. In zijn hoofd was het perfect en hij zou geen andere werkelijjkheid aanvaarden dan deze.

Ik hoef je niet te vertellen dat het een ramp was. En het zou 10 jaar aan een stuk dezelfde ramp blijven, elke kerstperiode. Behalve de 2 jaren dat ze niet meer bij mij wilden komen omwille van hem – maar da’s voor een andere blog.

Om te beginnen moest het in zijn hoofd een rustige, serene gebeurtenis zijn.

Met 3 kinderen tussen 8 en 11, waarvan 2 met ASS en ADHD is dat een zinloze wens. 

Er was helemaal geen ruimte voor vrolijke uitbundigheid en typisch broederlijk gefikfak zoals ze dat bij ons zeggen.

Het eindigde elke keer in gescheld en vernederende opmerkingen aan het adres van mij en van mijn kinderen, waarbij het woord “mongolen” meermaals gebruikt werd, verwijzend naar hun autisme.

Dit even terzijde, maar hetzelfde scenario herhaalde zich elke keer als we op vakantie gingen kamperen. Dan waren mijn kinderen ook “mongolen” en ik was meestal een “stom vet kalf” omdat we er niet in slaagden om het scenario in zijn hoofd te volgen bij het opzetten van de tent.

Dus zo begon onze kerstperiode elke keer. 

En ook zoals elke keer draaide hij daarna 180° en begon hij alles “gezellig” te maken met de kaarsjes en maakte hij plannen voor het kerstdiner. Ook dat moest perfect zijn met hopen culinaire gerechten die mijn kinderen niet lusten, maar dat deerde hem niet. Kerst moest en zou perfect zijn (naar het beeld in zijn hoofd). Wat voor de ene perfect is, is voor de andere een hel. Want in zijn ogen moesten ze het maar allemaal leren eten, en als ze dat dan (zoals verwacht) niet deden, werden ze daarvoor uitgemaakt.

Nee, kerst was geen periode van vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

Het was een periode van hypocrysie.

Het liefst van al wilde hij eigenlijk dat mijn kinderen er niet bij waren. Ze zijn die 10 jaar lang een doorn in zijn oog geweest, want zij (en ik) deden nooit van van hen geëist werd en ze lieten ook blijken wat hij met zijn eisen kon doen in hun ogen. 

Ik heb altijd geprobeerd om de kerk in het midden te houden, bemiddelend tussen hen en hun stiefvader, zoveel mogelijk alle vijandelijk vuur op te vangen, maar met de regelmaat dat we dit moesten verduren, liet het altijd littekens na.

Als ouder in een nieuw samengesteld gezin met een narcistische persoon zit je altijd in een onmogelijke situatie. Hij vindt het sowieso nooit leuk om alle aandacht te moeten delen met kinderen die niet de zijne zijn. En als die dan nog een graad “moeilijker” of “complexer” zijn in plaats van brave kinderen die blind orders opvolgen, is het helemaal onleefbaar.

Ik besef nu dat dit eigenlijk geen leefbare situatie was van in het begin. Maar ik dacht dat ik hem beter kon maken. Ik dacht dat de schijnbare redenen voor zijn gedrag wel zouden uitdoven als die redenen opgelost werden, of als hij zou leren omgaan met kinderen met een beperking… of als ik meer mijn best zou doen… of als mijn kinderen beter zouden leren luisteren…

Wat dat laatste betreft: ik wilde eigenlijk niet dat ze naar hem leerden luisteren. Want ik vond zijn eisen altijd overdreven, onmenselijk, onrealistisch… Ik voelde toen al dat zijn eisen ontstonden uit zijn idee van hoe zijn partner en (stief)kinderen zich hoorden te gedragen, naar zijn beeld, naar zijn voorbeeld… Hij was de ideale mens met de ideale waarden in zijn eigen ogen.

Ik vraag me vaak af of hij besefte hoe ver zijn daden verschilden van zijn woorden. Mensen vragen me dikwijls of een narcist weet wat hij doet. En of hij daar dan spijt van heeft.

Naar mijn mening weet hij zeker wat hij doet. Want hij kan de perfecte man uithangen buiten de muren van zijn eigen huis, maar daarbinnen een tiran zijn. En of hij daar spijt van heeft? Ja, op momenten dat zijn gedrag zich tegen hem keert, hij negatieve gevolgen ervaart of hij er een prijs voor moet betalen.

Ik denk dat hij echt spijt had als ik een einde gemaakt heb aan onze relatie. Omdat hij me dan kwijt was, omdat zijn mooie woorden het gewenste effect niet meer hadden, omdat hij nu geen gezin meer had om te manipuleren.

En ik denk dat dat geduurd heeft tot het moment dat hij een nieuw slachtoffer gevonden had. 

En dan zal hij er weer van overtuigd geweest zijn dat hij de ideale man was. Want ja, er was weer een goeie vrouw in zijn val getrapt. Die hem ook weer graag bleek te zien. Dan zal het probleem wel opnieuw bij zijn vorige partner gelegen hebben. Bij mij dus.

Weet je, ik heb daar vrede mee. Ik vind het erg voor die vrouw, maar ook zij zal haar pijnlijke les moeten leren om te evolueren in haar leven. Net zoals ik dat gedaan heb.

Maar ook zij zal daar weer sterker uit komen. Zoals ik nu ben. 

En net zoals mij zal ze nadien in vrede haar kerstboom kunnen opzetten, zonder wrede commentaar en lelijke opmerkingen. 

Er staan nu veel minder lichtjes, kaarsjes en ornamenten in mijn huis.

Maar in mijn huis is er nu écht vriendschap, verdraagzaamheid en zorgzaamheid.

En dat is alles wat wij, overlevers van een narcistische relatie, nodig hebben.


Wil je meer inzicht in je gedachten en gevoelens tijdens deze periode?

Mijn journal (dagboek) helpt je om bewust stil te staan bij wat je ervaart en om ruimte te maken voor heling.

Hier kan je mijn nieuwe Journal voor helen na narcisme kopen 😉


In mijn RESTART-traject dat opnieuw start op 27 januari krijg je niet alleen inzicht, maar ook concrete tools om jezelf sterker en veiliger te voelen. We gaan diep in op alles wat je moet weten, zodat jij eindelijk de vrijheid voelt om je leven weer op te bouwen, zonder schuldgevoel en zonder twijfel.

Je verdient het om verder te kunnen – voor jezelf.

Ontdek hier hoe het traject je kan helpen.


Wie ben ik?

Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.
Hier vind je er meer informatie over.

42 | Laat los: geen verwachtingen, geen teleurstelling

Hoe ga je om met narcisme?

De eerste stap naar genezing is durven erkennen waarmee je te maken hebt.

Dat je partner, familielid, collega of vriend niet zomaar te maken heeft met “een moeilijke jeugd”, een afwezige vader, een tirannieke moeder… 

Nee, de persoon in kwestie heeft een gedragsprobleem waar jij niets aan kan verhelpen, en het heet narcisme.

Daar moet je dan een aantal conclusie’s uit durven trekken:

  1. het gedrag en de persoon zullen nooit veranderen
  2. in hoeveel bochten jij je ook draait, hoeveel harder je je grenzen gaat trekken, het gaat niets veranderen aan de situatie

Dus je hebt een keuze te maken:

  1. vertrekken
  2. blijven en de consequenties aanvaarden

De consequenties die verbonden zijn aan in een relatie (in welke hoedanigheid dan ook) blijven met een narcistische persoon, zijn:

  1. het gedrag zal nooit veranderen
  2. je zal elke dag narcistisch misbruik blijven ervaren
  3. je zelfvertrouwen zal tot nul herleid worden
  4. je zal jezelf gaan haten omdat je je laf voelt
  5. je zal verteerd worden door schuldgevoelens omdat je denkt dat het allemaal jouw eigen schuld is, dat je het uitlokt
  6. je zal geen energie meer hebben
  7. je zal geen vreugde beleven aan je leven

Ik heb niet de gewoonte van zo hard te klinken, maar ik vind dat het tijd is dat je dit hoort.

Misschien heb je nu al weggeklikt omdat je er niet klaar voor bent, en dat begrijp ik.

Het is niet leuk om te horen dat het rotte gevoel dat je nu ervaart, nooit zal veranderen.

Maar het goede nieuws is: je kan ermee leren omgaan. Je kan jezelf leren beschermen.

Je zal je nooit gelukkig voelen, maar je kan leren overleven zonder elke dag de afgrond in geduwd te worden.

Hoe?

Heel eenvoudig: pas je verwachtingen aan.

Wat wil dat zeggen?

Je verwacht gewoon niet meer dat je bij hem empathie zal vinden, dat hij je zal steunen in moeilijke momenten, dat hij rekening met je zal houden, dat hij je geen pijn meer zal doen,dat hij je gelukkig zal maken, dat hij je nooit meer zal uitschelden, dat hij geen stemmingsschommelingen meer zal hebben, dat hij nooit meer dronken zal thuiskomen, dat hij je niet meer zal slaan…

In ‘t kort gaat dit zo in zijn werk: je weet dat je niets positiefs bij hem kan verwachten, dus als je iets positiefs nodig hebt (steun, een luisterend oor…), ga je dit eerst zoeken bij vriendinnen of vrienden, familie…

Als het geen onmiddellijk effect op hem heeft, deel je het gewoon daarna niet met hem.

Wat hij niet weet, kan hij niet tegen je gebruiken.

Bij mij liep dat niet zo goed af. Mijn 2 oudste kinderen hebben autisme en worstelen ook met een hoop psychische problemen – vooral veroorzaakt door 10 jaar in een toxische thuissituatie gezeten te hebben, om nog niet te spreken van de jaren daarvoor bij hun vader – en ik heb geprobeerd om dat zoveel mogelijk van mijn narcistische partner verborgen te houden omdat ik weet dat hij erover zou oordelen en vooral het zou gebruiken tegen hen.

Toen hij eens thuis was terwijl ik een gesprek had met een auti-begeleidster, stond hij te luistervinken en kreeg ik – en de kinderen – nadien de volle lading en heeft hij het herhaaldelijk tegen hen gebruikt in zijn scheldpartijen.

Als het wel effect op hem heeft, ga je het opnieuw best delen bij vrienden of familie zodat je gesterkt het nieuws met hem kan delen.

Wees dan zo kort mogelijk, deel alleen het hoogst noodzakelijke en bereid je voor op de gevolgen.

Die gevolgen zijn trouwens niet altijd zo eenduidig. Buiten het gebruiken van de informatie om je verwijten en verwensingen toe te gooien, zijn er ook vaak gevolgen die in eerste instantie niet met het nieuws of de gebeurtenis lijken verbonden te zijn.

Een voorbeeld.

8 jaar geleden maakte mijn moeder een vreselijke val die een ernstige hersenschudding als gevolg had. Ik ben na het nieuws onmiddellijk naar het ziekenhuis gesneld en vond mijn mama in een hartverscheurende scène. Ze lag te ijlen, had pijn en zag er zo verschrikkelijk kwetsbaar uit. Een beeld dat ik nooit meer zal vergeten. Ik was echt bang dat ze daar op dat moment ging sterven.

Je kan je voorstellen dat dit mij heel erg geraakt heeft en dat ik toen echt steun nodig had om zelf sterk genoeg te blijven en niets te laten merken aan haar of mijn vader. Niemand heeft iets aan een dochter die daar ook staat te panikeren.

Maar die dochter heeft ook steun nodig daarvoor. En logischerwijze gaat zij dit zoeken bij haar partner. Die altijd beweert dat hij er voor haar is, dat ze over alles met hem kan praten…

En ja, in de eerste momenten lijkt dat ook zo. Ik kreeg een knuffel, ik mocht eens tegen zijn schouder huilen… Maar dan leek het alsof het genoeg geweest was en dat hij verwachtte dat ik me ging herpakken en gewoon weer verder zou gaan met mijn leven.

Terwijl hij degene was die weken onder de voet was als er iemand hem respectloos behandeld had 🙄

En dan begonnen de meer subtiele dingen. Hij begon meer aandacht te eisen. Zo was ik een keer naar mijn therapeute (waarbij hij wel vermoedde dat het daar meestal over hem ging) en kreeg ik intussen sms-en dat ik onmiddellijk naar huis moest komen (hij zat toen midden in een depressie) voor onduidelijke redenen, maar ik kreeg in die tijd wel meer berichten dat hij een einde ging maken aan zijn leven en dergelijke, dus die berichten verontrustten me toch elke keer weer.

Bij mijn thuiskomst was hij dan nergens te bespeuren en had ik het vermoeden dat hij alweer op café zat. Hij bleek al van het begin van onze relatie een alcoholprobleem te hebben en elke keer als hij met iets “worstelde”, ging hij dat proberen te verdrinken in alcohol. Zonder succes natuurlijk.

‘s Nachts kwam hij zoals gebruikelijk dronken thuis en vond ik hem slapend op het toilet.

Meestal had ik dan medelijden met hem en probeerde ik hem zo goed en zo kwaad mogelijk in bed te krijgen zodat hij zijn roes kon uitslapen. Dat was ook niet zonder gevaar, want als hij wakker werd, kreeg ik meestal alweer de volle lading en mocht ik aanhoren hoe ik de schuld was van al zijn problemen.

Maar die nacht stond ik alleen maar naar hem te staren met tranen van ongeloof en pijn.

Ik had steun en begrip nodig, maar het enige dat ik kreeg was een extra kind dat aandacht eiste.

De meesten onder ons zullen het gevoel wel kennen, dat ze met een narcistische partner een extra kind in huis hebben dat aandacht eist en een woede-uitbarsting krijgt als die aandacht er niet snel genoeg aan gegeven wordt. 🙄

Het gevolg is dat je nog een last meer op je schouders krijgt, terwijl jij het juist nodig hebt dat iemand je helpt om jouw last te dragen.

Ik had toen nog verwachtingen. Hoop. Die elke keer de grond ingeslagen werd en mijn eigen zelfwaardegevoel nog lager deed zakken.

Ik zou willen dat iemand me toen geleerd had om die verwachtingen los te laten.

Het zou me een hoop ontgoocheling bespaard hebben.


Dus als jij nog veel hoop en verwachtingen hebt… laat het los.

Ik kan je daarbij helpen. In mijn RESTART traject besteden we daar uitgebreid aandacht aan.

Zodat jij niet verder hoeft te leven met nog veel ontgoochelingen.

Hier vind je meer info over mijn traject.


Wie ben ik?

Ik ben Noëlla. Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.


Hier vind je er meer informatie over.

23 | Rode draad

Vandaag wil ik het hebben over narcistisch misbruik.

Maar, eerlijk gezegd, toen ik net mijn laptop opende om deze blog te schrijven, wist ik niet waar te beginnen.

Het misbruik was zo een rode draad door mijn leven gedurende die 10 jaar, dat het soms moeilijk is om te bevatten wanneer het juist begon.

Onlangs vroeg iemand me hoe lang het duurde eer het startte.

En ik moest toegeven, dat het er eigenlijk was vanaf dag één.

Vreemd, juist? Hoe is het mogelijk dat je hele systeem niet schreeuwt om hem de deur uit te jagen als je vanaf de eerste dag angst voelt?

Ik zal je nog iets sterkers vertellen. Het was er voor onze eerste date. Toen we alleen nog maar met elkaar sms-ten, chatten en telefoneerden.

Plots een sneer in een sms, die dan enkele minuten later vergoelijkt werd door te verklaren dat het niet zo bedoeld was, dat hij even geërgerd was… maar alleen omdat ik even zo beduusd was dat ik niet reageerde en hij daardoor besefte dat zijn reactie niet okee was.

En ja, het leek aannemelijk. Iedereen haalt weleens uit op een onbewaakt moment, juist?
Althans, zo had ik het zelf ook geleerd. Erger nog, ik was ook ooit zo.

Het heeft me jaren in therapie gekost om van een kort lontje naar iemand met een meesterlijk geduld (of toch zelfbeheersing) te evolueren. Dus ja, iemand die al dat “werk” nog niet gedaan had, kon best nog eens ontploffen. Daar kon ik best inkomen.

Wat ik toen nog niet besefte, was dat er een wezenlijk verschil was in de manier van ontploffen tussen hem en de vroegere versie van mezelf.

Ik speelde namelijk altijd op de bal, niet op de man.
En bij hem was het andersom.

Erger nog, hij speelde mij op de man die ik zelf niet was. Of de vrouw in mijn geval.
Nee, ik werd gespeeld voor àlle vrouwen.
Vrouwen die hem onrecht hadden aangedaan.
En mannen eigenlijk ook.
Eigenlijk iedereen in zijn leven die hem ooit iets had aangedaan. In zijn ogen dan toch.

Ik denk niet dat de mens van de klantendienst van Telenet bijvoorbeeld het met opzet deed, hem niet kunnen helpen met het feit dat hun diensten plat lagen gedurende enkele uren.

Of dat de buschauffeur met opzet in de file stond aan te schuiven zodat zijn bus te laat kwam.

Maar ik kreeg het allemaal over mij uitgestort. Alle onrecht, tegenslagen, frustraties, ergernissen… ze werden allemaal in een emmer gedaan en over mijn hoofd uit gegoten.

Ik noemde mezelf al snel zijn “pispaal”. Excuseer mijn taal. Maar ik heb geen andere manier om het uit te drukken.

In het begin probeerde ik het te rationaliseren.
Er was altijd wel een reden, of eerder excuus, waarom hij zo reageerde.
Soms zag ik de reden. En kon ik het “plaatsen” zoals we dat zo mooi noemen.
Een ander woord voor het “slikken” van dat onrecht.

Maar vaker zag ik het ook niet. Soms sloeg een ogenschijnlijk romantisch moment gewoon om naar zo’n stortbui van hatelijkheden.
Zonder aanleiding.
Dan zag ik zijn ogen bijna zwart worden van de haat die erin kroop.
En wist ik dat het weer tijd was om me schrap te zetten.

In het begin was ik gewoon verdrietig. Dan stroomden de tranen over mijn wangen terwijl ik met de ogen dicht de tirade aanhoorde.
Vluchten was geen optie. Dan achtervolgde hij me gewoon.
Of hij hield mijn hand vast in een stalen greep zodat ik niet weg kon.

Maar al snel werd ik er ook heel bang van.
Je kan je niet voorstellen hoe pijnlijk en angstaanjagend woorden kunnen zijn, tot je zo’n ervaringen gehad hebt met een narcist.
De haat in hem jegens de mensen en gebeurtenissen sneden door mijn lichaam.

Misschien is het omdat ik zelf heel sensitief ben.
Ik voel heel snel mensen aan. De atmosfeer in een groep slaat direct op mij als ik een kamer in loop.

Als je als kind snel mensen en situaties leert scannen, om te voelen of het veilig is, voel je zulke dingen altijd heel intens aan.
Maar je leert ook om redenen er achter te zoeken, omdat je je veilig wil voelen.
En als je kan begrijpen waarom iemand soms boos is, kan je het plaatsen.
En wordt het voorspelbaar.
En voorspelbaar voelt veilig.
Ook al is het dat niet.

Dus leer je zulke situaties ook als “normaal” te beschouwen.
Zoals je ook deze situaties met de narcist leert als “normaal” te beschouwen.

Je gaat ook denken en hopen dat je het zelf kan veranderen.
Als je maar braaf genoeg bent.
Als je maar goed genoeg luistert.
Als je je maar gedraagt zoals het hoort.

En ja, ik heb het nog steeds over het leven met een narcist.
Maar je begrijpt wel waar het vandaan komt.

Je hebt geleerd of leren geloven dat het aan jou ligt.
Dat, als je maar genoeg je best doet, je ervoor kan zorgen dat mensen niet boos op je worden.
Dat mensen van je gaan houden. Of meer van je gaan houden.

Bij een narcist leer je ook geloven dat jouw liefde hem ook zal kunnen veranderen.

Het mechanisme, dat velen onder ons hebben ontwikkeld, dat people pleasing heet, gaat een level hoger in een narcistische relatie.
Je gaat van people pleasing over naar people saving.

Je gelooft dat je hen kan genezen.
Dat moet ook.

Hoe kan je anders voor jezelf verantwoorden dat je in zulke omstandigheden blijft?

Intussen besef ik, hier in mijn schrijven, dat je waarschijnlijk geen idee hebt waarover ik het heb.
Tenzij je het zelf meegemaakt hebt. Of nog meemaakt.
Dan zijn woorden overbodig.

Hoe kan ik dit uitleggen aan iemand die het niet kent?

Het is een combinatie van manipulatie, ondermijnen, vernederen, uitbarsten, stiltebehandeling… alles tegelijk of opeenvolgend.

Met de enige bedoeling om jou in hun greep te houden.
Zodat je verward, angstig en onzeker bent. Liefst nog verlamd ook.
Zodat er geen haar op je hoofd eraan denkt om je te verweren.
Omdat je weet dat het dan NOG erger wordt.

Het put je ook uit.
Als je je ooit afvraagt, waarom je de godganse tijd zo moe bent.
Zoek dan niet verder.
Zoek dan naar de narcist in je leven.
Geloof me, ver moet je niet zoeken. Diep vanbinnen weet je perfect wie het is.

Narcisten zijn ook energievreters.
Ik kreeg al eens de vraag hoe ze dat juist doen.
Dat is moeilijk om onder woorden te brengen.

Het is vooral de verlammende angst die in je sluipt, die de energie uit je weghaalt.

Ik herinner me meermaals dat ik thuis kwam na een afspraakje met vriendinnen, waardoor mijn batterijen enigszins weer uit het rood kwamen. En één blik op mijn toenmalige man, en de energie liep zo weer uit mijn lichaam.

Een narcist kan niet verdragen dat je je blij voelt. Dat je goeie relaties met je vrienden of vriendinnen hebt. Omdat hij dat niet kent. Hij is dan jaloers en zal er alles voor doen om ervoor te zorgen dat jij het ook niet hebt.

Hij zal je proberen te isoleren, je vriendschap te ondermijnen of gewoon zijn gedrag op jou projecteren.
Let op voor de narcist die jou verwijt dat je vreemd gaat. Want meestal wil dat zeggen dat het zijn eigen gedrag is dat op jou geprojecteerd wordt.

Het is ook de constante twijfel, de verwarring, die de energie uit je weghaalt.

Na de zoveelste scheldpartij kan het gebeuren dat je plots weer overladen wordt door lieve woorden, romantische etentjes, wandelingen bij zonsondergang.
En dan voelt het weer even aan alsof je opnieuw verliefd bent.

Of, wat meestal het geval is, voel je je weer even opgelucht.
Het voelt aan als een staakt-het-vuren.
Je kan weer even ademhalen.
Je laat je verdediging weer even zakken.
Je maakt jezelf wijs dat het voorbij is en dat het vanaf nu allemaal beter wordt.

En als je dan zo open staat voor de liefde waar je zo naar snakt, komt de hamer met veel geweld weer op je hoofd terecht.

Deze “goeie” periodes zijn ook manipulaties.
Aan de ene kant zijn ze bedoeld om je weer te laten opladen zodat ze jouw energie weer kunnen weghalen.
Aan de andere kant zijn ze bedoeld om je in de war te brengen. Als hij niet de héle tijd slecht gedrag vertoont, is er altijd toch kans op goed gedrag. Juist?

Deze afwisseling tussen goeie en slechte momenten zorgt ook voor een onbalans in je hoofd. De hoeveelheden dopamine en adrenaline wisselen elkaar vaak zo snel af, dat je een verslaving ontwikkelt. Dat het niet meer normaal aanvoelt als die zich zo niet afwisselen.

Dat zorgt ervoor dat je na een narcistische relatie vaak ook opnieuw op zoek gaat naar een gelijkaardige relatie.
Want zonder die afwisseling zal een relatie als “saai” aanvoelen.
Veilig voelt niet aantrekkelijk aan.

Het is heel belangrijk om deze onbalans eerst terug in evenwicht te brengen, voordat je beslist om je opnieuw open te stellen voor een relatie.

Want als je dat niet doet, zal een relatie in angst telkens jouw “normaal” zijn.

Buiten het feit dat het niet aangenaam is om te blijven leven in zulke omstandigheden, is het ook slopend voor je lichaam. Je lichaam staat onder constante stress.

Wat het met mijn lichaam deed, vertel ik een volgende keer.

Ik wil hier nog één ding bij zeggen.

Misbruik bestaat in vele vormen.

En je wordt vaak niet serieus genomen als je niet vol blauwe plekken staat.

Psychisch misbruik berokkent minstens evenveel schade.
Laat niemand ooit jouw ervaring minimaliseren.

Volgende week woensdag, 21 juni, wil ik graag van jou horen.


Wat doet het met je om dit allemaal te lezen?
Is het pijnlijk herkenbaar?
Doet het je beseffen dat je dit niet meer wil?
Voel je je opgelucht, te weten dat je niet alleen bent?

Ik hou opnieuw een Narc Talk bij Blended Minds in Kessel-Lo en op Instagram Live.
Daar kan je me al je vragen stellen.
Live bij een kopje koffie of thee, of via chat op mijn Instagram kanaal @leven.na.narcisme

Zie ik je daar?