55 |  Muziek en de missie

Ik zit momenteel in een rustfase. Dat betekent mezelf terugtrekken, me wat afzonderen van het dagelijkse leven. 

Tegelijk betekent dat ook liggende taken en to-do lijsten laten liggen, wat al veel moeilijker is voor mijn hoge verantwoordelijkheidsgevoel. Maar ik moet het leren loslaten. Mijn hoofd heeft rust nodig.

Wat hierbij helpt, kan contradictorisch klinken, maar dat is: muziek. Luisteren naar muziek. Okee, dan kun je misschien zeggen: dan vul je je hoofd toch gewoon met iets anders? En ja, dat is ook zo. Maar het stopt je hoofd wel met altijd nadenken en malen over alles. 

Stilte is nog moeilijk, dat geef ik toe. Maar ik ben al lang blij als ik de cyclus van rond spinnende gedachten kan stoppen.

Aan de andere kant helpt het me ook te focussen. Naar muziek luisteren doet het ronddraaien van gedachten stoppen en de focus in één richting brengen.

Je zou denken dat dan vooral rustige, meditatieve muziek hierbij kan helpen, maar dat klopt niet. Toch niet voor mij, althans. Zolang ik de muziek maar mooi vind, werkt alles. Van het engelachtige gezang van Mei-Lan tot Linkin Park of Rammstein.

Muziek helpt me ook bij een hele variëteit van bezigheden: van strijken en koken tot bloggen en taken die veel concentratie vragen zoals structureel werken aan mijn website.

Aan mijn behoefte om dingen te doen met muziek, kan ik ook voelen hoe het gesteld is met mijn behoefte aan rust. De laatste weken werd dat steeds meer en pas na een tijdje besefte ik dat het tijd is om een stap terug te zetten. Van alles.

Van mijn huishouden, dingen die ik moet regelen voor de kids, mijn job in loondienst… en uiteindelijk ook mijn missie.

Die stap terugzetten is noodzakelijk om opnieuw zicht te krijgen op waar ik mee bezig ben en waar ik mijn prioriteiten wil leggen.

Meestal dringen prioriteiten zich op. Bepaalt een tijdlijn welke taken je eerst moet doen. Daar wil ik nu van af stappen. 

Okee, er blijven altijd dingen die dringend(er) zijn, zoals de taart bestellen voor de verjaardag van de kids. Maar andere dingen zoals mijn strijk gaan niet lopen (helaas). En ja, dat heeft dan tot gevolg dat ik soms in de mand met propere kledij even moet graven om die bepaalde broek voor mijn oudste te vinden, of dat ik haar naar de wasdraad stuur om die broek er zelf af te halen. Was heeft prioriteit, strijk niet.

Dit zijn nu huishoudelijke dingen die ik als voorbeeld geef, maar je begrijpt me wel.

Sommige prioriteiten dringen zich op, andere kan je best voor een tijdje naast je neerleggen.

Dat is heel moeilijk, want die blijven natuurlijk een eigen leven leiden in je hoofd. En daar helpt muziek dus bij, om die stemmen tot zwijgen te brengen.

De fout die veel mensen maken, is denken dat scrollen op sociale media die stemmen ook tot zwijgen brengt. Maar je vult je hoofd dan met veel meer prikkels en dat helpt echt niet.

Slachtoffers van narcistisch misbruik worden vaak geplaagd door flashbacks. Herinneringen die keer op keer in je hoofd afgespeeld worden en waarbij je hoofd soms probeert scenario’s te bedenken om dingen anders te laten aflopen, ofwel gewoon pijnlijke herinneringen opnieuw oprakelt. 

Waarom gebeurt dat? Waarom doen we onszelf hiermee pijn? Wel, ten eerste is er natuurlijk die trauma band, maar ook is er het ongeloof waar we mee worstelen. Twijfels die boven komen. Was het echt zo erg? Hebben we het zelf niet “gedramatiseerd”? Hebben we het eigenlijk niet zelf uitgelokt en is het daarom te vergoelijken hoe hij ons behandelde? Verdienden we het niet?

Daarnaast kunnen we soms ook zelf moeilijk geloven wat ons overkomen is. Hoe kan iemand echt zo slecht zijn, vragen we ons dan af. Wat bezielt hen om ons zo te behandelen? 

Als we uit de relatie zijn, mist ons lichaam ook plots die afwisselende hormonen en gaan we denken dat we hem of haar missen. Een leven zonder alle drama lijkt saai en we gaan soms het drama opnieuw opzoeken of uitlokken. 

Daarom gaan mensen vaak in de weerstand als ik hen aanraad om helemaal “no contact” te gaan. Ze denken dat ze “gerust” zijn als de narcistische persoon hen met rust laat, maar ze beseffen niet dat hun lichaam constant in waakzaamheid blijft zolang er een kanaal open blijft staan waarop er plots een bericht weer een heel drama kan geven.

Ze beseffen niet dat ze hiermee ook eigenlijk zelf blijven hopen op dat drama. Niet bewust, natuurlijk. Maar de trauma band met die lichamelijke verslaving aan de afwisselende hormonen wil de band in stand houden.

Je kan hen dat natuurlijk niet kwalijk nemen. Een verslaving is heel moeilijk om te overkomen en vraagt vaak harde beslissingen. Op dat vlak stap ik meestal voorbij mijn zachte aanpak en ben ik streng naar mijn cliënten toe. Ik verplicht hen natuurlijk tot niets, maar ik laat duidelijk blijken dat zolang zij die stap niet zetten, ze niet verder kunnen met hun genezing.

Als we dan in de discussie komen over gedeeld ouderschap, raad ik hen aan om 1 kanaal open te houden: een apart, speciaal hiervoor aangemaakt emailadres. Dat je alleen opent als je je er mentaal op hebt voorbereid. Maar dat je niet onverwacht kan overvallen met berichten dus en dus hoeft je systeem niet meer in constante waakzaamheid te blijven vastzitten.

Dat zijn allemaal logische adviezen, maar als je vast zit in zo’n cyclus, is het soms moeilijk om dingen objectief te bekijken. 

En daarom ben ik er dan, om hen te helpen. Want mensen zien het vaak niet als ze er in zitten.

Hetzelfde gevoel heb ik als ik naar verhalen van mensen luister waarin – voor mij – het narcisme in hun relatie duidelijk aanwezig is. En het verwondert me dan soms nog hoe zij het niet zien, en hoe hoognodig het is dat mensen geïnformeerd worden over narcisme.

Natuurlijk heb ik ook ooit op dat punt gezeten als ik eerlijk ben. Iedereen kent het begrip narcist, maar wat het echt inhoudt, daar hebben ze vaak geen idee van.

Ze kunnen soms het schadelijk gedrag wel vastpakken en beschrijven en toch niet beseffen dat ze met narcistisch gedrag te maken hebben. 

Als er ooit momenten zijn dat ik twijfel of ik nog verder wil gaan met mijn missie, hoef ik maar zulke getuigenissen te lezen om te weten dat het nog zo hard nodig is dat mensen leren over narcisme.

En vooral dat ze, als ze beseffen dat het narcisme is, hier ook een aantal harde conclusies bij moeten trekken.

Onlangs las ik weer een vrouw die dergelijk gedrag beschreef bij haar partner, en ze stelde de groep (vrouwelijke ondernemers) volgende vragen:

  • is dit gedrag normaal of oké in een relatie?
  • Herkent iemand dit soort controle of wantrouwen van een partner?
  • Hoe zijn jullie hiermee omgegaan?

En dan moet ik even diep ademhalen. Want ik voel zo erg haar pijn. En ik voel me machteloos. Want ze zit duidelijk nog in een fase van ontkenning.

Het gedrag dat ze beschreef was helemààl niet “normaal of oké”. En dat zal ze ook al wel beseffen.

Bij de vraag naar gelijkaardige verhalen is ze al op zoek naar lotgenoten. Om te horen dat ze niet gek is en dat ze de dingen wel ziet hoe ze zijn.

Maar het meest verscheurend voor mij is de laatste vraag: hoe zijn jullie hiermee omgegaan? 

Hoe maak je iemand in die fase duidelijk dat het nooit zal veranderen? Ze zoekt nu naar advies hoe ze deze situatie kan “oplossen”.

Een relatie met een narcistische persoon – en ik heb het over alle vormen van relatie: ouder, collega, vriend(in), partner – kan niet “opgelost” worden.

Je kan technieken leren om jezelf er in overeind te houden, ja. Maar het zal niets veranderen aan hun gedrag. Het zal niets veranderen aan de pijn die jij dagelijks voelt. Je kan je leren afschermen, maar dan ga je meestal jezelf afsluiten. En je zal er zeker nooit in gelukkig worden.

Nu weet ik dat veel mensen in zo’n relatie zich al op één of andere manier hebben neergelegd bij de situatie. Dat ze denken dat ze het niet verdienen om gelukkig te zijn. 

Of gewoon geen idee hebben hoe het voelt om gelukkig te zijn. Meestal omdat ze het nog nooit in hun hele leven hebben ervaren. En je kan niets missen dat je nooit hebt gehad. Of je denkt dat je “af en toe opgelucht voelen” al genoeg is. Dat je niet meer nodig hebt.

Dat is zo hartverscheurend. Want stuk voor stuk zijn het prachtige mensen die geluk verdienen. 

Dus… ook al functioneer ik momenteel op een lager pitje… mijn missie blijft duidelijk. Er is nog veel werk aan de winkel om de wereld bewust te maken van het bestaan en de effecten van narcisme en narcistisch misbruik. 

Daarom ga ik dieper naar binnen, in mezelf. En schrijf ik weer zoals in het begin. 

Mijn blogs en mijn Narc Talks, daar is het allemaal mee begonnen. En daar ga ik zeker mee verder.

Ik neem ook even deze gelegenheid om mijn nieuwste boek voor te stellen: De illusie doorbroken. Dit is een samenbundeling van mijn eerste 52 blogs, voor mensen die liever lezen in een fysiek boek of gewoon even kunnen stoppen met lezen en het later weer oppikken.

Mediums zoals deze blog maken het soms moeilijker om ernaar terug te keren, omdat je intussen al naar een andere website bent gegaan en eigenlijk vergeten was dat je mijn blogs aan het lezen was. 

Vaak heb je wel het voornemen om nog meer te lezen op een later moment, maar ja… we weten allemaal hoe dat gaat.

Een boek in fysieke vorm of als e-book maakt het gemakkelijker om dat voornemen te volbrengen.

👉 Je kan beide hier kopen.

Je ondersteunt hiermee mijn missie ook dus ik ben je alvast heel erg dankbaar.

Verspreid mee het woord, lieve lezer. 

Dankjewel.

53 |  Waarom praten over narcisme nog altijd zo’n taboe is

Afgelopen weekend “stond” ik op de spirituele beurs in Beerse. Met andere woorden, ik had een standje met twee banners, mijn journals, flyers en visitekaartjes. Met hoge verwachtingen en ook een beetje met de angst dat er niemand langs zou komen. 

Ha, ik zal je niet op je honger laten zitten, dus ik ga heel eerlijk zeggen dat ik welgeteld één consult had en één journal verkocht heb.

Eerst even toelichten wat een “consult” is, als je niet vertrouwd bent met (spirituele) beurzen. Een consult is een gesprek met degene die haar/zijn diensten aanbiedt. Dat gaat over tarotlezingen, accupunctuursessies, een energetische behandeling, een aura lezing… 

Wat deed ik daar dan, vraag je? Ik bood er ook een consult aan en de kans om mijn journal aan verminderde prijs te kopen. Mijn consults zagen er een beetje anders uit dan een gewone afspraak bij mij. Om mensen een richting te geven in wat ze nodig hadden op dat moment, om om te gaan met de toxische situatie waar ze in zaten, trok ik een orakelkaart voor hen en liet ik hen zelf een steentje trekken.

Met behulp van deze twee hulpmiddelen kon ik dan een gesprek aangaan en het ijs breken. Nu, dat was de bedoeling en dat is heel goed gegaan bij één gesprek dus. 

Het probleem is dat er nog altijd zo’n taboe rust op het onderwerp “narcisme”. Daarom was dat ook het onderwerp van de lezing die ik op beide dagen gaf. Ook met slechts drie tot vijf mensen in de zaal.

Had ik dat verwacht? Zeker. Had ik gehoopt op meer? Natuurlijk. Ben ik nu erg teleurgesteld? 

Nee. Zeker niet.

Mijn missie is geen gemakkelijke. Bewustwording over narcisme gaat heel langzaam. Bovendien waren veel mensen op de beurs als koppel daar. Ik merkte soms een blik naar mijn banner, die dan snel afgewend werd. Dat herken ik. Ik was ook zo. Ik zou in hun situatie ook heel snel een andere kant opgekeken hebben, bang dat hij mijn blik zou gevolgd hebben.

Ik zag ook veel blikken die ontkenning uitstraalden. En dat begrijp ik ook. De confrontatie is niet gemakkelijk. Het besef dat je in zo’n situatie zit, wuif je graag snel weg. Want het zien betekent dat je er iets aan zal moeten doen. Want dan besef je dat je zo niet je hele leven meer wil leven.

Natuurlijk kwamen er ook heel veel mensen voorbij die het geluk hebben er nog nooit mee in aanraking gekomen te zijn. Alhoewel het tegenwoordig al moeilijk is om een leven te leiden zonder dat er nooit ergens een narcistische persoon op je pad gekomen is. Maar sommigen ontsnappen aan hun invloed. Misschien omdat ze niet interessant genoeg zijn, maar ook vaak omdat ze zelf hun helingswerk al gedaan hebben en de narcist bij hen niets (meer) kan komen halen.

Maar er waren ook best veel mensen die een flyer mee namen voor iemand die ze kenden. Iemand die in hun ogen hulp nodig had. En dat deed nog wel deugd. Deze mensen kwamen een praatje maken en moedigden me aan. Ze vonden dat het zo waardevol is wat ik doe. En ze hoopten dat mijn kaartje of flyer hun naaste, collega, vriendin, broer of zus… kon aansporen om hulp aan te nemen.

Dus bij vele mensen die mijn standje voorbij wandelden, is het zaadje gezaaid. De acht mensen die naar mijn lezing zijn komen luisteren, voelden zich gesterkt. Het besef dat je niet alleen bent, is al een belangrijke stap in je genezingsproces.

Ik heb zelf ook veel geleerd op de beurs. Vooral praktische dingen dan. Ik heb op beide dagen, zaterdag en zondag, een lezing gegeven. Bij de eerste was ik vergeten mijn journal aan te prijzen en heb ik eigenlijk niet verteld wat ik op deze beurs kwam doen. 

Om mensen te kunnen bereiken en helpen, is het ook belangrijk dat ze weten waar ze mij kunnen vinden. Ik kan hen dat vertellen in mijn nieuwsbrief. Maar ik vergat zo het emailadres te vragen van de ene persoon die voor een consult bij me kwam. De bedoeling was dat ik haar de uitleg van haar steentje zou nasturen. Maar ja, zonder emailadres… 

Voor ik naar de beurs vertrok, was ik wat bezorgd over de invloed van zoveel mensen in één zaal, vooral op mijn energie. Meestal kan ik niet lang in een grote groep mensen zijn zonder dat ik regelmatig een pauze nodig heb. Ik raak snel overprikkeld. Sociale interacties vragen vaak veel van me.

Maar ik was aan het einde van deze twee dagen verwonderd over hoe rustig ik me voelde. Het praten met mensen ging vanzelf, ik voelde op geen enkel moment dat iemand energie bij me kwam weghalen.  Integendeel. Elk contact voelde warm aan (op 1 of 2 uitzonderingen) en ik voelde bijna bij niemand negatieve energie. 

En dat vind ik toch wel heel bijzonder. 150 bezoekers en toch allemaal aangename energie. 

Mijn collega-standhouders waren ook allemaal super lief. Er ontsponnen interessante en diepe gesprekken. Geen koetjes en kalfjes. Allemaal bemoedigend. Allemaal elkaar succes wensend. Iedereen gunde elkaar een succesvolle dag. Echt mooi.

Wat ik leerde in verband met mijn missie: 

Ten eerste is het echt nodig dat de kennis over narcisme verspreid wordt. Mensen weten vaak niet dat wat hen overkomen is, valt onder de noemer narcisme. En dat houdt dan in dat hun partner of andere naaste, nooit zal veranderen. Maar het houdt ook in dat het niet allemaal hun schuld is (geweest). 

En het is echt ZO belangrijk om te beseffen dat de hel die je meegemaakt hebt, echt wel een naam heeft. Dat het een fenomeen is. Een gedragspatroon. Dat je niet zomaar “een slechte relatie” had. Dat je daar je hart en ziel in kan gieten tot je erbij neervalt, en dat dat nooit iets zal veranderen.

Ten tweede blijkt er toch een cultureel verschil te zijn tussen hoe Vlamingen en Nederlanders hiermee omgaan. En hoe ze erover praten. Op mijn banner had ik – eerder omfloerst – geschreven: “Heb je het gevoel dat je jezelf kwijt bent geraakt na een moeilijke relatie”. En dat past goed bij de Vlaamse natuur om niet te snel een “etiket” te durven plakken op het gedrag van narcistische personen. Vlamingen vegen graag dingen onder de mat. Als je er niet over praat, is het geen probleem. Bijzonder ergerlijk vind ik dit persoonlijk. 

Daarnaast is er ook een tendens om mensen te ontmoedigen om het woord “narcisme” te gebruiken. Ik vraag me eigenlijk af wie daar ooit mee begonnen is. Ik begrijp dat je het etiket er niet te snel op mag plakken, maar zo ontmoedig je mensen nog meer om te durven getuigen over hun ervaringen. 

En ja, ik weet best dat het ook als scheldwoord gebruikt wordt, net zoals men (en zeker de jeugd) tegenwoordig ook graag rigide mensen een “autist” noemt.

Maar mijn Nederlandse collega-standhouder moedigde me aan om me echt meer op de Nederlandse “markt” te richten en daar echt wel expliciet het woord narcisme te gebruiken. In Nederland is er blijkbaar al veel meer bewustzijn en openheid over het fenomeen en staan mensen meer open om hulp hierbij te aanvaarden.

Het blijft een moeilijk onderwerp, dat is een feit.

Maar ik laat me niet ontmoedigen. Deze ervaring heeft me des te meer gemotiveerd om de boodschap uit te dragen en ervoor te zorgen dat slachtoffers van narcistische personen de juiste hulp vinden (bij mij, onder andere).

Ik denk dat ik ook mijn flyers ga aanpassen. Op de achterzijde had ik mijn jaartraject Kintsugi gepromoot. Maar ik besef nu dat dit een veel te grote stap is. 

Eerst en vooral moeten mensen mijn blog en mijn podcast vinden, zodat ze herkennen wat hen overkomen is, en zo beseffen dat er hulp mogelijk is… op het moment dat zij daar klaar voor zijn.

Kleine stapjes. Zoals in mijn traject zelf. Maar dat kunnen ze pas inzien als ze eerst heel veel voorbereidende stapjes genomen hebben. 

Mijn missie is hen te laten weten dat ik hier ben om hen bij elk van die kleine stapjes te ondersteunen.


Wil je meer weten over mijn traject? Klik dan hier.

Ben jij er klaar voor om erover te praten?
In alle veiligheid van een online 1 op 1 gesprek?
Klik dan hier om een afspraak te maken.

7 | Schijn bedriegt

Ik denk dat veel mensen heel raar opkeken toen ze op mijn toekomstige ex-man’s facebook pagina lazen dat het voorbij was tussen ons. Ik las reacties als “amai da’s snel gegaan” en “néé, en onlangs zagen jullie er nog zo gelukkig uit” …

Ten eerste, “snel” is het zeker niet gegaan. Ik heb 10 jaar lang diepe psychologische pijn en mishandeling gekend. Ik heb 100-en nieuwe kansen gegeven, 1000 keer vergiffenis geschonken. 1000 keer de spons erover gedaan en opnieuw begonnen.

Maar zo werkt het niet. Elke vernedering en scheldpartij sneed een beetje dieper in mijn hart. Tot het een wonde creëerde die niet meer te genezen was. Elke “sorry” legde een pleister op de wonde, nadat hij eerst de vorige er met bruut geweld had afgetrokken en de wonde weer volop deed bloeden. En dan sneed hij de wonde nog wat dieper, en probeerde dan met een miniscuul verbandje dat weer dicht te maken, alsof er niks gebeurd was.

Ten tweede: facebook is een droomwereld. Voor sommigen mooie dromen, voor sommigen nachtmerries en oorlog. Maar het is vooral schijn.

De laatste foto’s die in overvloed getoond werden, waren van onze idyllische reis naar het prachtige Griekenland. En op de helft van die mooie foto’s stond ik, met volle open glimlach. Zogezegd stralend aan het genieten. Maar de goeie observeerder zal gezien hebben dat mijn ogen niet mee lachten.

Waarom deed ik dan mee met die hypocrisie ? Laat me dat even schetsen.

Het begon al op onze heenreis in het vliegtuig. Manlief stond klaar met zijn smartphone om opnames te maken van onze vlucht, om mee te kunnen uitpakken op zijn facebook pagina. Vroeger was hij de galanterie zelve, liet mijn genieten voorop gaan. Omdat, zoals hij dat altijd zei, ik dat verdiende. Mijn vorige man zou nooit mijn geluk voor laten gaan hebben. En romantische reizen waren er al zeker niet bij. Maar mijn nieuwe man, die bewoog hemel en aarde om mij blij en gelukkig te maken.

Ik besef nu dat dit echter een secundaire bedoeling had. Toen ik pas moeder werd, zei mijn gynaecoloog dat ik eerst mezelf goed moest verzorgen. Want: blije mama = blije baby. Ik denk dat dit ook opgaat voor een narcist. Blije partner = blije narcist. Want dan blijft die partner de narcist ook voeden.

In elk geval, de man die in het begin me op handen droeg, vroeg nu met tegenzin waar ik wilde zitten. Ik wist dat hij bij het raam wilde zitten, maar ik wilde ook naar buiten kunnen kijken en wist dat hij dan het zicht helemaal zou blokkeren met constant zijn smartphone ervoor. Plus dat het naar buiten kijken mij toch wat rust gaf. De laatste tijd had ik dat veel nodig doch kreeg ik het heel weinig gevonden.

Dus met veel tegenzin liet hij me aan het raam zitten. Waarna ik de hele tijd een smartphone naast mijn gezicht gehad heb, tegen het raam en zijn groeiende ergernis voelde.

Tegen dat we goed en wel geland waren, was die in zulke mate gegroeid, dat al wat ik deed, zoals te traag mijn spullen pakken, te traag wandelen naar de plaats om onze bagage op te halen, mijn jasje laten vallen, … had een sneer als resultaat, en liefst luid genoeg zodat de omstaanders het konden horen. Waarbij ik in de grond zakte van schaamte. Meestal bleven die vernederingen privaat en waren alleen mijn kinderen er getuige van. Maar blijkbaar waren we een level omhoog gegaan: vernederd worden in het openbaar. En als ik eerlijk ben, waren we dat level eigenlijk al een tijdje gepasseerd.

Na zo’n vernederingssessie, die meestal een kwartier of zo duurt, veranderde hij dan weer van persoonlijkheid en was hij tijdelijk weer normaal. Of toch ongeveer. Tot ik hem weer ergens mee ergerde.

Intussen was ik het natuurlijk ook beu en toen hij doodleuk de mooie zee aanschouwde als we de luchthaven buitenkwamen en onze eerste mooie selfie (voor facebook vanzelfsprekend) wilde nemen, kon ik het écht niet opbrengen om “mooi te lachen”. Hij bekeek de mooie foto met zijn zuur kijkende vrouw en werd woedend.

Dit resulteerde in een busrit naar het hotel, vol met medelandgenoten, waarin ik constant luid vernederd werd. Over mijn gewicht, en nog vele dingen die ik me niet meer herinner. Want ik had geleerd om te overleven door op dat moment “uit te tunen”, mezelf proberen af te sluiten en te hopen dat het snel voorbij was en hij weer zou switchen naar een enigszins normale man.

En het resultaat ? Alle 100-en mooie foto’s die nadien getrokken werden op de reis hadden een mooi lachende vrouw er op.

Wat hem niet tegenhield om mij op die reis nog vaak te vernederen en negeren. Maar da’s voor een later blogje. Ik wilde nu maar uitleggen hoe je soms mooie lachende mensen op foto’s kan zien die vanbinnen toch een stille dood aan het sterven zijn …

5 | Ademhaling

Ik kan me voorstellen dat mensen je vaak de vraag stellen nadat je besloten hebt om een einde te maken aan de relatie: waarom nu ? Waarom verdraag je 10 jaar al die vernederingen en mishandeling om dan plots de knoop door te hakken ?

Eerst en vooral: er is geen sprake van “plots”. Zoals ik aan mijn huisarts zei: het was de druppel die de gigantische emmer deed overlopen.

Ik denk dat het incident zelf eigenlijk niet zo belangrijk was. Want hij was over dat onderwerp (te maken met mijn kinderen) al vaak over de grens gegaan.

Wat maakte dit dan anders ?

Mijn vroegere therapeute is nu een coach. En een goeie ! Het toeval (nee toch, bestaat niet, het heeft zo moeten zijn !) wil dat ik net bij haar een minicursus volgde over omgaan met angst.

Basisaanpak was de ademhaling. Vier tellen in, 7 tellen vasthouden en 8 tellen uitademen. En ik was dat al enkele weken aan het oefenen. Bij elke uitbarsting van hem, dwong ik mezelf tot deze oefeningen om mijn paniekaanvallen onder controle te houden. En dat had toch een weldadige invloed op mijn gevoelsleven.

Tweede punt van aanpak was het realiseren dat je angst voor 80% bestaat uit angst voor de angst. En ik was klaar om dat te aanvaarden. Ik geloofde hem toen hij me beloofde dat het okee was om een namiddagje voor mezelf te nemen en de kinderen bij hem achter te laten. Er zouden geen conflicten zijn, ik moest echt niet bang zijn !

Mijn namiddagje bestond uit een uitstapje naar zee. Schitterend weer, niet teveel volk, genoten van een terrasje en een coctail en de zee. En op terugweg naar huis, met de trein, schreef ik opgelucht in mijn dagboek over het feit dat ik mijn angst voor de angst overwonnen had.

Tot ik mijn smartphone bekeek en een notificatie aangaf dat ik alweer een litanie aan sms-jes ontvangen had.

En wat bleek ? Die 80% angst voor de angst was geen inbeelding, maar realiteit. Ik heb tranen met tuiten gehuild, tijdens die treinrit naar huis. Omwille van de harde woorden en vernederingen, maar vooral ook omdat ik het eindelijk besefte: hier zou nooit een einde aan komen. En ik was het zat om verder in angst te leven.

Dus ik ben beginnen ademen. 4 tellen in, 7 tellen vasthouden en 8 tellen uitademen. En toen ik weer kalm was, nam ik mijn besluit. Hier en nu hield het op. Hier en nu nam ik mijn leven opnieuw in eigen handen.

4 | Enablers

Eigenlijk weet ik zo geen Nederlandstalig woord dat deze lading helemaal kan dekken. Een omschrijving kan wel helpen: iemand die iets mogelijk maakt. In deze context dus iemand die een narcist helpt in het handhaven van zijn narcistisch gedrag.

Tot nu toe was er nooit echt iemand die bij me opkwam als ik deze uitleg las. Tot vandaag, jammer genoeg. En uit een hoek die ik niet verwacht had.

Ik zat met mijn zoon bij de huisarts voor een allergische reactie. Na afloop vroeg hij hoe het met me was. Ik legde kort uit dat de rust thuis stilaan aan het nederdalen was, waarop hij me vroeg of ik nog altijd achter mijn beslissing stond. Op zich al een vreemde vraag, en een ongemakkelijk gevoel kwam naar boven. Ik vertelde hem dat mijn man nu eenmaal iets onvergeeflijks gedaan had, en dat het bovendien sowieso dé druppel was die een héle grote emmer had doen overlopen.

Daarop antwoordde hij dat hij (mijn man) het waarschijnlijk zo niet bedoeld had, dat hij vond dat hij het gedaan had “om goed te doen”. Mijn huisarts zelf werd trouwens door mijn man aangehaald als één van de mensen die hem aangeraden zouden hebben om dit te doen. Wat mijn huisarts natuurlijk ontkende, hij zei dat hij zich niet mengt tussen mensen of een oordeel erover uitspreekt. Ik geloof hem wel. Maar toch bleef ik met een heel wrang gevoel zitten.

Misschien ben ik overgevoelig, maar zulke gesprekken maken mij ongemakkelijk. Net zoals mijn vader “terloops” zei dat een bepaalde allergische reactie bij mijn moeder volgens de dokter veroorzaakt werd door stress (van mijn nakende tweede echtscheiding vanzelfsprekend). En nu zei mijn huisarts “terloops” dat mijn man het gedaan had om goed te doen.

Wat moet ik met zulke uitspraken ? Mensen die zich zogezegd niet mengen of geen oordeel vormen, doen het toch wel tussen de lijnen door.

Ik dacht de voorbije dagen dat ik toch wel goed op mijn pootjes terechtgekomen ben na ontsnapt te zijn uit een relatie met langdurig narcistisch misbruik. Maar op dagen zoals vandaag vrees ik ervoor dat het herstelproces toch wel langer zal duren dan gedacht of gehoopt.

Voetnoot: NSS= Narcistisch Slachtoffer Syndroom

3 | Respect(loos)

Omdat we een kleine keuken hebben, staan sommige van onze keuken-benodigdheden zoals ovenschotels in een kast in de veranda. Onlangs hadden we er een nieuwe bijgeplaatst en bij het openen van een lade ervan, bedacht ik me dat dit een mooie en handige plaats zou zijn voor mijn weegschaal en kookboek.

In de living heb ik een orchidee of zes staan. De enige plant die ik schijn in leven te kunnen houden, dus ik hecht er wel belang aan. Ik heb ook rozen buiten staan, dus ik ben in het bezit van een snoeischaar. Deze gebruik ik ook vaak voor snijbloemen of dus voor het bijwerken van mijn orchideeën. Dus ik bedacht me ook dat voorvermelde lade wel handig zou zijn om ook mijn snoeischaar in te bewaren. De veranda geeft toegang tot de tuin waar mijn rozen staan, perfect dus.

Bij het enthousiast uiten van dit idee, kreeg ik plots de wind van voren. Ik ging daar toch die tuinschaar niet in leggen ? Die kast was voor keukengerief !

De volgende dag een sms vanop zijn werk: leg die schaar daar maar in, hoor. Leuk, ik kreeg toestemming. Moet ik daar nu dankbaar om zijn ?

Tweede voorbeeld: we bewaren onze medicijnen in een keukenkast, op een hoge onhandige plaats voor mij, enkel toegankelijk als ik op een keukenstoel ga staan. Dus ik kreeg onlangs het lumineuze idee om me een medicijnkastje aan te schaffen. En dat wilde ik graag ophangen op een lege plaats aan de muur. Waar voordien een fotocollage hing van ons gezin, maar die hij heeft kapotgeslagen bij een ruzie enkele weken geleden.

Toen ik dit voornemen aankondigde bij een gezellig ontbijt, kreeg ik alweer een gelijkaardige reactie. Je gaat dat daar toch niet ophangen, daar moet terug een fotokader komen ! Hang het dan in de badkamer of zo!

Nu denk ik vooral praktisch bij zulke zaken. Een medicijnkastje is naar mijn mening het nuttigst in de ruimte waar de meeste huishoudongelukjes gebeuren. En niet in de badkamer, waar net iemand in bad of onder de douche of op het toilet zal zitten op het moment dat je onder het bloed zit en een pleister nodig hebt.

En alweer hetzelfde scenario. Ik klap dicht, ga me afzonderen want op zulke momenten bekruipt mij het verlangen om met een pan op zijn hoofd te slaan. En ik ben écht geen gewelddadig persoon. Nadien weer een sms met toelating. Jeej, het mag !

En zo kan ik tig van voorbeelden opsommen. Zo lang ik zijn lead volgde en zelf niet met ideeën of wensen naar voor kwam die niet strookten met de zijne, was alles rozengeur en maneschijn. Maar sinds ik sterker geworden ben en meer mijn mening durf geven, botst het meer en meer.

Het zijn niet die kleine akkefietjes die het probleem vormen, ik hoop dat dat duidelijk is. Het is wel het gebrek aan respect en de manier waarop hij mij behandelt, met een dominante agressie. Het voelt nooit aan als een gelijkwaardige relatie, snap je ?

En je kan zeggen dat hij nadien het wel inziet en toegeeft dat hij verkeerd was. Maar dat voelt dan heel beredeneerd aan. Want ik heb al gemerkt dat deze toegevingen nadien nog durven terugkomen in ruzies, waaruit blijkt dat hij eigenlijk toch helemaal niet akkoord was. Dat hij toegaf maar dat het tegelijk een doorn in zijn oog bleef. Een symbool dat ik niet gedaan had wat hij wilde.

Na een week of zo inwonen bij me, bleek deze klok al een doorn in zijn oog te zijn, kon hij de bing bong en dat tikken niet verdragen. Hij heeft toen niets geeist, maar liet op elk mogelijk moment zijn ongenoegen blijken, zodat ik de klok maar stilgelegd heb. Die klok is het enige dat ik uit mijn ouderlijk huis meegenomen heb en dat getik betekende veel voor me. Maar okee, zo erg vond ik het toen niet, als het hem stoorde, deed ik dat met plezier.

Wist ik veel dat dit het begin zou zijn van heel veel dingen hier in huis die hem stoorden en die ik zou moeten veranderen…

2 | Dag 1

Ik schrijf al jarenlang blogjes, dus ik ben hiermee niet aan mijn proefstuk toe.

Het is echter zo dat op het eerste zicht deze blog wat chaotisch kan lijken.

Vroeger schreef ik luchtige en soms grappige schrijfseltjes, soms al meer persoonlijke om wat verdriet of frustratie van me af te schrijven.

Dit blogje heeft een ander doel. Ik kom uit een 10-jarige relatie die van dag 1 vervuld was van narcistisch misbruik. Hoe het zo ver kunnen komen is ? Dat vraag ik me ook vaak af. Je ziet een heleboel rode vlaggen, maar hij overtuigt je keer op keer dat het beter zal worden, dat hij spijt heeft, zelfs dat je het niet persoonlijk mag nemen want dat het maar frustratie is over iets of iemand anders…

Vandaag zag ik deze post op facebook, en het illustreert goed hoe het er allemaal in sluipt.

In elk geval, ik schrijf hier dus om 2 redenen: om te verwerken, en om mensen die het niet zullen of willen geloven toch aan te tonen dat het niet verzonnen is, of allemaal in mijn hoofd…

Eén van de kenmerken van een narcist trouwens: je zover krijgen dat je gelooft dat je zelf gek bent, dat je twijfelt aan je realiteit. Gaslighting heet dat. Zoek maar eens op.

Of beter, volg mijn blog en je zal snel leren wat het betekent. Geschreven door een ervaringsdeskundige, zoals dat heet.

Een titel waar ik zeker niet achter gevraagd heb. En geloof me, ik zou ook willen dat ik na dag 1 de stekker er uit getrokken had.

1 | Eerst liefdevol, dan minachtend

Dit is wat de relatie zo onberekenbaar en angstaanjagend maakt. Eerst ben je zijn alles, zijn perfect match, ben je mooi (ondanks je overgewicht), slim, een goeie mama… Je krijgt kusjes en knuffels.

En dan, plots en zonder aanleiding, zie je soms de uitdrukking op zijn gezicht veranderen. Ken je van die saters, die stenen figuren die vaak bovenop kerken zitten, met een venijnige grimas op hun gezicht ? Wel, dat is het gezicht dat dan even verschijnt, een fractie van een seconde maar.

Maar op dat ogenblik gaan alle alarmbellen in je figth and flight-brein rinkelen. En je weet wat je te wachten staat.

Venijnige opmerkingen, plots is het eten dat je gemaakt hebt, niet goed genoeg, hebben je kinderen niet gedaan wat ze moesten doen (en dat is natuurlijk jouw schuld want je voedt ze niet op), ben je een vet kalf want je weegt wel meer dan hem, ben je dom want je volgt de actualiteit niet (omdat je graag naar sci-fi kijkt en de maan volgt)… en zoveel meer.

En als je dan wegvlucht en je hebt het geluk dat hij je deze keer niet achtervolgt en blijft beschimpen, en je bent tot rust gekomen… komt hij bij je zitten en begint een luchtig gesprek over zijn werk of koetjes en kalfjes… Alsof er niks is gebeurd. Alsof hij je net eerder niet tot kleine scherfjes heeft herleid, opgerold liggende in bed in foetushouding…

Vroeger, de eerste 7 jaren van onze relatie, gedrenkt in alcohol, was dit vaste kost elke dag. Hij kwam moe thuis van het werk, nam een aperitief, nog een fles wijn bij het eten en dan ging ie wat rusten. Zo zaten we naast elkaar in de zetel, romantisch in elkaars armen, te praten. En op een gegeven moment viel hij dan stil, keek een tijdje voor zich uit… en dan was de grimas daar. En de rest…

Van de zeven dagen in een week, kan ik verzekeren dat dit minstens op zes ervan zo ging.

Wat me tegenwoordig, als ik eraan terugdenk, zo opstandig maakt, is het feit dat deze scheldpartijen eigenlijk nooit over mij gingen. Maar hij begon dan te denken aan zijn vorige relaties, zijn faillissement, zijn schulden… en hij weet zijn ongeluk dan blijkbaar aan zijn exen. En ik was dan het symbool van de vrouwen die zijn leven verwoest hadden. Zo ging het schelden steevast over “jullie… dit” en “jullie… dat”, waarbij jullie gelijk was aan “jullie vrouwen”. En dat gaf hij de volgende ochtend dan ook aan als excuus. Want het was toch niet op mij gericht, en ik moest dat niet persoonlijk nemen…

Maar dat maakte de pijn niet minder erg.

Herken je dit?

Voel je de pijn ook naar boven borrelen?

Wil je erover praten met iemand die het dus letterlijk ook beleefd heeft en nooit zal zeggen “dat je het maar achter je moet laten”?

Wie schrijft, die … overleeft

Het is voorbij. De strijd, de pijn, het verdriet.

Het is voorbij. De hemelse liefde, de aanbidding, de vlinders in de buik, de liefdesbetuigingen, de boeketten, de romantiek.

Het is voorbij. De vernederingen, de scheldpartijen, de helse e-mails, sms’en in caps letters, het geroep, het getier, de bedreigingen, het liegen.


Net voor het einde van de relatie begon ik te schrijven vanuit herstel, vanuit hernieuwd vertrouwen, vanuit nieuwe hoop. Maar het heeft niet mogen zijn.

Toen ik deze blog startte, schreef ik vanuit pijn en verdriet, vanuit gemis en tranen. Van hoop die de grond ingeslagen werd na het ultieme verraad.


Na 10 jaar in een narcistische hel geleefd te hebben, heb ik een jaar aan mezelf gewerkt zodat ik nooit nog in die val zou trappen.

Ik volgde twee jaartrajecten, een therapeutisch en een spiritueel.
Beide hebben ervoor gezorgd dat ik mezelf teruggevonden heb.

Nu gebruik ik mijn levenservaring (zowel over het misbruik als therapeutisch) om andere slachtoffers en overlevers van narcistisch misbruik te helpen zodat ze op een dag ook weer van het leven kunnen genieten.

In plaats van gewoon elke dag in overlevingsmodus te staan.

Voel jij dat het moment gekomen is om voor jezelf te gaan kiezen en jezelf terug te vinden?

Schrijf je in voor de KINTSUGI Jaarreis, mijn jaartraject, via de knop rechts van deze blog.
Daar vind je ook alle info.

Wil je erover praten? Klik op de knop om een afspraak te maken 👇