Categorie: Heling

44 | Schatten

Ik heb het lang uitgesteld, maar nu is het zover.

Ik ga mijn boek schrijven.

Enkele weken geleden kwam het idee van een journal te maken tot mij en intussen kan ik zeggen dat ik een “published author” ben . Het staat vol met vragen en uitspraken om over na te denken, maar het is vooral aan jou, lieve vrouw, om dat te vullen met jouw gedachten, gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen.

Op dat laatste leg ik graag de nadruk omdat je lichaam een essentieel hulpmiddel is om te gaan genezen van trauma. Meer nog, het is ook het ultieme doel: het trauma uit je lichaam halen.

Een techniek die daarbij helpt, die ik geleend heb van Peter Levine, is de Felt Sense. Die heb ik ook opgenomen in mijn trajecten.

Maar daar wil ik het vandaag niet over hebben.

Het feit dat ik een – enigszins betaalbare – manier gevonden heb om gemakkelijk iets te publiceren, zonder dat je een uitgeverij moet contacteren en alles onder de microscoop moet leggen voor je iets mag publiceren, heeft me over een toch moeilijke drempel geholpen.

Een boek met een verhaal uitgeven is toch nog heel andere koek dan een journal met “prompts” (uitspraken en vragen om op te reflecteren) maken. Maar het was wel iets waarmee ik worstelde, die onzekerheid. Tijd en energie steken in het schrijven van een boek om het dan overal geweigerd te zien.

Kan ik niet tegen afwijzing? Hm eerlijk? Nog altijd een werkpuntje 😏 Maar je levenswerk de mist in zien gaan zou toch erg pijnlijk zijn. En waarschijnlijk omdat iemand, die je doelpubliek helemaal niet is en niet inziet hoe belangrijk herkenbaarheid is voor slachtoffers van narcistisch misbruik, vindt dat je niet erg goed kan schrijven.

Ik pretendeer ook geen Stephen King (ben ik grote fan van) te zijn, maar ik denk dat mijn schrijfsels toch ook gemakkelijk lezen. Afgezien van het feit dat mijn ADHD er soms tussen komt en ik al eens afwijk 🤭

Maar goed, één drempel is nu weggenomen en de weg is vrij om te beginnen schrijven. Meer dan drie jaar na datum.

Waarom nu?

Wel, de vraag is eerder: waarom nu pas?

Ik moet eerlijk bekennen dat niet alleen de publicatie een drempel was. Ik vermoed zelfs dat het eerder een excuus was om er niet aan te beginnen. En nu het excuus wegvalt, wordt het tijd dat ik de koe bij de horens pak. (ik snap die uitdrukking nooit, de meeste koeien hebben toch geen horens?)

Ik heb al heel veel verwerkt de afgelopen drie jaren. De pijnlijke lading van de herinneringen afgehaald. Maar daarmee kreeg ik de laatste tijd het gevoel dat de herinneringen zelf ook vervagen.

Op zich is dat goed, natuurlijk. Niemand wil zich elke dag traumatische dingen herinneren. Ook al doen ze zo zoveel pijn niet meer. Maar daarmee wordt het moeilijker om een rode draad in mijn toekomstig boek te houden.

Gelukkig heb ik nog heel veel bewijsmateriaal van mijn ex, die zich heel graag uitgebreid uitte met (al dan niet lelijke) woorden in de vorm van chats, sms-en, mails. Ook heb ik nog veel chats met mijn bestie bewaard. Vermits het nooit veilig was om met haar te bellen in mijn tijden van nood, heb ik ook veel gedeeld in schriftelijke vorm.

Ik heb vlak na de scheiding ook al deze teksten gebruikt om een tijdlijn op te stellen, die als leidraad moet dienen voor mijn boek.

Maar omdat toen de herinneringen nog zo door mijn ziel sneden, kwam ik op dat moment niet toe aan het schrijven.

En nu ben ik dus bang dat de herinneringen te ver zitten en dat het schrijven een flop gaat worden.

Maar… als ik ga voelen naar wat dit uitspreken doet met mijn lichaam… denk ik dat het ook een excuus is.

Ik ben net bang om alles weer opnieuw te gaan voelen.

Ik ben bang dat ik met mezelf geen blijf ga weten, dat ik terug gecatapulteerd ga worden naar het verleden, dat ik opnieuw vast kom te zitten in pijn en verdriet.

Terwijl ik zo hard gewerkt heb om dit niet meer te voelen.

Waarom zou je dat dan eigenlijk doen, hoor ik je vragen? Waarom wil je weer dingen oprakelen die je best diep laat zitten?

Wel… als ik opnieuw de pijn ga voelen, betekent dit dat ik die nooit verwerkt heb. Net omdat ik vermeden heb om het me te gaan herinneren. En pijn en verdriet die vast blijft zitten, wordt trauma en gaat traumasymptomen geven.

En die wil ik uit mijn lichaam dus. Want elk trauma heeft het potentieel om op een gegeven moment je leven te gaan verstoren. Want de energie die daar vast zit, wil er uit.

Op momenten dat ik veel stress ervaar, voel ik dat nog heel erg. De laatste tijd heb ik heel veel het gevoel dat ik verschillende agenda’s in de lucht moet houden, privé en professioneel. En ik voel dat mijn veerkracht soms niet sterk genoeg is.

Gisteren bijvoorbeeld heb ik nog op mijn kat zitten roepen omdat het beestje ergerlijk aan het miauwen was terwijl ik al redelijk opgedraaid was door een hoop huishoudelijke frustraties en pubers (ja, jij als ouder weet waar ik het over heb 😁). En dan ben ik daarna beschaamd als ik het beestje beduusd naar me zie komen met haar onschuldige oogjes 🐈

Het gebeurt gelukkig niet veel meer dat ik mijn stem verhef. Maar frustratie heeft dat effect op mij, jammer genoeg. Toch als er meerdere samenkomen op hetzelfde moment. Ook al bereid ik me meestal wel voor op bijvoorbeeld de rommel die op me wacht als ik thuiskom, soms is het gewoon teveel voor mijn zenuwstelsel dat al veel onder druk staat van al die agenda’s, taken, verantwoordelijkheden voor kinderen met een beperking en alle bijhorende trajecten, afspraken, administratie… En de bijhorende frustratie dat ik hun enige ouder ben die er wat om geeft.

Ja, ik weet het wel: Weet wat je kan veranderen en aanvaard wat je niet kan veranderen. Maar soms is teveel te veel.

Dus ja… ik ben ook bang dat ik de gevolgen van het schrijven van dit boek niet ga kunnen dragen bovenop het dagelijkse leven en werken.

Daarom had ik al lang het idee om me hiervoor een weekje of zo te gaan afzonderen. Geen huishouden, geen kids, geen werk, geen taken… alleen schrijven.

Maar het idee om een ganse week ergens alleen te gaan zitten en alleen te moeten omgaan met alles wat er naar boven zou komen, trok me ook niet echt aan.

Maar ik wist dat ik daar door zou moeten. Ik wil niet in een situatie komen waarbij ik weer op de kat ga roepen omdat ik niet om kan met de pijn.

Wat heb je op zo’n moment dan nodig?

Rust. Veiligheid. Iemand die het talent heeft om jouw zenuwstelsel te helpen kalmeren.

En ik heb het geluk van zo’n partner te hebben. Mijn geliefde, mijn rustige rots, mijn zachte held.

Die dan, zodra ik dit uitsprak, zijn bookings app opende en prompt op zoek ging naar een geschikte locatie. Ik moest alleen het tijdstip geven, de rest heeft hij geregeld. Het feit dat dit uit mijn handen werd genomen, gaf zo’n zalige rust.

Want hij wist dat ik dit nodig had, en dat ik mezelf in de weg liep. Door zijn zachte daadkracht voel ik nu rust in mezelf. Want ik weet dat ik de tijd en de ruimte ga krijgen om dit project tot een goed einde te brengen.

Soms heb je maar een kleine duw nodig in de juiste richting als je jezelf tegenhoudt.

Zorg ervoor dat je je omringt met mensen die jou liefdevol bij de hand houden, naast je wandelen of je dat kleine duwtje geven als het nodig is…

Zij zijn jouw grootste schatten in het leven.

P.S. Mijn schrijf-vakantie is pas volgend jaar in het voorjaar, dus ga nog niet onmiddellijk op zoek naar mijn boek 😁 Wat je al wel in de online boekhandel kan vinden, is mijn Journal: Vind je kracht terug – Jouw Journal voor herstel na narcisme 😊

Te vinden op Amazon.nl en bol.com

(op bol.com schommelen de prijzen wel nogal, geen idee waarom en ik heb daar ook geen enkele invloed op)

42 | Laat los: geen verwachtingen, geen teleurstelling

Hoe ga je om met narcisme?

De eerste stap naar genezing is durven erkennen waarmee je te maken hebt.

Dat je partner, familielid, collega of vriend niet zomaar te maken heeft met “een moeilijke jeugd”, een afwezige vader, een tirannieke moeder… 

Nee, de persoon in kwestie heeft een gedragsprobleem waar jij niets aan kan verhelpen, en het heet narcisme.

Daar moet je dan een aantal conclusie’s uit durven trekken:

  1. het gedrag en de persoon zullen nooit veranderen
  2. in hoeveel bochten jij je ook draait, hoeveel harder je je grenzen gaat trekken, het gaat niets veranderen aan de situatie

Dus je hebt een keuze te maken:

  1. vertrekken
  2. blijven en de consequenties aanvaarden

De consequenties die verbonden zijn aan in een relatie (in welke hoedanigheid dan ook) blijven met een narcistische persoon, zijn:

  1. het gedrag zal nooit veranderen
  2. je zal elke dag narcistisch misbruik blijven ervaren
  3. je zelfvertrouwen zal tot nul herleid worden
  4. je zal jezelf gaan haten omdat je je laf voelt
  5. je zal verteerd worden door schuldgevoelens omdat je denkt dat het allemaal jouw eigen schuld is, dat je het uitlokt
  6. je zal geen energie meer hebben
  7. je zal geen vreugde beleven aan je leven

Ik heb niet de gewoonte van zo hard te klinken, maar ik vind dat het tijd is dat je dit hoort.

Misschien heb je nu al weggeklikt omdat je er niet klaar voor bent, en dat begrijp ik.

Het is niet leuk om te horen dat het rotte gevoel dat je nu ervaart, nooit zal veranderen.

Maar het goede nieuws is: je kan ermee leren omgaan. Je kan jezelf leren beschermen.

Je zal je nooit gelukkig voelen, maar je kan leren overleven zonder elke dag de afgrond in geduwd te worden.

Hoe?

Heel eenvoudig: pas je verwachtingen aan.

Wat wil dat zeggen?

Je verwacht gewoon niet meer dat je bij hem empathie zal vinden, dat hij je zal steunen in moeilijke momenten, dat hij rekening met je zal houden, dat hij je geen pijn meer zal doen,dat hij je gelukkig zal maken, dat hij je nooit meer zal uitschelden, dat hij geen stemmingsschommelingen meer zal hebben, dat hij nooit meer dronken zal thuiskomen, dat hij je niet meer zal slaan…

In ‘t kort gaat dit zo in zijn werk: je weet dat je niets positiefs bij hem kan verwachten, dus als je iets positiefs nodig hebt (steun, een luisterend oor…), ga je dit eerst zoeken bij vriendinnen of vrienden, familie…

Als het geen onmiddellijk effect op hem heeft, deel je het gewoon daarna niet met hem.

Wat hij niet weet, kan hij niet tegen je gebruiken.

Bij mij liep dat niet zo goed af. Mijn 2 oudste kinderen hebben autisme en worstelen ook met een hoop psychische problemen – vooral veroorzaakt door 10 jaar in een toxische thuissituatie gezeten te hebben, om nog niet te spreken van de jaren daarvoor bij hun vader – en ik heb geprobeerd om dat zoveel mogelijk van mijn narcistische partner verborgen te houden omdat ik weet dat hij erover zou oordelen en vooral het zou gebruiken tegen hen.

Toen hij eens thuis was terwijl ik een gesprek had met een auti-begeleidster, stond hij te luistervinken en kreeg ik – en de kinderen – nadien de volle lading en heeft hij het herhaaldelijk tegen hen gebruikt in zijn scheldpartijen.

Als het wel effect op hem heeft, ga je het opnieuw best delen bij vrienden of familie zodat je gesterkt het nieuws met hem kan delen.

Wees dan zo kort mogelijk, deel alleen het hoogst noodzakelijke en bereid je voor op de gevolgen.

Die gevolgen zijn trouwens niet altijd zo eenduidig. Buiten het gebruiken van de informatie om je verwijten en verwensingen toe te gooien, zijn er ook vaak gevolgen die in eerste instantie niet met het nieuws of de gebeurtenis lijken verbonden te zijn.

Een voorbeeld.

8 jaar geleden maakte mijn moeder een vreselijke val die een ernstige hersenschudding als gevolg had. Ik ben na het nieuws onmiddellijk naar het ziekenhuis gesneld en vond mijn mama in een hartverscheurende scène. Ze lag te ijlen, had pijn en zag er zo verschrikkelijk kwetsbaar uit. Een beeld dat ik nooit meer zal vergeten. Ik was echt bang dat ze daar op dat moment ging sterven.

Je kan je voorstellen dat dit mij heel erg geraakt heeft en dat ik toen echt steun nodig had om zelf sterk genoeg te blijven en niets te laten merken aan haar of mijn vader. Niemand heeft iets aan een dochter die daar ook staat te panikeren.

Maar die dochter heeft ook steun nodig daarvoor. En logischerwijze gaat zij dit zoeken bij haar partner. Die altijd beweert dat hij er voor haar is, dat ze over alles met hem kan praten…

En ja, in de eerste momenten lijkt dat ook zo. Ik kreeg een knuffel, ik mocht eens tegen zijn schouder huilen… Maar dan leek het alsof het genoeg geweest was en dat hij verwachtte dat ik me ging herpakken en gewoon weer verder zou gaan met mijn leven.

Terwijl hij degene was die weken onder de voet was als er iemand hem respectloos behandeld had 🙄

En dan begonnen de meer subtiele dingen. Hij begon meer aandacht te eisen. Zo was ik een keer naar mijn therapeute (waarbij hij wel vermoedde dat het daar meestal over hem ging) en kreeg ik intussen sms-en dat ik onmiddellijk naar huis moest komen (hij zat toen midden in een depressie) voor onduidelijke redenen, maar ik kreeg in die tijd wel meer berichten dat hij een einde ging maken aan zijn leven en dergelijke, dus die berichten verontrustten me toch elke keer weer.

Bij mijn thuiskomst was hij dan nergens te bespeuren en had ik het vermoeden dat hij alweer op café zat. Hij bleek al van het begin van onze relatie een alcoholprobleem te hebben en elke keer als hij met iets “worstelde”, ging hij dat proberen te verdrinken in alcohol. Zonder succes natuurlijk.

‘s Nachts kwam hij zoals gebruikelijk dronken thuis en vond ik hem slapend op het toilet.

Meestal had ik dan medelijden met hem en probeerde ik hem zo goed en zo kwaad mogelijk in bed te krijgen zodat hij zijn roes kon uitslapen. Dat was ook niet zonder gevaar, want als hij wakker werd, kreeg ik meestal alweer de volle lading en mocht ik aanhoren hoe ik de schuld was van al zijn problemen.

Maar die nacht stond ik alleen maar naar hem te staren met tranen van ongeloof en pijn.

Ik had steun en begrip nodig, maar het enige dat ik kreeg was een extra kind dat aandacht eiste.

De meesten onder ons zullen het gevoel wel kennen, dat ze met een narcistische partner een extra kind in huis hebben dat aandacht eist en een woede-uitbarsting krijgt als die aandacht er niet snel genoeg aan gegeven wordt. 🙄

Het gevolg is dat je nog een last meer op je schouders krijgt, terwijl jij het juist nodig hebt dat iemand je helpt om jouw last te dragen.

Ik had toen nog verwachtingen. Hoop. Die elke keer de grond ingeslagen werd en mijn eigen zelfwaardegevoel nog lager deed zakken.

Ik zou willen dat iemand me toen geleerd had om die verwachtingen los te laten.

Het zou me een hoop ontgoocheling bespaard hebben.

Dus als jij nog veel hoop en verwachtingen hebt… laat het los.

Ik kan je daarbij helpen. In mijn RESTART traject besteden we daar uitgebreid aandacht aan.

Zodat jij niet verder hoeft te leven met nog veel ontgoochelingen.

Hier vind je meer info over mijn traject.

Wie ben ik?

Ik ben Noëlla. Ik overleefde 10 jaar narcistisch misbruik.

Ik kwam hier gebroken uit en wist niet meer wie ik was.

Ik heb mezelf heropgebouwd en voel me nu sterker dan ooit.

Dat wil ik ook voor jou.

En ik kan je ermee helpen.

In mijn RESTART traject leer je hoe je je ex kan leren loslaten en de ultieme wraak te nemen: gelukkig worden zonder hem.

Ik zou heel dankbaar zijn als ik jou hierin kon verwelkomen en samen met jou op pad gaan naar jouw genezing.


Hier vind je er meer informatie over.

35 | Hoe het gesteld is met je energie na een narcistische relatie

De grootste ontgoocheling nadat ik mijn relatie eindelijk heb kunnen stopzetten, was dat ik gedacht had dat ik na een tijdje wel weer zou bruisen van energie.

Goed, ik had er wel rekening mee gehouden dat er eerst een rouwperiode zou volgen.

Ik heb wekenlang gehuild. 

Elke dag. 

Ik vond het als een soort verplichting aan mezelf om dat ook volop te doorleven. 

Ik zette elke dag mijn droevige-liedjes-playlist op. 

Ik probeerde zoveel mogelijk terug te denken aan alles wat me pijn gedaan had.

Want ik was van mening dat als ik alles er uit zou gehuild hebben, het wel uit mijn systeem zou zijn en dat ik dan verder kon met mijn leven.

En even voelde het dan wel zo.

Huilen gaf opluchting.

Huilen gaf me het gevoel dat mijn verdriet er mocht zijn.

Ik was intussen ook in mijn therapeutisch jaartraject gestapt en vond voldoening in het opnieuw in handen nemen van mijn leven.

Na een maand vroeg ik een hotseat aan. 

Zo noemde mijn therapeute de coaching calls.

Dit waren online coaching sessies met de hele groep, waarbij de therapeute 3 deelneemsters uitkoos die vooraf een onderwerp aangevraagd hadden om over gecoached te worden.

Ik vroeg een hotseat aan met de vraag “waarom is liefde soms niet genoeg?”.

Want ik vroeg me af hoe het kwam dat al mijn liefde hem toch niet had kunnen genezen.

We hadden het even over de bodemloze put die een narcist is, ook al gebruikten we toen dat woord niet. 

En dan sprak ik over mijn verdriet, de dagelijkse huil-sessies en vroeg ik hoe het kwam dat ik nog altijd niet verder stond.

Ik vond namelijk dat 2 maanden huilen wel genoeg geweest was en dat ik klaar was om verder te gaan met mijn leven.

Als ik dit nu zo schrijf, zie ik hoe belachelijk het was. Niet de vraag, maar het feit dat ik dacht dat je na 2 maanden over een narcistische relatie bent.

Ik vond namelijk dat ik gefaald had. 

En ik wilde dat zo snel mogelijk achter me laten.

Mijn therapeute zei toen dat ik 10 jaar lang mijn hart en ziel in deze relatie gestoken had en dat het wel veel langer zou duren eer dat uit mijn systeem was.

Dan sprak ze de verlossende woorden: “je hebt echt àlles geprobeerd om deze relatie te doen slagen”.

Alles.

ALLES.

Ik was er tot op dat moment niet van overtuigd.

Had ik echt genoeg geprobeerd?

Had een béétje meer liefde en geduld nog iets kunnen opleveren?

Nu kan je je misschien afvragen hoe haar woorden zo’n impact op mij konden hebben.

Ik zat amper een maand in het traject.

Maar wij hebben een langere historiek samen.

In 2006 ging ik voor de eerste keer bij haar in therapie. 

Toen deed ze nog puur 1 op 1 sessies.

Op 2 jaar tijd hielp ze me af van het probleem dat ik toen had (voornamelijk te maken met het feit dat ik toen last had met het moederschap over 3 drukke kinderen waarvan er later 2 de diagnose ADHD en ASS kregen).

Ze hielp me in 2010 met het doorhakken van de knoop van mijn eerste huwelijk.

Enkele jaren later heeft ze heel even geprobeerd om me te helpen met het alcoholisme van mijn tweede man, maar toen viel ze zelf uit. 

De daaropvolgende jaren stuurde ik haar af en toe een mail met updates en in 2019 stapte ik dan in haar eerste korte traject Jump and Join.

Dus ja, je kan wel zeggen dat ik haar oordeel heel hoog in waarde schatte. 

Dus toen ze die woorden sprak: “je hebt echt àlles geprobeerd om deze relatie te doen slagen”, brak ik.

Ik had niet gedacht dat ik het kon, hartverscheurend zitten huilen achter mijn pc, terwijl een 30-tal andere deelnemers mee keken. 

Maar daar zat ik dus.

Ze liet vervolgens enkele mensen aan het woord die wat bemoedigende woorden spraken en ik voelde zo de liefde van de groep.

En op dat moment voelde ik hoe belangrijk het was, dat groepsgebeuren.

Ik had het voordien moeilijk om zelfs nog maar iets in de facebookgroep te delen.

En daar zat ik dan, tranen met tuiten te huilen.

Die hotseat is een kantelmoment geweest in mijn jaartraject. 

Ik denk dat ik zelfs mag zeggen in mijn hele leven.

Ik had echt ALLES gedaan.

Ik had mezelf niks te verwijten.

Er was niks anders dat ik nog had kunnen doen.

Als je uit een narcistische relatie komt, sta je bol van schuldgevoelens.

Schuldgevoelens omdat je jezelf zo in de steek gelaten hebt.

En als je de relatie beëindigd heb, schuldgevoelens omdat je hem niet hebt kunnen genezen.

Maar ik weet nu dat dat niet mijn taak was.

Niet mijn verantwoordelijkheid.

Ik moest hem niet genezen.

(Los van het feit of hij überhaupt te genezen was. 🙄)

Dat is een belangrijk besef.

Om verder te kunnen gaan met je leven, moet je beseffen dat niets ervan jouw schuld of verantwoordelijkheid was.

Je hebt niks uitgelokt.

Je hebt niks “toegelaten”.

Je had geen keuze.

Je bent zo in het web gemanipuleerd geworden dat je er niet meer uit kon.

Je grenzen zijn zo geleidelijk verschoven geworden dat je het niet in de gaten had.

Daar heb jij geen schuld aan.

Misbruik, in alle kleine en grote facetten, is altijd de keuze van de mishandelaar.

Van de dader.

Nooit van het slachtoffer.

Een narcistische relatie is er nooit één van balans.

Je hebt aan de ene kant iemand die oprecht liefde geeft, open en oprecht is en verwacht van met hetzelfde respect behandeld te worden door de partner.

Aan de andere kant heb je een manipulator die er alleen op uit is om al jouw energie bij je weg te halen, en je zo te verstrikken in zijn web dat je geen uitweg ziet. 

En als je die zou zien, dat je de energie en kracht niet voor hebt om die te nemen.

Als je jaren in zo’n situatie geleefd hebt, ben je niet hersteld na enkele weken.

Zelfs niet na enkele maanden.

Het duurt jaren. Dat klinkt heel pessimistisch, dat weet ik.

Je zenuwstelsel is overbelast geraakt en heeft héél veel rust nodig.

Dat wil niet zeggen dat je niet kan herstellen.

Maar het zal met hele kleine stapjes moeten gebeuren.

Ik ben er zelf inmiddels 2,5 jaar uit.

Ik heb sinds 1,5 jaar een relatie met een man die ervoor zorgt dat ik tot rust kan komen.

Die me helpt met veel geduld en empathie.

Die ondanks zijn eigen rugzakje me ook helpt met het mijne te dragen. (en vice versa natuurlijk).

Een relatie in balans.

Met wederzijds respect.

Met eindeloze echte liefde.

We hadden het er gisteren nog over hoe ik in dat 1,5 jaar toch ook wel veranderd ben.

Hoe mijn triggers me minder overnemen.

Waar ik nog het meeste last van heb, is overprikkeling.

Daaraan merk je dat je zenuwstelsel nog altijd veel herstel nodig heeft.

Dat merk je ook op bij een burn-out.

Mijn therapeute zei dat je voor elke maand dat je in een burn-out gezeten hebt, een jaar nodig hebt om te herstellen.

Veel mensen die een narcistische relatie hebben meegemaakt, belanden vroeg of laat in een burn-out.

En met burn-out bedoel ik dan niet alleen de periode die je dokter je thuisgeschreven heeft.

Mensen gaan meestal veel te snel weer aan het werk na een burn-out.

Omdat de maatschappij het zo wil.

Omdat ze niet genoeg financiële middelen hebben.

Omdat hun partner hen er schuldgevoelens over opdringt.

Daar zit vaak het probleem ook in een narcistische relatie.

Je narcistische partner kan er niet mee om dat je geen energie meer te geven hebt.

Hij zal je laten voelen dat hij je een mislukkeling vindt.

Empathie zal je zeker nooit van hem krijgen.

En daarbovenop krijg je niet de rust die je nodig hebt.

Burn-outs worden te veel alleen met werk geassocieerd.

Maar ook door je relatie kan je een emotionele burn-out krijgen.

Dus thuisblijven maakt het niet beter.

Ik ben in 2014 drie maanden thuisgebleven met burn-out. 

Daarna ging ik noodgedwongen weer aan het werk.

Want daar voelde ik me nog enigszins veilig.

Dus dan zou je kunnen zeggen dat ik in principe drie jaar nodig had om ervan te herstellen.

Maar de waarheid is dat er geen herstel mogelijk is zolang je nog in de situatie zit die je uitgeput heeft.

In dit geval de relatie.

Misschien kan het wel kloppen. 

Nu 2,5 jaar na de breuk voel ik stilaan beterschap. 

Sinds ik bezig met mijn missie van mensen informeren en helpen met de gevolgen van narcisme, bruis ik van energie.

Maar ik merk ook dat ik toch moet leren om mijn grenzen te respecteren.

Ik ben en blijf een gever.

Eén van de kenmerken van mensen die gemakkelijk uitgekozen worden als het slachtoffer voor een narcist.

Als je graag wil weten wat die kenmerken zijn, blijf dan zeker volgen.

Ik had er onlangs een webinar over en zal er nog een podcast over maken.

Hoe zit het met jouw energie? Laat het even weten 😊

25 | De stem van de narcist

Toen ik me zo’n drie jaar geleden begon te verdiepen in narcisme, zocht ik in eerste instantie lotgenotengroepen op.

Nou nee, ik moet een stap terugzetten. Eerst zocht ik groepen op van slachtoffers van alcoholisten.

Toen ik na een korte periode waarin hij minder dronk, besefte dat zijn gedrag niet zomaar kwam door het alcoholmisbruik, en zijn psychiater zelf het woord narcisme uitsprak, begonnen de puzzelstukjes op hun plaats te vallen.

En dus ging mijn zoektocht verder in de richting van narcisme.

Er waren niet veel Nederlandstalige lotgenotengroepen te vinden, en ik belandde vooral in Amerikaanse groepen.

Wat ik daar vond, vond ik niet leuk. In plaats van gevoelens en verhalen delen, bestond 90% van de posts uit heel vijandige uithalen naar hun partners.

Ik begrijp het best, als je in zo’n relatie zit, ben je vaak heel boos. Maar ik vind dat lotgenoten vooral elkaar een hart onder de riem moeten steken, en niet elkaars vijandigheid versterken.

Zolang je vastzit in die boosheid, kan je niet helen.

Dat wil niet zeggen dat je niet eens mag ventileren. Maar als lotgenoot moet je dan liefdevol kunnen luisteren en opvangen, en geen olie op het vuur gooien.

Ik ben dus nooit lang in zo’n groep gebleven.

En daarom heb ik mijn eigen groep opgericht. Momenteel zit die nog in de beginfase en durven mensen zich nog niet echt blootgeven.

Maar alles gebeurt op zijn eigen tijd, dus ik vertrouw erop dat ook mijn groep binnen niet al te lange tijd zal beginnen bloeien.

Zelf deel ik er nog niet veel verhalen. Want als ik begin te schrijven, worden het blogs.

Korte facebook posts zijn soms moeilijk voor mij 😀

Maar ik wijk weer af. ADHD-trekje van me.

Wat me vooral opviel in die groepen, en op andere kanalen, waren de verhalen.

Ik zat vaak met open mond verhalen te lezen die ik zelf zou kunnen geschreven hebben.

De aanpak waarmee een narcist zijn slachtoffer binnenhaalt.

De tactieken die hij gebruikt om zijn slachtoffer vast te houden.

De manier waarop hij alle energie uit zijn slachtoffer zuigt.

Het methodes die hij gebruikt om zijn slachtoffer klein en weerloos te houden.

De verschrikkelijke vormen van misbruik.

De taal die hij spreekt.

Onlangs deelde een lotgenote een geluidsfragment met me. 

Ze deed dit met de vraag wat ze nog meer kon zeggen om de narcist te overtuigen dat het genoeg geweest was voor haar.

Het probleem is dat je niets kan zeggen.
Ze horen toch alleen zichzelf graag spreken.

Ze blijven proberen je te manipuleren zodat je zelf van gedachte zou veranderen.

Ze willen niet horen wat jij te zeggen hebt.
Ze willen alleen dat jij doet wat zij willen.

De opname zelf deed me verstomd staan.

Net zoals de verhalen eerder leken alsof ik ze zelf geschreven had, leek het nu alsof ik mijn eigen narcist hoorde.

De intonaties.
De woorden.
De tactieken.
Het gemanipuleer.

De manier waarop het gesprek verliep: 
van “jij bent mijn alles”
over “wat doe je mij aan”
naar “je gaat het toch nooit kunnen zonder mij”.

Maar vooral: de stem.

Ik zweer je, ik hoorde mijn ex.

Letterlijk.
Dezelfde stem.

Op dat moment kwam er een bijzondere gedachte op.

Nu gaan mijn gedachten een vreemde toer op, volg even terwijl ik probeer om mijn hersenkronkels uit te leggen.

Kijk jij ook al eens naar films over seriemoordenaars, of documentaires over psychopaten?

Soms wordt daarin het geloof uitgesproken dat er een “kwaad” is in de wereld.

“Iets” dat zich manifesteert in mensen en hen vreselijke daden doet doen.

Als je gelooft in een god en de duivel, zou het best kunnen.

Ik geloof er zelf niet in.

Maar toen ik die opname hoorde, schoot het even door mijn hoofd: wat als er “iets” is zoals narcisme?

Een universeel narcistisch bewustzijn dat mensen gebruikt.

Ik weet het, het is vergezocht en ik geloof het ook niet.

Maar heel even voelde het zo aan.

Het zou natuurlijk ook weer een goed excuus zijn.
Mensen die kwaad doen, gebruiken de duivel als excuus.
“Hij liet het mij doen”.

Dan moeten ze geen verantwoordelijkheid opnemen, want ze kunnen er niks aan doen.

Het zou ook een handig excuus zijn voor narcisten.
Typisch ook. Want niks is ooit hun schuld.

Door deze vaststelling ben ik me ook een aantal dingen beginnen afvragen.

Waardoor ontstaat narcisme?

Als ze allemaal hetzelfde klinken, denk ik dat je zeker mag stellen dat het aangeleerd gedrag is.

Volgens mij is het wel een combinatie.

Gebrek aan empathie is aangeboren.
Kan het ook afgeleerd worden?
Of afsterven als het niet gevoed wordt?

Maar los daarvan, zijn de tactieken en het misbruik zeker iets dat ze in de loop der jaren geleerd hebben.

Kinderen leren veel van rolmodellen.

Maar hun eigen temperament en karakter maken het verschil uit hoe ze omgaan met wat ze leren.

Het ene kind neemt het als voorbeeld om er voordeel mee te halen, en gaat het gedrag herhalen.
Het andere kind voelt hoeveel pijn het doet, en zal het juist niet gaan herhalen.

Bedenkingen zoals deze hebben ervoor gezorgd dat ik psychologie ben gaan studeren.

Ik vind de menselijke geest fascinerend.

Natuurlijk had ik nooit kunnen denken dat ik ook ervaringsdeskundige in narcistisch misbruik zou worden.

Het leven heeft ervoor gezorgd dat ik beide dingen nu kan combineren om mensen te helpen.

Zodat ook zij kunnen ervaren dat er ook leven is na een toxische relatie.
Dat je kunt floreren ondanks het vreselijke leed dat je doorgemaakt hebt.

Want naar mijn mening is er veel te weinig aandacht voor.

Mensen die een trauma zoals oorlog of een terroristische aanslag hebben meegemaakt, kunnen beroep doen op slachtofferhulp.

Maar het trauma door narcistisch misbruik wordt te veel onderschat.

Daarom is het mijn missie geworden.

Ik maak van de gebroken kopjes die mensen zijn na narcistisch misbruik, weer nieuwe kopjes.
Ik lijm ze aan elkaar met gouden randjes, zodat ze prachtige kunstwerkjes worden.

Daarom noem ik mijn traject ook Kintsugi, naar de Japanse naam voor deze kunst.

Ik vind het vooral een belangrijke metafoor.

Mensen proberen ons vaak te overtuigen om “gewoon verder te gaan met ons leven”. 

Onzichtbaar.

Alsof er niks is gebeurd.

Maar ik vind dat, als je het “werk” gedaan hebt en herboren bent als nieuwe mens, dat dit mag gezien worden.

Ik wil dat mijn gouden randjes schreeuwen naar de buitenwereld: NEVER AGAIN.

Ik wil dat lotgenoten het zien en het gebruiken als hoop voor een nieuw leven.

Ik wil dat het de narcisten verblindt zodat ze nooit meer een nieuw slachtoffer vinden.

KINTSUGI

Ben jij ook klaar voor een nieuw leven?

24 | Wensen en grenzen

Het is vreemd hoe je lichaam met je communiceert.

Hoe het je kan pushen om je grenzen te stellen. Of wensen uit te spreken, die je anders binnen houdt. Omdat je hoofd denkt dat het niet mag.

Dan kan je lichaam je weerstand breken zodat je je durft uit te spreken. Omdat het ook de weerstand van de gesprekspartner voelt, kan dit best heftig aanvoelen. Je hebt als het ware jezelf een sjot onder je gat te geven.

Een coach zei me ooit dat hij me wel eens echt kwaad zou willen zien. Omdat ik die boosheid nodig heb om mijn grenzen te durven stellen.

Ik heb toen geantwoord dat dat beter niet zou gebeuren. Dat je mij niet kwaad wil zien.
Ik heb best een furie in me die je beter niet wakker maakt.

Het probleem is dat die furie heel moeilijk te doseren is. Ofwel zit ze veilig achter slot en grendel, ofwel raast ze als een gek rond.
Een middenweg heb ik altijd moeilijk kunnen vinden.

Omdat ze teveel kan kapot maken, zit ze altijd veilig in haar kooi.
Maar ik verzorg haar best wel, ik zorg ervoor dat ze kalm blijft door meditaties, ademhalingsoefeningen…

Maar ook door overlevingsmechanismen. Mijn favoriete is rationaliseren.

Als ik een verklaring kan vinden voor iemands gedrag, kan ik het “plaatsen”.

Dat is al heel mijn leven een zegen geweest, maar het is eigenlijk niet gezond.

Want als je hoofd redenen verzint voor iemands gedrag, laat je mensen wegkomen met gedrag dat niet acceptabel is.
Maar je vindt dat veiliger dan de confrontatie aan te gaan en een grens te stellen.

Het is iets dat me nog altijd parten speelt. Zelfs in de veilige relatie waar ik nu in zit.

Wensen en grenzen uitdrukken blijft een dingetje. Maar in een veilige relatie kan je erover praten, kan de furie zich op een kalme(re) manier uitdrukken en komt het niet tot escalaties.

Een veilige partner zal zich openstellen, je horen en tegemoetkomen.
En zo ben je weer een stapje korter bij genezing en het gedoseerd naar buiten kunnen laten komen van je furie.

In een narcistische relatie is het een ramp.

Als er al niet gewelddadig gereageerd wordt op je wensen en grenzen, zal het vroeg of laat wel tegen je gebruikt worden.

Daarom ben ik geen voorstander van relatietherapie met een narcistische persoon.
Ik zal het natuurlijk nooit echt afraden, want misschien is je partner niet echt een narcistische persoon en is er kans op verbetering.

Hoe je dit kan weten?

Ik heb een vragenlijst met 30 kenmerken van narcistische personen. Zodra je daar minstens de helft van kan aankruisen, vrees ik dat je in mijn bootje zit.

Het bootje met slachtoffers van narcisten.

En dan is de kans op verbetering: nul komma nul.

Sorry dat ik het zo cru zeg. Maar het is beter dat je dat zo snel mogelijk beseft.

Want dan heb je een keuze te maken.
Blijven of vertrekken.
Een middenweg is er niet.

Als je ervoor kiest om te blijven, voor welke reden dan ook, zijn er een aantal technieken die je kan gebruiken om je recht te houden.
Maar je leven zal geen pretje zijn.

Als je ervoor kiest om te vertrekken, start er een pijnlijk proces.

Niet alleen alle praktische beslommeringen, maar ook het proces van afscheid nemen, je losmaken, op eigen benen leren staan (wat f*cking angstaanjagend kan zijn), en dan de periode van rouw en beginnen genezen.

Dat duurt minstens een jaar. En het spijt me te moeten zeggen, dat je de rest van je leven de gevolgen ervan zal meedragen.

Maar als je “het werk” doet, kan je dat onder controle krijgen en stapje voor stapje verwerken.

Ook ik heb dus nog regelmatig triggers en de overlevingsmechanismen die ik al 53 jaar meedraag, steken nog hardnekkig de kop op.

Maar dankzij allerlei technieken, zoals mediteren, ademhalen… krijg ik de triggers sneller onder controle en kan ik alle gevoelens doorvoelen zonder ervan in paniek te slaan.

Het probleem is dat deze dingen alleen echt werken als je in een veilige omgeving zit.

De technieken toepassen als je nog in een narcistische relatie zit, is als water naar de zee dragen.

Het levert weinig op.

Ik heb het geprobeerd.

Ik ben in relatietherapie geweest. Het leverde alleen meer munitie aan mijn narcistische man om tegen me te gebruiken.

Twee jaar voor mijn vertrek heb ik ook verschillende challenges gevolgd bij de therapeute waar ik al jaren in therapie was.

Ik kon kleine micro momentjes bereiken waarin ik even kalm was en geen angst ervaarde.
Maar dat smolt als sneeuw voor de zon zodra ik weer in contact kwam met mijn narcistische man.

Idem voor energieopwekkende afspraakjes met vriendinnen.
Idem voor hobby’s.

Alle energie die ik oplaadde bij externe bronnen, werd weer uit me gezogen zodra ik thuis kwam in mijn narcistische relatie.

Hij hoefde maar naar me te kijken met zijn zwarte ogen vol afkeer, haat of jaloezie, en ik voelde letterlijk alle energie uit me stromen.

Nochtans zijn het die dingen die me wel recht gehouden hebben. En waar ik op kon terugvallen zodra ik de beslissing nam om te vertrekken.

Dus laat ze zeker niet vallen als je noodgedwongen in de relatie moet blijven.
Kleine opstootjes van energie kunnen je recht houden.

Maar verwacht ook niet dat ze je gelukkig zullen maken.
Ze kunnen ervoor zorgen dat je kan overleven.
Maar een écht leven zal je nooit hebben.

Ik besef dat ik het hier zwart/wit uitdruk.
En dat het hard klinkt.

Maar niemand verdient in een narcistische relatie te moeten blijven.
Het is mensonterend.
Want wat er van jou overblijft, is amper mens te noemen.

Je kan jezelf wel wijsmaken dat je het niet slecht hebt, dat je niks tekort komt, dat je best van je durft afbijten…

Het drama is dat je waarschijnlijk ook denkt dat je niet beter verdient.
Dat je al blij mag zijn dat er iemand met je wil leven.

Maar, lief mens, je verdient echt beter.

Je verdient dat je met respect behandeld wordt.
Je verdient dat je graag gezien wordt.
Je verdient elke dag met een lach wakker te kunnen worden.

Ik weet, als je financieel vastzit, dat je geen uitweg ziet.
Of dat je het gevoel hebt dat je je kind(eren) in de steek gaat laten.
Maar ook voor hen is het beter om de helft van de tijd met een vrolijke, liefdevolle mama of papa te kunnen leven in plaats van de hele tijd in de angstige sfeer.

Want vergis je niet. Je kan zoveel als je wil een masker proberen op te houden, maar je kind is niet dom. Kinderen voelen heel veel aan. Ze geloven niet dat je gelukkig bent als je ogen niet lachen.

Ook al zie je geen uitweg, kijk toch maar eens rond.
Vraag hulp en advies aan vrienden.

Als je die niet durft aan te spreken, ga eens langs een advocaat voor advies.

Als die stap te groot is, stap eens binnen bij een CAW.

Of stuur mij een berichtje.

Er zijn meer mensen die om je geven dan je denkt. Ook al ken je ze niet.

Er lopen ook veel meer lotgenoten rond dan je denkt.

Op 10 juli start mijn Restart! Challenge.

Hierin leer ik hoe je narcisme kan herkennen, hoe je zelf kan vaststellen dat je wel degelijk trauma ervaart, en hoe je kleine stapjes naar genezing kan zetten.

Onder andere naar je lichaam leren luisteren. Wat de insteek was van deze blog.

Je zal ook toegang krijgen tot een besloten facebook groep met lotgenoten.
Mensen die allemaal hetzelfde meemaken of meemaakten.

Je kan ervaringen uitwisselen, je hart luchten en advies vragen.

Als je dat te spannend vindt, kan ik je ook leren hoe je een anoniem profiel kan aanmaken, dat ook niet terug te vinden is op je computer. Wel zelf je wachtwoord onthouden, he 😉

De challenge is helemaal gratis.

Ik neem je bij de hand. Je hoeft hier niet alleen door.
Inschrijven kan via de link op de homepagina van deze blog.

Komaan, wat heb je te verliezen?